Λύση του Κυπριακού και κατασκευή αγωγών πολλαπλών κατευθύνσεων θέλουν οι ΗΠΑ
Τον πλήρη σεβασμό των ΗΠΑ στο ενεργειακό πρόγραμμα στην κυπριακή ΑΟΖ εξέφρασε ο Αμερικανός Υπουργός Ενέργειας, τονίζοντας πως αυτό οφείλει να πράξει και η Τουρκία

«Μπορεί η Τουρκία να μην σέβεται την ΑΟΖ της Κύπρου, όμως τη σέβονται οι ΗΠΑ. Η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ και δεν μπορούν να περάσουν οι αγωγοί προς την Τουρκία από άλλη χώρα, απλώς γιατί περνούν μέσα από την ΑΟΖ της Κύπρου», δήλωσε ο ειδικός Απεσταλμένος για την Ενέργεια του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Άμος Χοκστάιν.

Μιλώντας την Τετάρτη στο 32ο Συνέδριο της ΠΣΕΚΑ στην Ουάσινγκτον, ο Αμερικανός αξιωματούχος ισχυρίστηκε ότι προϋπόθεση για να μπορέσει η Τουρκία να πάρει το ισραηλινό φυσικό αέριο είναι μια λύση του Κυπριακού, αφού σε άλλη περίπτωση οι αγωγοί δεν μπορούν να περάσουν μέσα από την κυπριακή ΑΟΖ.

«Αυτό λοιπόν που είναι σημαντικό είναι πως όλοι οι άλλοι σέβονται (την ΑΟΖ της Κύπρου) και ντε φάκτο το κάνει επίσης κι η Τουρκία», συμπλήρωσε. Στην ομιλία του ο κ. Χοκστάιν έκανε αναφορά στις τουρκικές παρενοχλήσεις από τουρκικά μαχητικά το 2011 κατά τη διάρκεια των εργασιών της Noble στο οικόπεδο Αφροδίτη, τονίζοντας πως έκτοτε δεν υπήρξε οποιαδήποτε νέα παρέμβαση ως προς το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς της πόρους.

«Έκαναν γνωστή τη θέση τους, αλλά τους ξεκαθαρίσαμε, από τη στιγμή που έκανε το 2011 τη δήλωση η Υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, ότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν το δικαίωμα της Κύπρου να εκμεταλλευτεί τις υπεράκτιες περιοχές της. Και το επαναλάβαμε κάθε φορά που υπήρχε ακόμη και υπόνοια παρέμβασης», δήλωσε συγκεκριμένα ο κ. Χοκστάιν.

Πάντως, παρά τις όποιες αναφορές των Αμερικανών για ενεργειακή συμμαχία με την Τουρκία, αξίζει να σημειωθεί ότι η συμφωνία μεταξύ της εταιρείας Ποσειδών και της Noble για τον αγωγό East αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα για υλοποίηση του οριζόντιου ενεργειακού άξονα Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας (σελ. 4).

Διπλωματία παρά κανονιοφόροι
Επιπλέον, επεσήμανε πως η διπλωματία είναι καλύτερη από μια κανιονιοφόρο, προσθέτοντας μεταξύ άλλων ότι στην παρούσα φάση βρισκόμαστε σε μια στιγμή μοναδικής ευκαιρίας για την επίλυση του Κυπριακού, η οποία, ωστόσο, μπορεί και να χαθεί, όπως και στο παρελθόν. Αναφερόμενος σε ενεργειακές εξελίξεις σε πολλά μέρη του πλανήτη, μίλησε για «εποχή της επανάστασης της ενέργειας παγκοσμίως».

Ειδικά για τις ανακαλύψεις στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, στα όρια των ΑΟΖ Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου τόνισε πως αυτό παρέχει την ευκαιρία για μετατροπή της περιοχής σε πεδίο συνεργασίας ολοκλήρωσης, αλληλοσύνδεσης και αλληλεξάρτησης με αφορμή την ενέργεια. Σε αυτό το πλαίσιο έφερε ως παράδειγμα τη διπλωματική αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ.

Η εξάρτηση της Τουρκίας
Σημαντική ήταν η αναφορά του κ. Χοκστάιν στην ενεργειακή εξάρτηση της Τουρκίας και το πλεονέκτημα επιλογών που διαθέτει η Κύπρος. «Η Κύπρος έχει εναλλακτικές (επιλογές), ενώ η Τουρκία δεν έχει. Εξαρτάται για το 50% των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, εισάγει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου από το Ιράν και έχει ανάγκη από διαφοροποίηση για την οικονομική ανάπτυξη και αυτή είναι η ευκαιρία, αν θέλει να αντλήσει όφελος από το φυσικό αέριο στην ανατολική Μεσόγειο, στην Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ισραήλ», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας παράλληλα τη δέσμευση των ΗΠΑ για συνέχιση της υποστήριξης προς την Κύπρο για απρόσκοπτη εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων.

«Ο καλύτερος τρόπος, ώστε ο καθένας να εκμεταλλευθεί το φυσικό αέριο στην ανατολική Μεσόγειο, είναι να επιτευχθεί μια συμφωνία που θα είναι δίκαιη και σωστή, με αγωγούς φυσικού αερίου που θα κατευθύνονται σε πολλαπλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα. Κάτι τέτοιο θα φέρει ευημερία και πολιτική σταθερότητα. Συνεπώς, επαναλαμβάνω ότι αυτό αποτελεί 'game changer' και κίνητρο για επίλυση», είπε, σημειώνοντας πως το διακύβευμα των ΗΠΑ είναι να εξηγήσουν στους εταίρους τους στην περιοχή, ότι είναι προς το συμφέρον όλων η επίλυση του Κυπριακού.

Συναντήσεις Χριστοδουλίδη
Ο κ. Χοκστάιν είχε εν τω μεταξύ χθες συνάντηση και με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Νίκο Χριστοδουλίδη, που συνεχίζει το σερί των επαφών του στις ΗΠΑ. Την Τετάρτη, ο κ. Χριστοδουλίδης είχε την ευκαιρία να συναντηθεί και να ενημερώσει τη Σύμβουλο εξωτερικής πολιτικής για θέματα Ευρώπης του Αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν, Anna Makanju, και τον Διευθυντή του τμήματος Ελλάδας-Τουρκίας- Κύπρου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Mark Schapiro, για τις επαφές του στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενώ έγινε συζήτηση και για το θέμα της οικονομικής πτυχής της λύσης.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως συζητήθηκε και ο ρόλος που η Τουρκία θα πρέπει να διαδραματίσει στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες, που θα δείχνουν έμπρακτη βούληση για λύση.

Ανενημέρωτο το Κογκρέσο
Οι αντιπρόσωποι από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, που μίλησαν κατά την τελευταία μέρα του 32ου Συνεδρίου της ΠΣΕΚΑ, εξέφρασαν την άποψή τους για το Κυπριακό, την Τουρκία αλλά και τον ρόλο των ΗΠΑ. «Αν εμείς πουλούμε όπλα στην Τουρκία κι αυτή τα χρησιμοποιεί στη βόρεια Κύπρο, αυτό αποτελεί παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας», σημείωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Εντ Ρόις, ενώ ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επισήμανσή του για την οικονομική πτυχή της λύσης.

Ο βουλευτής διέψευσε ουσιαστικά τους Αμερικανούς αξιωματούχους, που μίλησαν την προηγούμενη στο συνέδριο και ισχυρίστηκαν ότι το Κογκρέσο είναι ενήμερο για την κατάσταση πραγμάτων στην Κύπρο. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν επίσης τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο για τη συνομιλία του Αντιπροέδρου Μπάιντεν με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Γιλντιρίμ.

Σύμφωνα με πηγές του τουρκικού πρωθυπουργικού γραφείου, οι δύο άντρες εξέφρασαν για ακόμη μια φορά, λεκτικά, τη στήριξη που προσφέρουν η Τουρκία και οι ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.