ΟΙ ΜΟΝΟΜΑΧΟΙ, ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΛΙΓΕΣ ΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ

Οι πολέμιοι του Brexit μιλούν για την αύξηση του πληθωρισμού, την υποτίμηση του νομίσματος και την αύξηση των ελλειμμάτων, ενώ οι πολέμιοι του Bremain μιλούν για την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας, τον έλεγχο των συνόρων και τον Ουίνστον Τσώρτσιλ.

Της καμπάνιας του στρατοπέδου «Η Βρετανία πιο ισχυρή στην Ευρώπη» ηγείται ο πρώην πρόεδρος της αλυσίδας Marks and Spencer Λόρδος Ρόουζ

Η παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε απόδοση στα πρακτορεία στοιχημάτων 1,40 ενώ το «Brexit» πλήρωνε απόδοση 4

Το γεγονός της χρονιάς για την Ευρώπη απέχει μόλις 11 ημέρες. Στις 23 Ιουνίου οι Βρετανοί θα αποφασίσουν τι θέλουν: παραμονή ή αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλο αυτό ξεκίνησε από μία προεκλογική υπόσχεση του Ντέιβιντ Κάμερον, του Βρετανού Πρωθυπουργού, ο οποίος τάσσεται υπέρ της παραμονής της χώρας του στην Ένωση υπό τους όρους που ο ίδιος συμφώνησε τον περασμένο Φεβρουάριο, στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Την ώρα που οι οπαδοί της παραμονής στην Ε.Ε. ποντάρουν στον φόβο της οικονομικής αναταραχής («Project Fear»), οι οπαδοί της εξόδου επικαλούνται πατριωτικά συναισθήματα και τη διαδεδομένη στη Βρετανία αίσθηση του χαμένου μεγαλείου. Οι μεν μιλούν για την αύξηση του πληθωρισμού, την υποτίμηση του νομίσματος και την αύξηση των ελλειμμάτων, οι δε για την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας, τον έλεγχο των συνόρων και τον Ουίνστον Τσώρτσιλ.

Βασίζονται στο οικονομικό

Το βασικό επιχείρημα του Κάμερον όσο και των υπολοίπων, οι οποίοι στηρίζουν την παραμονή της χώρας στην ΕΕ, είναι οικονομικό: ανοιχτή οικονομία και ελεύθερη μετακίνηση αγαθών, υπηρεσιών και εργατικού δυναμικού. Όσοι υποστηρίζουν την παραμονή προειδοποιούν ότι, υποστηρίζοντας κάποιος την έξοδο από την Ένωση, υποστηρίζει ένα «άλμα προς το άγνωστο», όπως είχε πει χαρακτηριστικά ο κ. Κάμερον, απευθυνόμενος στους βουλευτές του μία εβδομάδα μετά τις αποφάσεις της Συνόδου και της λύσης την οποία είχε αποκομίσει από τις Βρυξέλλες κι έφερνε πίσω στο Λονδίνο. «Η έξοδος από την Ευρώπη θα απειλούσε την οικονομική και εθνική ασφάλειά μας», είχε πει.

Δεν θέλουν Ευρωπαϊκές… ΗΠΑ

Οι οπαδοί του «Brexit» θεωρούν ότι η ΕΕ κρατά πίσω τη Βρετανία, καθώς πιστεύουν ότι θέτει πολλούς κανόνες για τις επιχειρήσεις χωρίς κανένα αντίκρισμα. Επίσης, θέλουν τη χώρα τους να ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο των συνόρων της, με σκοπό να μειωθεί δραστικά η ροή μεταναστών που πάνε στη Βρετανία για δουλειά ή να ζήσουν. Την ίδια στιγμή, αντιτίθενται στην ιδέα μιας πιο στενής Ένωσης και διαφωνούν στη δημιουργία μιας Ευρώπης στα πρότυπα των ΗΠΑ.

Εμπόριο και στάτους

Απεναντίας, αυτοί που υποστηρίζουν ότι η Βρετανία πρέπει να μείνει προτάσσουν το γεγονός ότι τα αγαθά των βρετανικών εταιρειών πωλούνται πιο εύκολα με αυτόν τον τρόπο. Παράλληλα, διαφωνούν με την άποψη ότι οι μετανάστες κάνουν ζημιά και τονίζουν ότι οι πλείστοι είναι νέοι που έρχονται να εργαστούν, βοηθούν στην οικονομική ανάπτυξη και ενισχύουν τις δημόσιες υπηρεσίες πληρώνοντας φόρους. Παράλληλα, θεωρούν ότι το στάτους τους σαν χώρα θα πληγεί ανεπανόρθωτα σε περίπτωση που απομονωθούν από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Αυτοί ψηφίζουν

Δικαίωμα ψήφου στις 23 του μήνα έχουν οι Βρετανοί, οι Βορειοϊρλανδοί, κάτοικοι της Βρετανίας που προέρχονται από χώρες της Κοινοπολιτείας και Βρετανοί που ζουν στο εξωτερικό και είναι εγγεγραμμένοι στους καταλόγους. Κάτοικοι της Βρετανίας που κατάγονται από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου, εκτός από τους Κυπρίους και τους Μαλτέζους.

Το στρατόπεδο του Bremain

Της καμπάνιας του στρατοπέδου «Η Βρετανία πιο ισχυρή στην Ευρώπη» ηγείται ο πρώην πρόεδρος της αλυσίδας Marks and Spencer Λόρδος Ρόουζ. Στο πλευρό του έχει τον Πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον και τον ισχυρό άνδρα των Συντηρητικών Τζορτζ Όσμπορν, τους πλείστους βουλευτές των Εργατικών συμπεριλαμβανομένου και του ηγέτη του κόμματος Τζέρεμι Κόρμπιν, τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες, τους Πράσινους και άλλους.

Μέχρι στιγμής συγκέντρωσαν περί τα 9 εκ. ευρώ για την εκστρατεία τους. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων, ήτοι περίπου 3 εκ. ευρώ, έδωσε ο μεγιστάνας των σούπερμαρκετ Λόρδος Σάινσμπουρι. Το Εθνικό Κόμμα της Σκοτίας πραγματοποιεί, παράλληλα, χωριστή εκστρατεία υπέρ της παραμονής, καθώς δεν ήθελαν να συμμετέχουν σε μια εκστρατεία με τους Συντηρητικούς.

Το στρατόπεδο του Βrexit

Η εκστρατεία «Ψήφος εξόδου» έχει την υποστήριξη των γηραιότερων Συντηρητικών, του Μπόρις Τζόνσον, πρώην Δημάρχου του Λονδίνου και μέλους του Κοινοβουλίου, του Βρετανικού Κόμματος Ανεξαρτησίας και άλλων. Ταυτόχρονα αντλεί υποστήριξη από ομάδες όπως «Αγρότες της Βρετανίας», «Μουσουλμάνοι της Βρετανίας» και «Έξω και Περήφανοι» μιας ομάδας ΛΟΑΤ, οι οποίοι είναι κατά της ΕΕ.

Μέχρι στιγμής συγκέντρωσαν περί τα 4 εκ. ευρώ. Ο μεγαλύτερός τους αιμοδότης, που προσέφερε 650 χιλιάδες ευρώ, είναι ο επιχειρηματίας Πάτρικ Μπάρμπερ. Ο ηγέτης του Βρετανικού Κόμματος Ανεξαρτησίας Νάιτζελ Φάραντζ πραγματοποιεί μαζί με το κόμμα του τη δική του εκστρατεία. Το «Συνδικάτο Εμπορίου» και η «Σοσιαλιστική Συμμαχία» διεξάγουν και αυτοί τη δική τους εκστρατεία.

Οι δημοσκοπήσεις

Η βρετανική κοινή γνώμη είναι χωρισμένη στα δύο και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά. Η εκστρατεία υπέρ της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση προηγείται κατά 4-5 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με ηλεκτρονικές δημοσκοπήσεις που διενεργήθηκαν και δημοσιεύτηκαν αυτήν την εβδομάδα από τις εταιρείες δημοσκοπήσεων ICM και YouGov.

Η δημοσκόπηση του ICM, στην οποία έλαβαν μέρος 1.741 άτομα από τις 3-5 Ιουνίου, έδειξε ότι το 48% θα ψηφίσουν υπέρ της εξόδου, από 47% μία εβδομάδα νωρίτερα, ενώ το 43% θα ψηφίσουν υπέρ της παραμονής, μία μείωση 1% σε σχέση με μία εβδομάδα νωρίτερα.

Η δημοσκόπηση της YouGov, στην οποία έλαβαν μέρος 3.495 άνθρωποι και πραγματοποιήθηκε το διάστημα 1-3 Ιουνίου, έδειξε πως το 45% θα ψηφίσουν υπέρ της εξόδου από την ΕΕ, από 40% σε μία συγκρίσιμη δημοσκόπηση έναν μήνα νωρίτερα, ενώ το 41% θα ψηφίσουν υπέρ της παραμονής, σε σχέση με το 42% νωρίτερα.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 11% των ψηφοφόρων παραμένουν ακόμη αναποφάσιστοι, μια μείωση δύο ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με έναν μήνα νωρίτερα.

Όλα ανοιχτά

Από τις οκτώ πιο πρόσφατα δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις, μία δημοσκόπηση δείχνει ότι τα δύο στρατόπεδα είναι ισόπαλα, δύο έδειξαν ότι η παραμονή προηγείται και πέντε ότι προηγείται η έξοδος, περιλαμβανομένης και μιας ηλεκτρονικής δημοσκόπησης του TNS που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα και δύο προηγούμενων δημοσκοπήσεων του ICM, που δημοσιεύτηκαν την Τρίτη.

Στο μεταξύ, η πλειονότητα των Βρετανών (51%) τάσσονται υπέρ της εξόδου από την ΕΕ, για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν έναν μήνα, σύμφωνα με έναν μέσο όρο των δημοσκοπήσεων που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη από την ιστοσελίδα WhatUKThinks. Το ποσοστό αυτό που δεν λαμβάνει υπ' όψιν τους αναποφάσιστους, συνθέτει μια σειρά δημοσκοπήσεων που πραγματοποιήθηκαν από τις 27 Μαΐου έως τις 5 Ιουνίου. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της WhatUKThinks, ο προηγούμενος μέσος όρος των δημοσκοπήσεων έδειχνε ότι τα δύο στρατόπεδα ήταν ισόπαλα, 50%-50%.

Τα πρακτορεία λένε «Bremain»

Οι πιθανότητες να ψηφίσουν οι Βρετανοί υπέρ της παραμονής στην ΕΕ αυξήθηκε κατά τουλάχιστον δύο μονάδες και φτάνει στο 78%, σύμφωνα με τα προγνωστικά που έδωσε στη δημοσιότητα η εταιρεία στοιχημάτων Betfair. Μέχρι την Πέμπτη το βράδυ, η παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχε απόδοση 1,40 ενώ το «Brexit» πλήρωνε απόδοση 4. Η ΒΕΤ365 είχε την παραμονή στο 1,28 και την έξοδο στο 3,75 ενώ η εταιρεία Ladbrokes δίνει την παραμονή στο 1,29 και την έξοδο στο 3.75.

Λιποτάκτησε…

Στο μέτωπο των δύο αντίπαλων στρατοπέδων πρόεκυψε την Πέμπτη μία εξέλιξη υπέρ του Bremain. H βουλευτίνα των Συντηρητικών Σάρα Ουόλαστον, υποστηρίκτρια του Brexit, ανακοίνωσε την αποχώρησή της από την καμπάνια και έγραψε σχετικό άρθρο στους «Τάιμς» της Πέμπτης. Η Ουόλαστον είναι γιατρός και μέλος της κοινοβουλευτικής επιτροπής για την Υγεία. Αναγκάστηκε, όπως υποστηρίζει, να αλλάξει στρατόπεδο δύο μόλις εβδομάδες πριν από το δημοψήφισμα, διότι η καμπάνια χρησιμοποιεί ψευδή στοιχεία και επειδή κατά τη γνώμη της η έξοδος από την ΕΕ δεν θα βοηθήσει το Δημόσιο Σύστημα Υγείας της χώρας.

Παράταση εγγραφής

Το βρετανικό κοινοβούλιο παρέτεινε την Πέμπτη τη διορία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους των πολιτών που επιθυμούν να ψηφίσουν. Οι ψηφοφόροι εγγράφονταν μέσω του διαδικτύου μέχρι τα μεσάνυχτα της Πέμπτης. Η διορία έληγε τα μεσάνυχτα της Τρίτης, όμως η παράταση κρίθηκε απαραίτητη λόγω της υπερφόρτωσης του συστήματος, που εμπόδισε δεκάδες χιλιάδες πολίτες να εγγραφούν. Η πλειοψηφία των βουλευτών του Συντηρητικού Κόμματος, των Εργατικών, του Εθνικού Κόμματος της Σκοτίας (SNP) και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών είχαν ταχθεί υπέρ της παράτασης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, πάνω από το 60% των εγγεγραμμένων της τελευταίας στιγμής είναι νέοι, μία κατηγορία ψηφοφόρων που ενισχύουν τις τάξεις του στρατοπέδου του Bremain.

Πολύ φυσιολογικά, κατά συνέπεια, η παράταση της προθεσμίας εξόργισε τους υποστηρικτές της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Σε κίνδυνο η ειρήνη»

Δύο πρώην πρωθυπουργοί, ο Τόνι Μπλερ και ο Τζον Μέιτζορ, προειδοποίησαν ότι η ψήφος υπέρ του Brexit θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, υπονομεύοντας την ειρήνη στη Βόρεια Ιρλανδία και ενισχύοντας το κίνημα για την ανεξαρτησία της Σκοτίας. Σε κοινή ομιλία τους στη Βόρεια Ιρλανδία, οι δύο πρώην πρωθυπουργοί, οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην ειρηνευτική διαδικασία κατά τη δεκαετία του 1990, επισήμαναν ότι ουσιαστικά στο δημοψήφισμα διακυβεύεται η ενότητα της χώρας.

«Απορρίψτε τη συμμετοχή στην Ευρώπη, μην ξαφνιαστείτε αν στο τέλος, ως συνέπεια, πετάξουμε κατά λάθος και την ένωσή μας επίσης», είπε ο Μέιτζορ, που ήταν πρωθυπουργός με το Συντηρητικό κόμμα μεταξύ 1990-97, σε ομιλία του σε φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Όλστερ του Λοντοντέρι. «Η πιο επιτυχημένη ένωση στην παγκόσμια ιστορία μπορεί να διαλυθεί για πάντα», υπογράμμισε.

Ο Μέιτζορ σημείωσε ότι αν οι Σκοτσέζοι ψηφίσουν υπέρ της παραμονής στην ΕΕ και το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο υπέρ του Brexit, θα ενταθούν οι πιέσεις για τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκοτίας. Η πίεση αυτή «θα μπορούσε να αποδειχθεί ανεξέλεγκτη και πολιτικά ακαταμάχητη», τόνισε.

Το 2014, οι Σκοτσέζοι, με ποσοστό 55%, επέλεξαν να παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, όμως έκτοτε το Εθνικό Κόμμα της Σκοτίας (SNP) έχει ισχυροποιηθεί και στις περυσινές εκλογές κέρδισε τις 56 από τις 59 έδρες των εκπροσώπων της Σκοτίας στο βρετανικό κοινοβούλιο. «Αν το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν εκτός της ΕΕ, θα φανταζόμουν ένα διαφορετικό αποτέλεσμα», πρόσθεσε.

«Υπονόμευση συμφωνίας»

Ο Τόνι Μπλερ, από την πλευρά του, σημείωσε ότι το δημοψήφισμα μπορεί να υπονομεύσει την ειρηνευτική συμφωνία του 1998, με την οποία μπήκε ένα τέλος στο αιματοκύλισμα μεταξύ Καθολικών (που ήθελαν την ένωση με την Ιρλανδία) και Προτεσταντών (που επιθυμούσαν την παραμονή στο ΗΒ) στη Βόρεια Ιρλανδία. «Αν φεύγαμε (σ.σ. από την ΕΕ) στις 23 Ιουνίου, θα θέταμε σε κίνδυνο το μέλλον της Βόρειας Ιρλανδίας, θα θέταμε σε κίνδυνο την ένωσή μας, θα μπαίναμε σε μια ριψοκίνδυνη πορεία», είπε.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, ο οποίος διαδραμάτισε επίσης βασικό ρόλο στην ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία, σε άρθρο του στο περιοδικό «New Statesman», επισήμανε πως το γεγονός ότι η Βρετανία ήταν μέλος της ΕΕ αποδείχτηκε ευεργετικό για τη διαδικασία αυτή. «Ανησυχώ ότι η μελλοντική ευημερία και ειρήνη στη Βόρεια Ιρλανδία μπορεί να κινδυνεύει από μια αποχώρηση της Βρετανίας», σημείωσε στο άρθρο του.

Διασταύρωσαν ξίφη

Η παραμονή της Μεγάλης Βρετανίας στην Ε.Ε. θα ήταν «η πιο βρετανική στάση», υποστήριξε ο Βρετανός Πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, κατά τη διάρκεια του ντιμπέιτ για το δημοψήφισμα που θα καθορίσει το μέλλον της χώρας στην Ένωση. Ο Κάμερον και ο αντίπαλός του ευρωσκεπτικιστής ηγέτης του Κόμματος Ανεξαρτησίας για το Ηνωμένο Βασίλειο Νάιτζελ Φάρατζ δέχθηκαν για μισή ώρα ο καθένας τις ερωτήσεις του κοινού από τη σκηνή του Ολυμπιακού Πάρκου του Λονδίνου, σε ζωντανή μετάδοση από το τηλεοπτικό δίκτυο ITV.

Οι δύο πολιτικοί δεν ήρθαν άμεσα αντιμέτωποι στο ντιμπέιτ. Ο Κάμερον αποκάλεσε τη στάση του Φάρατζ όραμα για μια «μικρή Βρετανία». «Μία ψήφος για έξοδο στις 23 Ιουνίου αποτελεί δείγμα παραίτησης και δεν νομίζω ότι παραιτούμαστε», υπογράμμισε ο Κάμερον. «Φοβάμαι ότι με την αποχώρησή μας θα δούμε την οικονομία μας να υποφέρει», προσέθεσε.

Ο Φάρατζ, από την πλευρά του, στράφηκε εναντίον του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, καλώντας για περισσότερους ελέγχους στα σύνορα, ενώ κράδαινε με νόημα το διαβατήριό του. «Είμαστε Βρετανοί, είμαστε καλύτεροι από αυτό, δεν θα μας φοβερίσει κανείς, τουλάχιστον όχι ο μη εκλελεγμένος Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, όσο γοητευτικός και να είναι», είπε χαρακτηριστικά.