Ειδικοί αμφιβάλλουν ότι οι περιορισμοί στη μεταφορά υγρών αποτρέπουν τρομοκρατικές ενέργειες
Η διαδικασία ελέγχου για τα υγρά στην πραγματικότητα αυξάνει την τρομοκρατική απειλή, αφού ο μεγάλος χρόνος που χρειάζεται προκαλεί συμφόρηση στα αεροδρόμια, δημιουργώντας soft targets

«Δεν είναι σχετικό και δεν θα έπρεπε να είχε εισαχθεί πριν από δέκα χρόνια», δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα «Telegraph» ο Philip Baum του «Aviation Security International», αναφερόμενος στους κανονισμούς για τον περιορισμό μεταφοράς υγρών στα αεροσκάφη.

«Το μόνο που πέτυχαν», επισημαίνει, «είναι να δημιουργήσουν μεγαλύτερες ουρές στα σημεία ελέγχου, όπου οι υπεύθυνοι σπαταλούν όλο τους τον χρόνο να ψάχνουν για αντικείμενα υπό περιορισμό, αντί για πραγματικές απειλές». Ταυτόχρονα προκαλείται αχρείαστος εκνευρισμός και ταλαιπωρία στους επιβάτες, που θέλουν απλώς να φτάσουν στον προορισμό τους.

Δέκα χρόνια μετά
Υπενθυμίζεται ότι το μέτρο που απαγορεύει τη μεταφορά στο αεροσκάφος υγρών, σπρέι και τζελ άνω των 100ml, εφαρμόζεται σχεδόν σε όλα τα αεροδρόμια του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων και των δύο κυπριακών αερολιμένων, εδώ και μία δεκαετία.

Ξεκίνησε όταν, τον Αύγουστο του 2006, αποτράπηκε τρομοκρατική επίθεση, που είχε ως στόχο να ανατινάξει στον αέρα πτήσεις πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό. Οι τρεις άνδρες που καταδικάστηκαν, θα μετέφεραν στα αεροσκάφη τους εκρηκτικούς μηχανισμούς τους, που είχαν σαν βάση ένα υγρό που προέρχεται από το υπεροξείδιο του υδρογόνου και θα τους ενεργοποιούσαν στον αέρα, καταστρέφοντας τα αεροπλάνα και σκοτώνοντας τους επιβάτες.

Έκτοτε αποφασίστηκε ότι θα πρέπει να τεθούν περιορισμοί στα υγρά, ως μέτρο αποτροπής μεταφοράς επαρκούς εκρηκτικού υλικού στις πτήσεις. Η απειλή, ωστόσο, των υγρών εκρηκτικών δεν είναι ακριβώς καινούρια, καθώς, σύμφωνα με τον Baum, χρησιμοποιήθηκαν κατά την πρώτη έκρηξη βόμβας σε αεροπλάνο, τη δεκαετία του 1930.

Παραμένει ο κίνδυνος
Σύμφωνα, δε, με τον Ινστιτούτο Adam Smith, που είναι μία από τις κορυφαίες δεξαμενές σκέψεις του κόσμου, οι ισχύοντες περιορισμοί δεν αποτρέπουν τους αποφασισμένους τρομοκράτες από το να μεταφέρουν υγρά εκρηκτικά στα αεροσκάφη. Όπως, μάλιστα, σχολίασε πρόσφατα, η ίδια η βάση ύπαρξης των περιορισμών φαίνεται πολύ αδύναμη.

«Ακόμη κι αν ένας δυνητικός τρομοκράτης δεν μπορεί να μεταφέρει αρκετό εκρηκτικό υλικό στο αεροπλάνο, λόγω των επιτρεπόμενων ορίων υγρών, μπορεί να λειτουργήσει σε συνεργασία με άλλους και απλούστατα να ενώσουν τις ποσότητες εκρηκτικών που μεταφέρουν σε ένα μεγαλύτερο μπουκάλι στην αίθουσα αναχωρήσεων», ανέφερε.

Ο Philip Baum συμφωνεί. «Θα είχε περισσότερο νόημα η πλήρης απαγόρευση, παρά ο περιορισμός», δήλωσε στην Telegraph. «Απλώς αποδεικνύει ότι οι κυβερνήσεις, όχι μόνο η βρετανική κυβέρνηση, αλλά οι κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, θέλουν να έχουν τυποποιημένη ασφάλεια, δεν θέλουν οι υπεύθυνοι ελέγχου να εφαρμόζουν την κοινή τους λογική», πρόσθεσε.

Ακόμη χειρότερα
Ο Baum παίρνει τα πράγματα ένα βήμα παρακάτω, μάλιστα, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία ελέγχου για τα υγρά στην πραγματικότητα αυξάνει την τρομοκρατική απειλή, αφού ο μεγάλος χρόνος που χρειάζεται προκαλεί συμφόρηση στα αεροδρόμια, δημιουργώντας soft targets για τους τρομοκράτες. «Ως αποτέλεσμα των περιορισμών, δημιουργούνται μεγαλύτερες ουρές στα σημεία ελέγχου, κάτι που δημιουργεί νέους στόχους», τόνισε, παρουσιάζοντας ως παράδειγμα τις πρόσφατες επιθέσεις στα αεροδρόμια των Βρυξελλών και της Κωνσταντινούπολης.

Επικέντρωση στην πρόθεση
Ο ειδικός υποδεικνύει πως οι Κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν περισσότερο στους ανθρώπους για την ασφάλεια των αεροδρομίων και των πτήσεων. «Επικεντρωνόμαστε υπερβολικά στον έλεγχο για απαγορευμένα αντικείμενα, την ώρα που πραγματικά θα έπρεπε να επικεντρωνόμαστε στην κακή πρόθεση», σημειώνει. Μέχρι να ξεκινήσουμε να προσλαμβάνουμε τους κατάλληλους υπεύθυνους ελέγχου, που χρησιμοποιούν την κοινή τους λογική, θα συνεχίσει να υφίσταται αυτό το ζήτημα ασφαλείας, εκτιμά.

Επισημαίνει, δε, πως οι νέες τεχνολογίες θα καταστήσουν ευκολότερο τον εντοπισμό εκρηκτικών και σταδιακά θα επιτραπεί στους επιβάτες να μεταφέρουν χωρίς πρόβλημα υγρά, σπρέι και τζελ. «Το ζήτημα είναι να λαμβάνονται λογικές αποφάσεις, που βασίζονται σε κάποιας μορφής εκτίμηση κινδύνου, γι’ αυτό επιμένω περισσότερο στα ψυχολογικά προφίλ των επιβατών», προσθέτει.

Ο Philip Baum επισημαίνει ότι ίσως θα έπρεπε να στρέψουμε το βλέμμα στο Ισραήλ, καθώς υπάρχει η πεποίθηση πως το διεθνές αεροδρόμιο του Μπεν Γκουριόν είναι το πιο αποτελεσματικό σε επίπεδο ασφάλειας παγκοσμίως. «Διαφωνώ σε κάποια πράγματα με την προσέγγισή τους, όμως το Ισραήλ είναι μια από τις λίγες χώρες που αρνείται να υιοθετήσει τους περιορισμούς στα υγρά, τα σπρέι και τα τζελ. Εκεί μπορείς να τα περάσεις από την ασφάλεια αεροδρομίου, επειδή, όπως λένε, αν είσαι νομοταγής πολίτης, γιατί όχι;», καταλήγει.