ΗΤΑΝ ΛΑΘΟΣ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΣΤΙΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ

Αποκαλυπτικός ο Γιαννάκης Ομήρου: «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορούσε να αποσύρει το νομοσχέδιο για το πρώτο κούρεμα. Δεν το έπραξε όμως!»

Η Πικρία στη Μόσχα για τις αποφάσεις του Μαρτίου ήταν μεγάλη

Υπήρξαν λάθος οι υπερβολικές προσδοκίες και ένα αναιτιολόγητο κλίμα ευφορίας στο Κυπριακό

Ο Υπουργός Οικονομικών και ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας θα αποφάσιζαν τη διαδικασία εξυγίανσης των τραπεζών με βάση τη δεύτερη απόφαση για το κούρεμα, δηλώνει ο Γιαννάκης Ομήρου. Ο τέως Πρόεδρος της Βουλής, ο οποίος πια βρίσκεται στο νέο του πολιτικό γραφείο, χαρακτήρισε λάθος την παρουσία Αναστασιάδη στις διαπραγματεύσεις που έγιναν στις Βρυξέλλες, ενώ έκανε λόγο για «μεγάλη πίκρα» εκ μέρους της Μόσχας. Στο Κυπριακό ο κ. Ομήρου μιλάει για διαδικασία που τραβάει σε βάθος, χωρίς σημαντικά αποτελέσματα.

Η Βουλή εγκαλείται για την καταψήφιση του πρώτου κουρέματος. Η κριτική επικεντρώνεται στο ότι, αν ψηφιζόταν εκείνη η πρώτη νομοθεσία, θα απεφεύγετο το δεύτερο πολύ πιο οδυνηρό κούρεμα.

Ακούω ξανά και ξανά αυτήν την κατηγορία, ακόμα και από επίσημα χείλη. Πραγματικά εκπλήττομαι. Είναι πολύ καλά γνωστό ότι εκείνη η νομοθεσία παραβίαζε κατάφωρα νόμο της Κυπριακής Δημοκρατίας, που διασφαλίζει τις καταθέσεις μέχρι εκατό χιλιάδες ευρώ, αλλά και ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγκαστικού Δικαίου, με το ίδιο περιεχόμενο. Πώς είναι δυνατό να εγκαλείται η Βουλή, επειδή απέρριψε μια εξόφθαλμα παράνομη ρύθμιση;

Τελικά τι έγινε τη νύκτα του δεύτερου κουρέματος; Ήσασταν στο Προεδρικό σε συνεδρίαση διαρκείας με τους πολιτικούς αρχηγούς.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με παρακάλεσε να πάω στο Προεδρικό μαζί με όλους τους Αρχηγούς των κομμάτων και να είμαστε σε συνεχή συνεδρία. Με παρακάλεσε να επικοινωνήσω τόσο με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας κ. Σαμαρά όσο και με τον τότε Αντιπρόεδρο κ. Βενιζέλο, για να μεταβιβάσω την παράκληση ο κ. Σουρνάρας να στηρίξει τις κυπριακές θέσεις. Η απάντηση που πήρα ήταν «Θέλει και ερώτημα;». Δηλαδή το θεώρησαν αυτονόητο ότι θα στήριζε η Ελλάδα την Κύπρο. Δεν ήμασταν σε επικοινωνία συνεχή με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αργά γύρω στα μεσάνυκτα επικοινώνησε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μαζί μου και με παρακάλεσε να κάνω μια δήλωση, ότι λήγει η σύνοδος στις Βρυξέλλες.

Ποιες ήταν οι θέσεις μας;

Είχε απορριφθεί το πρώτο κούρεμα και θα διαμορφωνόταν μια δεύτερη απόφαση… ίσως και μία πρώτη απόφαση διότι, αν θυμάστε, ο κ. Σόιμπλε είχε δηλώσει ρητά και κατηγορηματικά ότι δεν ήταν δυνατόν το Eurogroup να υιοθετήσει μια απόφαση που παραβίαζε ευρωπαϊκή νομοθεσία και εννοώ για τις ασφαλισμένες καταθέσεις. Εκείνο όμως που συνέβη, τελικά, δεν ήταν να έρθει μια δεύτερη νομοθεσία για το δεύτερο κούρεμα, αλλά μια νομοθεσία που προέβλεπε για τον τρόπο εξυγίανσης των τραπεζικών ιδρυμάτων. Εκείνο το νομοθετικό πλαίσιο αποτελεί ευρωπαϊκή οδηγία, είναι εκείνο που υιοθετήθηκε. Με βάση εκείνη τη νομοθεσία, ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας μαζί με τον Διοικητή της Κ.Τ. θα ήταν εκείνοι που αποφασίζουν για τη διαδικασία. Συνεπώς δεν είναι η Βουλή που αποφάσισε. Η Βουλή υιοθέτησε μια ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Χειριστήκαμε λάθος όλη τη διαδικασία με το κούρεμα;

Υπάρχουν πολλά λάθη. Είπα τις απόψεις μου και στον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και για τη μετάβασή του στο πρώτο Eurogroup. Η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας άφηνε ελάχιστα περιθώρια χειρισμών. Γιατί αυτό που τους είπε, ότι υπάρχει Βουλή και έχουμε Προεδρικό σύστημα, θα μπορούσε πολύ πιο πειστικά να προβάλει το επιχείρημα ένας Υπουργός Οικονομικών, ο οποίος θα έλεγε «πάω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να τον ενημερώσω». Αυτή η δυνατότητα δεν υπήρξε. Ήταν λάθος νομίζω η παρουσία Αναστασιάδη στις Βρυξέλλες.

Το κούρεμα ως απόφαση, ήταν πρόταση της κυπριακής πλευράς ή των Ευρωπαίων; Θα καταστρεφόταν η Κύπρος αν παίρναμε άλλη απόφαση;

Είμαι υποχρεωμένος να σημειώσω τη δήλωση του Υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας, ότι δεν ήταν δυνατόν το Eurogroup να υιοθετήσει μίαν απόφαση που να παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Να υπενθυμίσω επίσης ότι ο Σύνδεσμος ξένων τραπεζών, με επιστολή του προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων μέσω μου, προειδοποιούσε ότι αν ψηφιζόταν η έκδηλα παράνομη εκείνη νομοθεσία, θα αποχωρούσαν ομαδικά όλες οι ξένες τράπεζες από την Κύπρο. Δεν θέλω να εξαγάγω τώρα άλλα συμπεράσματα.

Το ταξίδι στη Μόσχα γιατί έγινε;

Δεν ξέρω γιατί έγινε. Ξέρω όμως ότι ήμουν ο πρώτος μαζί με κοινοβουλευτική αποστολή που πήγαμε στη Μόσχα μετά τα δραματικά γεγονότα, που δημιούργησαν ψυχρότητα στις σχέσεις των δύο χωρών, διότι μιλάμε για κούρεμα που αφορούσε στον μέγιστο βαθμό ξένους καταθέτες και κυρίως Ρώσους. Είχαμε σωρεία επαφών, που βοήθησαν να υπάρξει μία εξομάλυνση. Αλλά η πικρία θα πρέπει να πω ότι υπήρχε ακόμη και για εκείνη την προσπάθεια της αποστολής του Υπουργού Οικονομικών.

Σε πρόσφατή σας συνέντευξη στην τηλεόραση του «Σίγμα» αναφερθήκατε σε τηλεφώνημα Σουλτς εκ μέρους της Μέρκελ, για αναβολή της ψηφοφορίας του «πρώτου κουρέματος». Αυτό προκάλεσε ερωτήματα. Γιατί τόση καθυστέρηση στη δημοσιοποίηση αυτού του γεγονότος;

Απορώ για τα ερωτήματα. Η παρέμβαση Μέρκελ αφορούσε τη Βουλή και βέβαια την Κυβέρνηση. Ενημέρωσα αμέσως σε σύσκεψη όλα τα Κόμματα της Βουλής μέσω των Αρχηγών και Κοινοβουλευτικών τους Εκπροσώπων. Και επικοινώνησα ως όφειλα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρος θα μπορούσε να αποσύρει το νομοσχέδιο αφού ήταν κυβερνητικό. Δεν το έπραξε. Μπορούσε ακόμα να ζητήσει ή να συμφωνήσει σε αναβολή. Ούτε όμως κάτι τέτοιο έπραξε. Συνεπώς όλοι ήταν ενήμεροι, Κόμματα και Κυβέρνηση. Διερωτώμαι τι άλλο έπρεπε να πράξω.

Όμως θα πρέπει να δούμε την ουσία. Το γεγονός του τηλεφωνήματος και η προτροπή για αναβολή σήμαινε προφανώς δύο τινά. Είτε η απόφαση για το «πρώτο κούρεμα» δεν είχε την έγκριση της Γερμανίας και πιθανότατα του Γιούρογκρουπ, είτε κι αν ακόμα επρόκειτο για απόφαση του Γιούρογκρουπ, υπήρχαν δεύτερες σκέψεις να προταθεί κάτι άλλο, πιθανότατα πιο ανώδυνο. Είτε το ένα ισχύει είτε το άλλο, σημασία έχει ότι η Κυβέρνηση ουσιαστικά δεν συναίνεσε.

Να έλθουμε και στο Κυπριακό. Πόσο αισιόδοξος είσαστε για την επίτευξη λύσης μέσα από τις διεξαγόμενες διαπραγματεύσεις;

Ο κυπριακός Ελληνισμός επιθυμεί λύση. Η διαπραγματευτική διαδικασία τραβά σε βάθος χρόνου, χωρίς ορατά αποτελέσματα. Υπήρξαν λάθος οι υπερβολικές προσδοκίες και ένα αναιτιολόγητο κλίμα ευφορίας. Το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Τουρκία. Αναμένουμε έμπρακτα δείγματα γραφής από την τουρκική πλευρά που δεν τα είδαμε μέχρι τώρα. Αν υπάρξει πραγματική βούληση από την πλευρά της Τουρκίας, το Κυπριακό μπορεί να λυθεί σύντομα.

Ωστόσο στις διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις. Στο περιουσιακό η τουρκική πλευρά επιμένει σε δικαιώματα του λεγόμενου χρήστη. Στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης στην εκ περιτροπής προεδρία. Στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ο κ. Ακιντζί επιμένει σε πλειοψηφία γης και πληθυσμού, άρα σε μη εφαρμογή της ελεύθερης εγκατάστασης και περιουσίας.

Και στο θέμα των εγγυήσεων, παρά το ότι δεν έχει αρχίσει ακόμα η συζήτησή του, η Τουρκία φαίνεται να επιμένει στη διατήρησή τους ή σε κάποια παραλλαγή. Αναμένουν ακόμα προς συζήτηση το εδαφικό και το θέμα της απομάκρυνσης των στρατευμάτων και των εποίκων. Παρά τις αρχικές διακηρύξεις, ότι θα υπήρχε διασταυρούμενη συζήτηση όλων των κεφαλαίων, κάτι τέτοιο δεν έγινε.

Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η τακτική της ελληνικής κυπριακής πλευράς σε αυτό το στάδιο;

Με δεδομένη την αναλλοίωτη πραγματικότητα, ότι το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Άγκυρα και ότι χωρίς την εγκατάλειψη της τουρκικής αδιαλλαξίας και κακοπιστίας δεν είναι δυνατή η επίτευξη λύσης δημοκρατικής, λειτουργικής και βιώσιμης, πιστεύω ότι ήλθε η ώρα να τεθούν ενώπιον της Τουρκίας τα κεφάλαια στα οποία έχει τον αποκλειστικό λόγο. Απομάκρυνση στρατευμάτων, επιστροφή εδαφών, έποικοι, κατάργηση των εγγυήσεων. Αυτή θα είναι η ώρα της αλήθειας για την Τουρκία.
Δεν μπορεί η Τουρκία να συνεχίζει να εμφανίζεται ως ουδέτερος τρίτος ή ως δήθεν καλόπιστος παρατηρητής.

Η Τουρκία θα πρέπει να κληθεί να τοποθετηθεί στο πλαίσιο μιας Διεθνούς Διάσκεψης. Όχι βέβαια πενταμερούς, όπως προτείνει η Τουρκία για να υποβαθμιστεί η Κυπριακή Δημοκρατία σε κοινότητα. Μια Διεθνής Διάσκεψη πρέπει να περιλαμβάνει τον ΟΗΕ, την ΕΕ, τις τρεις Εγγυήτριες Δυνάμεις και την Κυπριακή Δημοκρατία. Οι δύο Κοινότητες μπορούν να πλαισιώσουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όχι όμως ως μέρη της Διάσκεψης, αφού σε διεθνείς διασκέψεις τα μέρη πρέπει να έχουν διεθνή νομική οντότητα.