Αυστηρή προειδοποίηση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών προς τις εταιρείες
Ξεκίνησε η αξιολόγηση των αιτήσεων των εταιρειών που υπέβαλαν αιτήσεις για αδειοδότηση στην κυπριακή ΑΟΖ

Λίγες μόλις μέρες μετά την ολοκλήρωση του Γ’ γύρου αδειοδοτήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, η Τουρκία άρχισε τις απειλές, υποστηρίζοντας πως δεν είναι δυνατόν να διεξάγονται έρευνες από ξένες εταιρείες εντός της… τουρκικής ΑΟΖ (σημειωτέον ότι η Τουρκία δεν έχει προβεί ακόμη στον καθορισμό ΑΟΖ).

Κάλεσε, δε, τις εταιρείες να αποδώσουν σημασία στα συμφέροντα και στο μερίδιο των Τουρκοκυπρίων, προειδοποιώντας ότι θα λάβει όλες τις πρωτοβουλίες για να κατοχυρώσει τα δικαιώματά της στην, κατ’ ισχυρισμόν, δική της ΑΟΖ.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Μιλιέτ», ο εκπρόσωπος Τύπου του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών Τανζού Μπιλγκίτς δήλωσε χθες ότι «δεν είναι δυνατόν οι ξένες εταιρείες να διεξάγουν έρευνες και να πραγματοποιούν γεωτρήσεις στη δική μας -όπως υποστήριξε- ΑΟΖ».

Ο Τούρκος διπλωμάτης, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, τόνισε με έμφαση ότι «οι νέες αδειοδοτήσεις της Κύπρου στην ΑΟΖ αφορούν το έκτο οικόπεδο, το οποίο σε μεγάλο βαθμό συμπεριλαμβάνεται», σύμφωνα πάντα με τον ισχυρισμό της Τουρκίας, «στη δική της ΑΟΖ».

Οι δύο πλευρές στην Κύπρο, πρόσθεσε ο Μπιλγκίτς, έχουν συμφωνήσει στις συνομιλίες ότι ο φυσικός πλούτος του νησιού είναι ένα ζήτημα, το οποίο θα αφορά την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του νησιού μετά τη λύση.

Προχώρησε, μάλιστα, πολύ περισσότερο στην αναφορά του, τονίζοντας ότι «η ε/κ πλευρά θα πρέπει να αντιμετωπίζει την τ/κ πλευρά ως μελλοντικό συνεταίρο» και δεν πρέπει να εξακολουθεί να πραγματοποιεί βήματα με βάση την υπόθεση ότι είναι ο μοναδικός ιδιοκτήτης της Κύπρου. Αυτή, πρόσθεσε, «είναι μια ανησυχητική εξέλιξη».

Ο Μπιλγκίτς απευθύνθηκε και στις ξένες εταιρείες που δείχνουν ενδιαφέρον για την κυπριακή ΑΟΖ, ζητώντας να αποδώσουν σημασία στα συμφέροντα και στο μερίδιο των Τουρκοκυπρίων, προειδοποιώντας ότι η Τουρκία θα λάβει όλες τις πρωτοβουλίες για να κατοχυρώσει τα δικαιώματά της στην, κατ’ ισχυρισμόν, δική της ΑΟΖ, κάτι βεβαίως που μπορεί να εκληφθεί, εκτός από προειδοποίηση, και ως απειλή προς τα συμφέροντα των ξένων εταιρειών στην Κύπρο.

Η αξιολόγηση
Εν τω μεταξύ, το νερό για την αξιολόγηση των έξι αιτήσεων για την κυπριακό ΑΟΖ, στο πλαίσιο του Γ’ γύρου αδειοδότησης, μπήκε ήδη στο αυλάκι, με τη διαδικασία να «τρέχει» με την πρώτη συνεδρία της Συμβουλευτικής Επιτροπής Υδρογονανθράκων (ΣΕΥ), την περασμένη Πέμπτη.

Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του ο Πρόεδρος της ΣΕΥ, γενικός διευθυντής του Υπουργείου Ενέργειας Στέλιος Χειμώνας, τα αντίγραφα των αιτήσεων έχουν παραδοθεί στα μέλη της επιτροπής, ενώ η αξιολόγηση αναμένεται να ολοκληρωθεί ώς τον προσεχή Νοέμβριο.

Η Επιτροπή θα παραδώσει την Έκθεση/Πόρισμα στον Υπουργό Ενέργειας, ο οποίος με τη σειρά του θα την υποβάλει στο Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο και θα λάβει αποφάσεις με ποιες εκ των εταιρειών θα αρχίσει η διαπραγμάτευση για τα υπό αδειοδότηση τεμάχια.

Ο κ. Χειμώνας ανέφερε, επιπρόσθετα, ότι η όλη διαδικασία θα ολοκληρωθεί έως τον Ιανουάριο του 2017, οπότε και θα γίνει η υπογραφή των τελικών συμβολαίων με τις επιλεγείσες εταιρείες.

Σε πρώτο στάδιο, η Επιτροπή θα καταπιαστεί με την εξέταση του κατά πόσον οι έξι αιτήσεις υποβλήθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου και αν τα στοιχεία που περιέχουν είναι επαρκή για την αξιολόγηση. Αν κριθεί πως απαιτούνται περισσότερα στοιχεία, θα ζητηθούν από τους αιτητές.

Θα εξεταστούν εν συνόλω οι προτάσεις
Όπως επισήμανε ο κ. Χειμώνας, οι προτάσεις των ενδιαφερομένων εταιρειών θα εξεταστούν εν συνόλω, όσον αφορά, δηλαδή, τόσο την οικονομική όσο και την τεχνική πτυχή τους, αλλά και με βάση τη δυνατότητά τους να διασφαλίσουν τις ερευνητικές εργασίες σε περιστάσεις κρίσης.

«Αυτό που θα αξιολογήσουμε είναι τόσο την οικονομική δυνατότητα της καθεμίας πρότασης όσο και την τεχνική της επάρκεια για διεξαγωγή γεωτρήσεων σε ιδιαίτερα περιβάλλοντα, όπως της Κύπρου. Επιπρόσθετα, εξίσου σημαντική παράμετρος είναι αυτή της ασφάλειας, καθώς και η ικανότητα λήψης μέτρων σε περιστάσεις κρίσης», διευκρίνισε ο κ. Χειμώνας, αναφέροντας πως ήδη έχει ζητηθεί από τις εταιρείες να παραδώσουν συγκεκριμένα νομικά έγγραφα, όπως επίσης και στοιχεία της οικονομικής πτυχής της πρότασής τους.

Ζητήθηκε, επίσης, η υποβολή προκαταρκτικής έκθεσης του προϋπολογισμού της πρότασης, καθώς και πρόταση για τον διαμοιρασμό εξόδων μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και των εταιρειών.

Ευνοϊκότερο περιβάλλον
Για τις εξελίξεις στα ενεργειακά αναφέρθηκε, μιλώντας στο ΡΙΚ, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή.
Η κ. Μαρκουλλή εξέφρασε την εκτίμηση ότι η συγκρουσιακή πολιτική που ακολουθεί αυτήν την περίοδο η Τουρκία, σε σχέση προς τη Δύση αλλά και την ευρύτερη περιοχή, διαμορφώνει μια συγκυρία ευνοϊκή για την Κύπρο και, συνακόλουθα, για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της, ενώ εκτίμησε, παράλληλα, ότι οι εμπλεκόμενες εταιρείες δεν πρόκειται να επηρεαστούν από τις τουρκικές πιέσεις, όπως έγινε και με τη Noble αλλά και τις Total/Eni.

Η Τουρκία, λόγω της συμπεριφοράς της στη διεθνή σκηνή, έχει τώρα λιγότερα περιθώρια επηρεασμού, υποστήριξε η πρώην ΥΠΕΞ, προσθέτοντας πως η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να προσεγγίσει και άλλους σημαντικούς παίκτες εντός της ΕΕ, αλλά και τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

«Οι εταιρείες», επισήμανε, «φαίνεται ότι έχουν έρθει πολύ μελετημένες και δείχνουν να εμπιστεύονται την Κυπριακή Δημοκρατία και τις προοπτικές επιτυχίας στην κυπριακή ΑΟΖ», ενώ γνωρίζουν και σε ποιο περιβάλλον, τόσο από γεωπολιτικής όσο και από γεωλογικής πλευράς, καλούνται να δράσουν.

Όσον αφορά τις ενδεχόμενες αντιδράσεις της Άγκυρας, η κ. Μαρκουλλή είπε ότι έχουμε τα απτά παραδείγματα με τη συμπεριφορά της στον Α’ και στον Β’ γύρο αδειοδότησης, όπου «αντέδρασε φραστικά», απευθυνόμενη κυρίως προς τις εταιρείες, απειλώντας τες ότι θα έχουν επιπτώσεις όσον αφορά μελλοντικές συνεργασίες μαζί της. «Το ίδιο, εκτιμώ, ότι θα πράξει και αυτήν τη φορά», σημείωσε.

Καταλύτης του ενδιαφέροντος το ΖΟΡ
Αναφορικά με το αυξημένο ενδιαφέρον για την ενέργεια που παρατηρείται στην περιοχή, η κ. Μαρκουλλή επισήμανε ότι αυτό πρέπει να αντικρίζεται σε συνάρτηση με τις ανακαλύψεις στην αιγυπτιακή ΑΟΖ και ειδικότερα την ανακάλυψη του γιγαντιαίου κοιτάσματος ΖΟΡ.

Ίσως, σημείωσε η κ. Μαρκουλλή, να μην είχαμε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον και από τόσο μεγάλες εταιρείες στον Γ’ γύρο αδειοδότησης αν δεν υπήρχαν οι ανακαλύψεις στην Αίγυπτο, ενώ σημαντική παράμετρος, πρόσθεσε, πρέπει να θεωρείται και η αλλαγή μοντέλου γεωτρήσεων.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι όλες οι ενδιαφερόμενες εταιρείες είναι κολοσσοί στον ενεργειακό χώρο, αλλά και εξειδικευμένες στις ιδιαιτερότητες των κυπριακών οικοπέδων, όπου απαιτούνται έρευνες σε μεγάλα βάθη και υπό μεγάλες πιέσεις», σημείωσε περαιτέρω, καταλήγοντας πως σημαντικότατο είναι, και από πολιτικής σκοπιάς, το ενδιαφέρον της Κοινοπραξίας TOTAL/ENI για το οικόπεδο έξι, το οποίο διεκδικεί, εντελώς παράνομα, η Τουρκία.

Δίκτυ ασφαλείας οι Τριμερείς
Ανάλογες εκτιμήσεις εξέφρασε και ο οικονομικός αναλυτής Ιωσήφ Ιωσήφ, επισημαίνοντας πως είναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες, που αποτελούν κολοσσούς στον ενεργειακό χώρο και είναι πολύ καλοί γνώστες του αντικειμένου, έρχονται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στην περιοχή.

Τόνισε, επιπρόσθετα, ότι οι συνεργασίες που εξυφαίνονται στην περιοχή μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ, Αιγύπτου διαμορφώνουν μια σημαντική παράμετρο ασφάλειας για τους ενδιαφερόμενους παίκτες, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση «ότι τώρα χοντραίνει το παιγνίδι της ενέργειας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου».

Η Κύπρος, ουσιαστικά ξαναμπαίνει στον ενεργειακό χάρτη, υπογράμμισε, προσθέτοντας πως η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει ευεργετικές επιπτώσεις και στη γενικότερη πορεία της κυπριακής οικονομίας. Τούτων δοθέντων, τόνισε, «επιβάλλεται να δράσουμε με υπευθυνότητα και σοβαρότητα, προκειμένου να αποκομίσουμε τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη».

Δυσκολότερα, τώρα, για την Τουρκία
Εξέφρασε, παράλληλα, την άποψη ότι το αποτυχόν πραξικόπημα στην Τουρκία αποκάλυψε τις εγγενείς αδυναμίες του τουρκικού κράτους, επιβεβαιώνοντας τον ηγεμονικό ρόλο που επιχειρεί να διαδραματίσει ο Ερντογάν, που αποτελεί πηγή προβλημάτων για την πολιτική ασφάλειας στην περιοχή, ενώ υποστήριξε ότι τώρα, μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος και τη γενικότερη αστάθεια που επικρατεί στην Τουρκία, το Ισραήλ θα είναι πολύ πιο επιφυλακτικό έναντι της Άγκυρας και του Ερντογάν.

Τούτων λεχθέντων, σημείωσε ότι «το περιθώριο αντίδρασης της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ είναι πολύ μικρότερο τώρα, καθώς έχει απέναντί της έναν διεθνή μηχανισμό συνεργασίας στην περιοχή (Τριμερείς), αλλά και την καχυποψία της Δύσης».
Εξέφρασε, παράλληλα, την άποψη ότι οι εταιρείες έρχονται στην περιοχή, έχοντας συνυπολογίσει στους σχεδιασμούς τους και τις ενδεχόμενες αντιδράσεις της Τουρκίας.