Φόβους για τον αντίκτυπο του πραξικοπήματος στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας εκφράζουν αναλυτές
Οι συλλήψεις 6.000 πολιτών και οι απολύσεις 2.700 δικαστών επιβεβαιώνουν τις απαισιόδοξες ενδείξεις ενός καθεστώτος που βαθμολογείται με άριστα στον εκφοβισμό της κοινωνίας μέσω απειλών και διώξεων δικαστών και αντιφρονούντων πολιτών

Η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία θα μπορούσε να εξελιχθεί πολύ χειρότερα αν οι πραξικοπηματίες είχαν επιτύχει, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «The Guardian». Η στρατιωτική δικτατορία είναι βέβαια μία από τις χειρότερες μορφές διακυβέρνησης. Μία εκλεγμένη δικτατορία, όμως, δεν απέχει και πολύ από τη στρατιωτική και είναι πλέον πασιφανές πως η Τουρκία βαδίζει προς αυτήν τη συγκεκριμένη μορφή διακυβέρνησης.

Οι συλλήψεις 6.000 πολιτών και οι απολύσεις 2.700 δικαστών επιβεβαιώνουν τις απαισιόδοξες ενδείξεις ενός καθεστώτος που βαθμολογείται με άριστα στον εκφοβισμό της κοινωνίας μέσω απειλών και διώξεων δικαστών και αντιφρονούντων πολιτών. Οι διώξεις των πραξικοπηματιών φυσικά και δικαιολογούνται, οι δικαστές όμως δεν είχαν εμπλακεί στην απόπειρα κατάρριψης της εκλεγμένης κυβέρνησης. Η επίθεση στους δικαστές θεωρείται εξαιρετικά ανησυχητική, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις του Ερντογάν όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η νέα δυναμική
Ο εκκεντρικός και φιλόδοξος Τούρκος Πρόεδρος έχει πλέον αποκτήσει μία τεράστια δυναμική, με την οποία έχει τις δυνατότητες να προξενήσει σοβαρά προβλήματα τόσο στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας του όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Ακόμα και αν υπάρχουν κραυγαλέες διαφορές μεταξύ του Ισλαμισμού του κόμματος του Ερντογάν και αυτού του Ισλαμικού Κράτους, η σιωπηρή του υποστήριξη και ανοχή προς αυτό έχει ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική των εξτρεμιστικών δυνάμεων. Ανησυχητικό είναι επίσης το γεγονός ότι τμήματα του τουρκικού στρατού, ο οποίος είναι ως η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, από το βράδυ της Παρασκευής συνεχίζουν να αντιμάχονται μεταξύ τους.

Η αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Ερντογάν να επιρρίψει την ευθύνη της απόπειρας πραξικοπήματος στον εξόριστο Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος βρίσκεται στην Πενσυλβανία των ΗΠΑ, οδηγεί τις άλλοτε αρμονικές σχέσεις ΗΠΑ-Αμερικής σε δύσβατα μονοπάτια. Οι πλείστοι ειδικοί είναι πεπεισμένοι πως η απόπειρα πραξικοπήματος έγινε από κοσμικούς της παλαιάς σχολής του τουρκικού στρατού και όχι από το ισλαμικό δίκτυο του οποίου ηγείται ο Γκιουλέν.

Η άποψη είναι ενισχυτική των δηλώσεων του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, ο οποίος διεμήνυσε προς την Τουρκία ότι η μόνη περίπτωση να εκδοθεί ο Γκιουλέν είναι να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας πως είχε άμεση σχέση με το πραξικόπημα. Κάτι που η Τουρκία προς το παρόν δεν μπορεί να αποδείξει.

Σύμφωνα με τους ειδικούς σε θέματα Μέσης Ανατολής του «Russia Today», η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος ενδέχεται να ενδυναμώσει ακόμα περισσότερο τον Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος θα επιχειρήσει να σφίξει ακόμα περισσότερο τον κλοιό γύρω από τους πολιτικούς του αντιπάλους.

Σε δηλώσεις του στην «Russia Today», ο ειδικός Αλή Ριζκ υποστηρίζει πως ο Τούρκος Πρόεδρος θα εκμεταλλευτεί στο έπακρον την απόπειρα κατάρριψης της κυβέρνησής του, έτσι ώστε να εκπληρώσει πολιτικούς στόχους τους οποίους είχε δυσκολευτεί να κάνει πράξη στο παρελθόν.

Σύμφωνα με τον Ριζκ, οι τελευταίες εξελίξεις ίσως μετατρέψουν την Τουρκία σε ένα αστυνομοκρατούμενο κράτος με ηγέτη τον Ερντογάν, ο οποίος είναι γνωστός για τις απόψεις του σε θέματα βασικών ελευθεριών.

Η ειρωνεία
Το πλέον ειρωνικό της υπόθεσης, σύμφωνα με την «Guardian», είναι το γεγονός ότι ο Ερντογάν οφείλει σε μεγάλο βαθμό την επιβίωση του ιδίου και της κυβέρνησής του στα αποξενωμένα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, τα οποία πολέμησε και προσπάθησε να εκδιώξει από την τουρκική κοινωνία σε πολλές περιπτώσεις στο πρόσφατο παρελθόν. Οι πραξικοπηματίες, ενώ φρόντισαν να καταλάβουν και να πάρουν υπό τον έλεγχό τους το τουρκικό κρατικό κανάλι, υποτίμησαν τη δυναμική του διαδικτύου στις μέρες μας.

Έτσι ο Ερντογάν, μέσω ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών και εκμεταλλευόμενος τη δυναμική των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, κάλεσε τους υποστηρικτές του να ξεχυθούν στους δρόμους και να προστατεύσουν τη Δημοκρατία. Το γεγονός αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα για το πώς οι θεσμοί μίας πολιτισμένης κοινωνίας, η οποία λειτουργεί υπό το γράμμα του νόμου, ουσιαστικά έσωσαν έναν άνθρωπο, ο οποίος απείλησε τους θεσμούς αυτούς σε διάφορες περιπτώσεις.

Για τη δημοκρατία…
Τα πλήθη των πολιτών που ξεχύθηκαν στους δρόμους της Άγκυρας και της Κωνσταντινούπολης για να αντιμετωπίσουν τις πραξικοπηματικές δυνάμεις δεν ήταν αποκλειστικά υποστηρικτές του Ερντογάν. Πολλοί από αυτούς βγήκαν στους δρόμους για να υπερασπιστούν την ίδια τη δημοκρατία.

Οι ορδές των διαδηλωτών ήταν ακόμη μεγαλύτερες σε πόλεις όπως η Σμύρνη, όπου το κόμμα του Ερντογάν δεν είναι και τόσο δημοφιλές. Όλα τα κόμματα τις αντιπολίτευσης, ακόμα και το κουρδικό, καταδίκασαν την απόπειρα πραξικοπήματος και υποστήριξαν τη δημοκρατία χωρίς κανέναν ενδοιασμό.

Η τουρκική κυβέρνηση ένωσε τις δυνάμεις της με τα κόμματα της αντιπολίτευσης για ένα αγαθό σημαντικότερο από τον Πρόεδρο του κράτους, τη δημοκρατία. Το ερώτημα που πλανάται όμως είναι αν ο ίδιος ο Ερντογάν θα συνειδητοποιήσει στο μέλλον ότι η ελευθερία, η δημοκρατία και μια πολιτισμένη κοινωνία είναι αγαθά σημαντικότερα από τον ίδιο.

Μετά την εξουδετέρωση του πραξικοπήματος, η τουρκική κυβέρνηση καλείται να επιδείξει μετριοπάθεια, ψυχραιμία και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στους δημοκρατικούς θεσμούς του κράτους. Δυστυχώς, όμως, ο τρόπος διακυβέρνησης του Ερντογάν μέχρι σήμερα δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.