Χαρακτήριζε νόμιμη την τουρκική εισβολή, αλλά ως παράνομη την κατοχή
Απεβίωσε στις 28 Μαΐου 2016, σε ηλικία 78 χρονών ο Βρετανός Εργατικός, πρώην βουλευτής για 20 χρόνια (1990 - 2010) Edward (Eddie) O’Hara, η δράση του οποίου συνδέεται ποικιλοτρόπως με την Ελλάδα και την Κύπρο

O Έντι Ο’Χάρα, καθηγητής Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών, για σειρά ετών προσέφερε στον Ελληνισμό με την αφοσίωσή του στην προσπάθεια επιστροφής των Αναγλύφων του Παρθενώνα, που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Ειδικότερα αφοσιώθηκε στον σκοπό αυτό μετά την αποχώρησή του από την πολιτική.

Σύμφωνα με τον επικήδειο που δημοσίευσε η εφημερίδα «Γκάρντιαν», το ενδιαφέρον του ξεκίνησε από το 1994 με τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη, πρωτοπόρου στην εκστρατεία για επιστροφή των Αναγλύφων, όταν και προώθησε το πρώτο του ψήφισμα στη Βουλή των Κοινοτήτων για το θέμα σε σύνολο εννέα κατά τη διάρκεια της βουλευτικής του παρουσίας.

Διοργάνωσε πολλές συναντήσεις τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στην Ελλάδα στην προώθηση της επιστροφής των Αναγλύφων και κέρδισε τον σεβασμό της ελληνικής κυβέρνησης και αρχαιολόγων. Το 2005 ανέλαβε ως πρόεδρος της εκστρατείας για επανένωση των Αναγλύφων και το 2010 διορίσθηκε πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η προσφορά του στον τομέα αυτόν είναι αναμφισβήτητη.

«Νόμιμη η τουρκική εισβολή»
Όσον αφορά το Κυπριακό, όμως, είναι μια άλλη ιστορία. Ο μ. Έντι Ο’Χάρα ανήκε στο Βρετανικό Εργατικό Κόμμα και ήταν παλαιό στέλεχος και του Fabian Society, μιας δεξαμενής σκέψης, μιας αγγλικής σοσιαλιστικής οργάνωσης.

Προφανώς στο πλαίσιο αυτής της αλληλεγγύης, με απανωτές δηλώσεις του στη Βουλή των Κοινοτήτων, δικαιολογούσε τη συνεργασία της σοσιαλιστικής κυβέρνησης των Γουίλσον/Κάλαχαν με τη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Τούρκου πρωθυπουργού Μπουλέντ Ετσεβίτ το 1974, όταν τόνιζε ότι η τουρκική εισβολή της 20ής Ιουλίου 1974 ήταν ΝΟΜΙΜΗ!!

Στις 3 Μαρτίου 1997, λίγες εβδομάδες πριν από τη νίκη των Εργατικών στις εκλογές του ιδίου χρόνου, από το Βήμα της Βουλής των Κοινοτήτων σε συζήτηση για το Κυπριακό, ζήτησε από το Σώμα να μην ξεχνά ΠΟΤΕ ότι η πρώτη εισβολή του 1974 ήταν ΝΟΜΙΜΗ. Είπε συγκεκριμένα:

«Η Βουλή δεν πρέπει ΠΟΤΕ να ξεχνά τη νομιμότητα της τουρκικής εισβολής το 1974 και την παράνομη συνεχιζόμενη παραμονή των Τούρκων, με την κατοχή της Βόρειας Κύπρου. Το 1974 υπήρξε μια απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης της Κύπρου, υποστηριζόμενη από την ελληνική χούντα. Η χούντα έπεσε, ως αποτέλεσμα της δράσης της στην υπόθαλψη του πραξικοπήματος. Το αποπειραθέν πραξικόπημα άντεξε ορισμένες μέρες και μετά που απέτυχε αποκαταστάθηκε η νόμιμη κυβέρνηση.

Βάσει της Συνθήκης Εγγυήσεως, η τουρκική κυβέρνηση είχε το δικαίωμα να επέμβει για να επαναφέρει το στάτους κβο, αλλά, αφού αποκαταστάθηκε το στάτους κβο, ο τουρκικός στρατός δεν είχε το δικαίωμα να παραμείνει. Πρέπει να το επιβεβαιώσουμε αυτό ξανά on record στη Βουλή, ότι η συνεχιζόμενη κατοχή της Βόρειας Κύπρου από τον τουρκικό στρατό είναι παράνομη» (Πρακτικά της Βουλής, Hansard Report 3.3.1997. Αναφορά της γράφουσας στην ομογενειακή «Τα Νέα» 6.3.1997).

«Με τέτοιους φίλους»
Έγραψε η τότε σε κυκλοφορία αγγλόφωνη «The Cypriot Voice» 18.3.1997, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «With friends like this…» (Με τέτοιους φίλους), με υπογραφή του εκδότη της C.C. Karamani. (Βλέπε βιβλίο της γράφουσας «Conspiracy or Blunder?» σελ. 215-216 και 234 για το πλήρες ολοσέλιδο άρθρο του κ. Καραμάνη).

Ο κ. Ο’Χάρα γνώριζε πολύ καλά ότι η τουρκική «νόμιμη» εισβολή δεν είχε κανένα σκοπό να αποκαταστήσει τη νόμιμη τάξη, οι σκοποί του σοσιαλιστή Ετσεβίτ για επιβολή δύο ομόσπονδων κρατών στο νησί ήσαν εν γνώσει της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του Χάρολντ Γουίλσον με υπ. Εξωτερικών τον Τζέιμς Κάλαχαν, η οποία ενσυνείδητα συναίνεσε στο ΕΓΚΛΗΜΑ της εισβολής, γιατί και εκείνη υποστήριζε τη συνταγματική αλλαγή στην Κύπρο!

Ο μ. Έντι Ο’Χάρα επανέλαβε τα πιο πάνω και σε άλλη συζήτηση για το Κυπριακό το 1998 και δημοσιεύθηκαν τα λεχθέντα του στην ομογενειακή εφημερίδα «Ελευθερία», δίχως καμία αντίδραση από τους ηγέτες της ομογένειας.

Υποστήριξη στη Διζωνική
Ο Έντι Ο’Χάρα ανήκε, όπως και άλλοι Εργατικοί και Συντηρητικοί βουλευτές, στην περιβόητη διζωνική ομάδα «Φίλοι της Κύπρου», που ίδρυσε το 1974 ο τελευταίος διχοτόμος κυβερνήτης της Κύπρου Σερ Χιου Φουτ, μαζί με τον Ελλαδίτη επιχειρηματία και φίλαγγλο Κώστα Καρρά, «για την προώθηση της τουρκο-βρετανικής διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας», με γραμματέα την Εργατική, persona non grata πλέον και προ πολλού για την ηγεσία της ομογένειας, φιλότουρκη Mary Southcott.

Ο Έντι Ο’Χάρα υποστήριζε ένθερμα την τουρκο-βρετανική διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία ως λύση, και η υποστήριξή του καταγράφτηκε και με τα κείμενα πολλών ψηφισμάτων. Παρ’ όλον ότι τα ψηφίσματα αυτά δεν προσφέρουν τίποτα στο Κυπριακό, εντούτοις έχουν κάποια χρησιμότητα: Να είναι υποστηρικτικά επί το πλείστον της βρετανικής πολιτικής.

Ψηφίσματα, με ψέματα στη Βουλή των Κοινοτήτων
Ενδεικτικό το ψήφισμα 796 ημερ. 26.3.1990 (μέρες μονάχα μετά το διζωνικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας 649/90 στις 12.3.1990), με το οποίο τσιμέντωναν και οι «Φίλοι της Κύπρου» στη Βουλή των Κοινοτήτων την ομόσπονδη δικοινοτική, διζωνική βάση, για «δύο κοινότητες» «επί ίσοις όροις», για λύση του Κυπριακού, με τον ψευδή μάλιστα ισχυρισμό ότι αυτή η λύση προνοείτο από τις «συμφωνίες υψηλού επιπέδου, που υπογράφτηκαν το 1977 και 1979».

Το ψήφισμα εκείνο ήταν πρωτοβουλία του μ. Συντηρητικού «φίλου της Κύπρου» Σερ Χιου Ρόσι, και το υποστήριξαν μεταξύ άλλων και οι Εργατικοί «φίλοι της Κύπρου» Alan Meale, Tom Cox, Robin Corbett, Elliot Morley, Eric Issley, Donald Anderson, Roger Gale (Συντηρητικός) και άλλοι σε σύνολο 26 υπογραφών.

Δύο στη φυλακή
Εν τω μεταξύ, δύο από τους 26 που υπέγραψαν το ψήφισμα 796, οι Eric Issley και Elliot Morley, το 2011 βρέθηκαν ένοχοι από το Βρετανικό Δικαστήριο και πίσω από τα σίδερα της φυλακής για απάτες. Ο πρώτος, για παραβίαση της δημόσιας εμπιστοσύνης και απάτη £14.500 σε φυλάκιση 12 μηνών και ο δεύτερος, που υπήρξε και υφυπουργός, σε 16 μήνες φυλακή για εξασφάλιση £30.000 με απάτη ως βουλευτικά έξοδα.

Διζωνικό ψήφισμα Ο’Χάρα
Στις 8 Μαρτίου 1995, με πρόταση του μ. Έντι Ο’Χάρα, καταγράφτηκε το εξής ψήφισμα (Early Day Motion), αριθμός 765, με σύνολο υπογραφών 30.

«Η Βουλή, με την ευκαιρία της επίσκεψης του Προέδρου Κληρίδη από την Κύπρο, επαναβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξή της στις προσπάθειές του να εφαρμόσει τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και να επιτύχει μια διζωνική, δικοινοτική ομόσπονδη λύση στο κυπριακό πρόβλημα, και περαιτέρω επιβεβαιώνει την πλήρη υποστήριξή της στην αίτηση της Κύπρου για πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δίχως προϋπόθεση τη λύση αυτή».

1) Υπενθυμίζεται εδώ η έντονη γραπτή κριτική που άσκησε τότε η Συνταγματολόγος της Κυπριακής Δημοκρατίας Claire Palley ενάντια στα λεγόμενα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που ακολούθησαν τις συνομόσπονδες βρετανικές «Ιδέες Γκάλι». Ο δε μ. Τ. Παπαδόπουλος, σε επιστολή του προς τον Tom Cox, που τον προέτρεπε να τα δεχθούμε, τα χαρακτήρισε 3ο Αττίλα. Η γράφουσα κατέχει τα σχετικά έγγραφα από τότε και δημοσίευσε σχετικά στη «Σημερινή» και στα βιβλία της.

2) Υπενθυμίζεται η αφίσα του Δημοκρατικού Κόμματος επί Σπύρου Κυπριανού εναντίον του πρώτου διζωνικού ψηφίσματος από το Σ. Ασφαλείας.

Πορείες Μορφιτών και εξέδρα στην Τραφάλγκαρ
Ο κατεχόμενος Δήμος Μόρφου έχει τιμήσει τον μ. Έντι Ο’Χάρα ως επίτιμο δημότη για τις ετήσιες παρουσίες του στην πορεία των Μορφιτών για επιστροφή της Μόρφου.

Δικαίωμά τους, όμως πρέπει να επισημανθεί ότι παράλληλα δεν ακούσαμε ποτέ τον μ. Ο’Χάρα ή άλλους, που παρευρίσκονταν και εκείνοι στις ετήσιες πορείες των Μορφιτών, να υποστηρίζουν και την επιστροφή της πόλης της Κερύνειας και των πέριξ περιοχών της επαρχίας Κερύνειας. Οι συμμετοχές όλων των «φίλων» Βρετανών βουλευτών είναι περιορισμένες και επιλεκτικά συνυφασμένες. Και σ’ αυτό βέβαια ένοχοι είναι και δικοί μας, τόσο στην Κύπρο όσο και στην ομογένεια Βρετανίας, που δεν έχουν μία ΕΝΙΑΙΑ απαίτηση επιστροφής όλων των κατεχομένων εδαφών, αλλά, τουναντίον, δέχθηκαν να σαλαμοποιηθεί η επιστροφή, ο κάθε δήμος, αλλά και κάθε σύλλογος που απαιτεί την επιστροφή του δικού του μερτικού, διασπώντας έτσι την απαίτηση για ΕΝΙΑΙΑ επιστροφή, δηλαδή ΕΝΙΑΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ των κατεχομένων εδαφών.

Και επειδή, μετά τις τουρκικές εισβολές, υπήρξαν κάποιες λανθασμένες και επιπόλαιες ενδείξεις ευφορίας από μέρους των Αμερικανών, ότι «η Μόρφου και η Αμμόχωστος θα επιστραφούν», αυτό ενίσχυσε τη διάσπαση του προσφυγικού κόσμου στην Κύπρο. Με τις γνωστές πλέον αναποτελεσματικές εξελίξεις. Αλλά βοηθά τη βρετανική πολιτική…

Με αποτέλεσμα, οι συμμετοχές των διαφόρων Βρετανών βουλευτών στις πορείες των Μορφιτών και στις εκδηλώσεις για την Αμμόχωστο να γίνονται εκ του ασφαλούς και, παρ’ όλον ότι φαινομενικά προσφέρουν συμπαράσταση, στο σύνολό τους δεν συνεισφέρουν στην ενιαία απελευθέρωση των κατεχομένων, αλλά στην επιβολή της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, την οποία όλοι υποστηρίζουν στο Λονδίνο.

«Παντομίμα»
Όσο για τις από εξέδρας διακηρύξεις τους στην ετήσια ιουλιανή διαμαρτυρία εναντίον της τουρκικής εισβολής και κατοχής στην πλατεία Τραφάλγκαρ, αυτές κατάντησαν πλέον μια επετειακή «υποχρέωση», αν όχι «παντομίμα μετά μουσικής» εδώ και 42 χρόνια.

*Ο μ. Έντι Ο’Χάρα το 1958 υπηρέτησε στον βρετανικό στρατό στην Κύπρο, με πόστο τον βρετανικό κατασκοπευτικό σταθμό Αγίου Νικολάου (βιβλίο της γράφουσας «Conspiracy or Blunder» έκδοση 2000, Αδούλωτης Κερύνειας).
Αιωνία του η Μνήμη.

ΦΑΝΟΥΛΑ ΑΡΓΥΡΟΥ
Ερευνήτρια/συγγραφέας