ΑΠΕΤΥΧΕ Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ, ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΩΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Δραματικές ήταν οι εξελίξεις χθες στην Τουρκία, με τον προσωρινό αρχηγό των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγό Ουμίτ Ντουντάρ, να ανακοινώνει την αποκατάσταση της τάξης, στρατιωτικούς και στρατιώτες να συλλαμβάνονται και δικαστές να «ξηλώνονται»

Σχεδόν 3.000 στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν συλληφθεί, ενώ οι νεκροί έφτασαν τους 161 και οι τραυματίες τους 1.440

Η αρχική εκτίμηση ότι το πραξικόπημα ήταν έργο από μία ομάδα αξιωματικών στα μεσαία κλιμάκια τελικά διαψεύδεται από τις εξελίξεις, καθώς ο κατάλογος των συλληφθέντων στρατιωτικών περιλαμβάνει ανώτατους αξιωματικούς, επικεφαλής μάχιμων και επιτελικών μονάδων

Σε διαθεσιμότητα έχουν τεθεί 2.745 δικαστικοί, ενώ σε επαγρύπνηση καλεί τους πολίτες η Προεδρία της χώρας, «δείχνοντας» ως εγκέφαλο του πραξικοπήματος τον Γκιουλέν, που βρίσκεται στις ΗΠΑ

Στην ομαλότητα επέστρεψε χθες η Τουρκία μετά την προψεσινή απόπειρα πραξικοπήματος, που από κυβερνητικής πλευράς χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική πράξη, από μερίδα στρατιωτικών. Το πραξικόπημα τελικά απετράπη με τη δυναμική παρέμβαση του τουρκικού λαού, ο οποίος ανταποκρίθηκε μαζικά στο κάλεσμα του Προέδρου της χώρας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να βγει στους δρόμους. Χαρακτηριστικές είναι οι εικόνες που κάνουν τον γύρο του κόσμου, με πολίτες να βγαίνουν σε άρματα μάχης κρατώντας την τουρκική σημαία, δείχνοντας πως η θέληση του λαού για δημοκρατία και ειρήνη μπορεί να νικήσει το καθετί.

Νεκροί, τραυματίες και συλλήψεις πραξικοπηματιών

Την αποκατάσταση της ηρεμίας στη χώρα ανακοίνωσε πρώτος ο προσωρινός αρχηγός των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Ουμίτ Ντουντάε, διευκρινίζοντας πως σκοτώθηκαν 104 πραξικοπηματίες. «Η απόπειρα πραξικοπήματος απέτυχε», δήλωσε ο Ντουντάρ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος πρόσθεσε στη δήλωσή του, που μεταδόθηκε ζωντανά από το CNN Turk, πως η Τουρκία έχει «κλείσει το κεφάλαιο» των πραξικοπημάτων για τα καλά και δεν θα το ανοίξει ποτέ ξανά.

Ωστόσο, η τουρκική προεδρία κάλεσε από την πλευρά της, μέσω του Twitter, τους πολίτες να παραμείνουν στους δρόμους και προειδοποίησε ότι μπορεί να υπάρξει «νέα ανάφλεξη». Λίγο αργότερα σε δηλώσεις του ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπιναλί Γιλντιρίμ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επαναφοράς της θανατικής ποινής. Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε, ο κ. Γιλντιρίμ απάντησε σε ερώτηση αν τίθεται θέμα επιβολής της θανατικής ποινής για αυτούς που αποπειράθηκαν να επιβάλουν στρατιωτικό πραξικόπημα.

«Η ποινή του θανάτου έχει αφαιρεθεί από το τουρκικό νομικό σύστημα», είπε ο κ. Γιλντιρίμ, αλλά τόνισε πως χθες το απόγευμα θα συνερχόταν η εθνοσυνέλευση για τις εξελίξεις μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, για να λάβει αποφάσεις «ως προς το αν θα γίνουν νομικές ρυθμίσεις. Θα εκτιμήσουμε την κατάσταση μαζί με τους ηγέτες των υπόλοιπων κομμάτων». Ερωτηθείς δε αν θα επιμείνει πιο έντονα η Τουρκία για την έκδοση του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν από τις ΗΠΑ, όπου βρίσκεται, στην Τουρκία, ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε:

«Ο άνθρωπος αυτός είναι αρχηγός τρομοκρατικής οργάνωσης. Ειδικά μετά τα χθεσινά (προχθεσινά) γεγονότα, δεν βλέπω ότι μπορεί να υπάρξει χώρα που θα τον στηρίξει. Αν υπάρξει χώρα που θα τον στηρίξει, αυτή η χώρα δεν θα είναι φιλική προς την Τουρκία». Σημειώνεται σε αυτό το σημείο πως η τουρκική κυβέρνηση, από την πρώτη στιγμή, αποδίδει την απόπειρα πραξικοπήματος στον χώρο του Γκιουλέν, ωστόσο ο ιμάμης από την πλευρά του αρνείται κάθε ανάμειξη.

Γιορτή της Δημοκρατίας

Κατά τη διάρκεια των δηλώσεών του ο Τούρκος πρωθυπουργός τόνισε επίσης ότι «η 15η Ιουλίου είναι πλέον γιορτή της δημοκρατίας» και ευχαρίστησε τους οπαδούς του κόμματος, που από τη νύχτα της Παρασκευής βγήκαν στους δρόμους και, όπως είπε, «έδωσαν τη δέουσα απάντηση». Σύμφωνα με τον Γιλντιρίμ, ο λαός έβαλε το κορμί του μπροστά και ανέβηκε πάνω στα άρματα, λέγοντας πως θα τους τιμήσει όλους.

Όπως χαρακτηριστικά υπέδειξε, «ο λαός μας έδειξε μεγάλη πυγμή και με αυτή την πυγμή κατάφερε να εμποδίσει την κατάλυση της δημοκρατίας στη χώρα. Γι’ αυτό όσοι έκαναν αυτό τον ξεσηκωμό πρέπει να καταλάβουν πως κανείς δεν μπορεί να τα βάλει με τη θέληση του λαού», συνέχισε. Πρόσθεσε πως το προψεσινό πραξικόπημα «είναι χειρότερη τρομοκρατία ακόμα κι από αυτή του Μπεκακά, καθώς (όσοι το έκαναν) χρησιμοποίησαν τα όπλα που τους έδωσε ο λαός». Την ίδια ώρα ανέβασε τον αριθμό των νεκρών στους 161, σημειώνοντας πως υπήρξαν και 1.440 τραυματίες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, συνελήφθησαν μέχρι χθες το μεσημέρι 2.839 αξιωματικοί και στρατιώτες, μεταξύ των οποίων και υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί, ενώ σε σχέση με τους πραξικοπηματίες έκανε λόγο για 20 νεκρούς και 30 τραυματίες, σημειώνοντας πως ό,τι λέει το λέει με κάθε επιφύλαξη, αφού οι έρευνες και οι ανακρίσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη. Εξέφρασε ταυτόχρονα ευχαριστίες στις χώρες που από την πρώτη στιγμή εξέφρασαν τη στήριξή τους στην Τουρκία.

Ελλοχεύει ο κίνδυνος νέου πραξικοπήματος;

Πάντως, παρά τη διαβεβαίωση ότι η κατάσταση βρισκόταν υπό πλήρη έλεγχο -αυτό τόνισε κι ο Γιλντιρίμ-, εντούτοις, όπως έχει λεχθεί και πιο πάνω, η τουρκική Προεδρία με ανάρτησή της στο Twitter άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο νέας απόπειρας εξέγερσης στη χώρα, προσθέτοντας ότι είναι απαραίτητο οι πολίτες να παραμείνουν στους δρόμους και να συνεχίσουν να τους ελέγχουν. Μερικά λεπτά πριν από τις δηλώσεις του Τούρκου Πρωθυπουργού, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έστειλε μαζικά μήνυμα κειμένου σε τουρκικά κινητά τηλέφωνα, καλώντας τους Τούρκους να «υπερασπιστούν» τη δημοκρατία και την ειρήνη.

Το μήνυμα με προέλευση «RT ERDOGAN», το οποίο υπογράφει με το πλήρες όνομά του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καλεί επίσης τον λαό να κατέβει στους δρόμους εναντίον μιας «μικρής ομάδας στρατιωτικών». Αξίζει, εξάλλου, να αναφερθεί πως μετά την επιστροφή του στην Τουρκία ο Τούρκος Πρόεδρος δεν έχει εμφανιστεί οπουδήποτε για να κάνει δηλώσεις (αυτό ίσχυε την ώρα που ετοιμαζόταν το ρεπορτάζ).

Πήραν τον νόμο στα χέρια τους

Σε σχέση με τη μαζική ανταπόκριση του τουρκικού λαού να ξεχυθεί στους δρόμους, για την οποία μίλησε διθυραμβικά και ο Τούρκος Πρωθυπουργός, αξίζει να σημειωθεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις ξέφυγε από τα όρια. Πολίτες που βγήκαν στους δρόμους πήραν τον νόμο στα χέρια τους, συλλαμβάνοντας στρατιώτες και στρατιωτικούς, ενώ τον γύρο του κόσμου έκανε χθες φωτογραφία, στην οποία φαίνεται φανατικό πλήθος να κτυπάει μέχρι θανάτου στρατιώτη, τον οποίο κάποιος εξ αυτών μαχαίρωσε στον λαιμό.

Σε άλλες φωτογραφίες, επίσης, πολίτες διακρίνονται να προσπαθούν να λιντσάρουν στρατιώτες, κτυπώντας αρκετούς με γροθιές και κλοτσιές. Χαρακτηριστική ήταν κι η φωτογραφία που μετέδωσε το Reuters το βράδυ της Παρασκευής, κι ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη το πραξικόπημα, με πολίτες να βρίσκονται πάνω σε τανκς κρατώντας τις τουρκικές σημαίες. Τον γύρο του κόσμου και του διαδικτύου έκαναν δε φωτογραφίες και βίντεο με ρούχα και όπλα που ανήκουν σε στρατιώτες που παραδόθηκαν μετά την αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος, ενώ σε ένα εκ των βίντεο διακρίνονται πολλοί στρατιώτες να οδηγούνται σε απόμερο μέρος μόνο με εσώρουχα.

Αξίζει, ακόμη, να τονιστεί πως σε αρκετές περιπτώσεις οι αστυνομικοί, αλλά και απλοί πολίτες, μπήκαν στη μέση για να προστατέψουν στρατιώτες από το οργισμένο πλήθος που προσπαθούσε να τους λιντσάρει. Πέραν τούτου, νωρίς τα ξημερώματα του Σαββάτου, καθώς και χθες, μεταδόθηκαν εικόνες από ξένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, στα οποία διακρίνονται στρατιώτες και αστυνομικοί να περπατάνε αγκαλιασμένοι ή και υποβασταζόμενοι, δείγμα του ότι κάποιοι από τους στρατιώτες που συμμετείχαν στο πραξικόπημα ήταν σε εντεταλμένη αποστολή.

Ποιοι κρύβονται πίσω από το πραξικόπημα

Πάντως, παρότι μέχρι την ώρα που ολοκληρωνόταν το ρεπορτάζ δεν είχε ξεκαθαριστεί οτιδήποτε αναφορικά με το ποιος ή ποιοι κρύβονταν πίσω από το πραξικόπημα και τι ήθελαν να πετύχουν μέσω αυτού, διαρροές από την κυβερνητική πλευρά έκαναν λόγο ότι υποκινητής του ήταν ένας απόστρατος συνταγματάρχης, εν ονόματι Μουχαρέμ Κιοσέ, ο οποίος είχε απομακρυνθεί προ μηνών από το στράτευμα, επειδή προσπάθησε να αποκρύψει στοιχεία για μία άλλη απόπειρα πραξικοπήματος.

O συνταγματάρχης Μουχαρέμ Κιοσέ αποστρατεύτηκε και απομακρύνθηκε από τη θέση του νομικού προϊστάμενου του Γενικού Επιτελείου τον περασμένο Μάρτιο με απόφαση του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγού Χουλουσί Ακάρ, κατηγορούμενος για παρατυπίες που οδήγησαν στην κατάρρευση της δίκης, σε σχέση με τις καταγγελίες για απόπειρα δολοφονίας το 2009 του τότε αντιπροέδρου της κυβέρνησης Μπουλέντ Αρίντς.

Στην ομάδα πραξικοπηματιών του Κιοσέ φέρονται να συμμετείχαν 37 αξιωματικοί, εκ των οποίων οι 6 είναι συνταγματάρχες, οι 5 αντισυνταγματάρχες, οι 3 ταγματάρχες, οι 2 λοχαγοί, οι 14 υπολοχαγοί και οι 7 ανθυπολοχαγοί. Οι πραξικοπηματίες αξιωματικοί ετοίμασαν, σύμφωνα με αναφορές των τουρκικών μέσων ενημέρωσης, λίστα με 400 ονόματα για μεταθέσεις σε μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι περισσότερες αφορούν μονάδες της Χωροφυλακής, της Αεροπορίας και θέσεις στρατιωτικών ακολούθων στο εξωτερικό.

Σε μια άλλη παράλληλη εξέλιξη, ο Ruyan Heath, πολιτικός αναλυτής του Politico, αφήνει αιχμές, επικαλούμενος τουρκική πηγή, ότι το στρατιωτικό πραξικόπημα ήταν «στημένο». Σε αυτό το σημείο αξίζει περαιτέρω να αναφερθεί πως παρά το γεγονός ότι ο Τούρκος Πρωθυπουργός στις δηλώσεις του ρωτήθηκε για την τύχη των υπολοίπων επικεφαλής των στρατιωτικών δυνάμεων της χώρας, διαβεβαιώνοντας πως όλοι είναι καλά, εντούτοις άγνωστη παρέμεινε η τύχη του αρχηγού του τουρκικού Στόλου, ναυάρχου Βεϊσέλ Κιοσέλε.

Ο εκτελών χρέη αρχηγού του Γενικού Επιτελείου και διοικητής της Α’ Στρατιάς προσπάθησε από την Κωνσταντινούπολη να επικοινωνήσει με τον ναύαρχο, αυτό όμως δεν κατέστη δυνατό. Οι υποψίες στράφηκαν στο ενδεχόμενο να είχε προσχωρήσει ο ναύαρχος Κιοσέλε στις τάξεις των πραξικοπηματιών, καθώς στο παρελθόν είχε συλληφθεί και αφεθεί ελεύθερος σε σχέση με παράνομες πραξικοπηματικές κινήσεις, που έλαβαν χώραν στη Σμύρνη.

Χθες το πρωί ο υπουργός Άμυνας Φικρί Ισίκ ανακοίνωσε ότι απεκατεστάθη η επικοινωνία με τον αρχηγό Στόλου, βάζοντας τέλος στο θρίλερ, όχι όμως και στις υποψίες για τον ρόλο του. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες του τουρκικού Τύπου, που επικαλείται το υπουργείο Δικαιοσύνης, οι πραξικοπηματίες κρατούσαν όμηρο το ναύαρχο Κιοσέλε, τον οποίο επιβίβασαν σε πολεμικό πλοίο και μαζί με μία νηοπομπή 10 πολεμικών απέπλευσε από την κεντρική ναυτική βάση του Γκιολτζούκ. Το πλοίο επέστρεψε αργότερα στη βάση.

Το θρίλερ όμως για την εμπλοκή της Διοίκησης Στόλου στο πραξικόπημα δεν τελειώνει στην περιπέτεια του ναυάρχου Κιοσέλε. Μέρος στο πραξικόπημα φέρεται να πήρε ο διοικητής της ναυτικής βάσης, υποναύαρχος Τεζτζάν Κιζίλεμλμα, ο οποίος κατηγορείται ότι ήταν αυτός που έδωσε την εντολή για επίθεση στο ξενοδοχείο όπου διέμενε ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Μαρμαρίδα της νοτιοδυτικής Τουρκίας.

Απομακρύνσεις και δικαστών

Όπως έγινε εξάλλου χθες γνωστό, σαράντα εισαγγελείς θα διερευνήσουν τα αίτια που οδήγησαν στην απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, μετά από απόφαση του τουρκικού υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με την εφημερίδα «Milliyet». Λίγο αργότερα, όμως, το τηλεοπτικό δίκτυο NTV, επικαλούμενο απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK), μετέδωσε είδηση, σύμφωνα με την οποία οι τουρκικές Αρχές απομάκρυναν χθες από τα καθήκοντά τους 2.745 δικαστές έπειτα από την προχθεσινοβραδινή απόπειρα πραξικοπήματος από ομάδα στρατιωτικών. Πέντε μέλη του HSYK, του ανώτατου δικαστικού σώματος της Τουρκίας, απομακρύνθηκαν επίσης, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή.