ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΓΗΡΑΙΑ ΗΠΕΙΡΟ

H μεταναστευτική κρίση, η ριζοσπαστικοποίηση του Ισλάμ, ο φόβος από τον οδοστρωτήρα της παγκοσμιοποίησης και η απώλεια της εθνικής ταυτότητας-συνείδησης ανάμεσα στα γενεσιουργά αίτια

«Σύνθετο το φαινόμενο του εθνικισμού στην Κύπρο»

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια αισθητή άνοδος του εθνικισμού και των κομμάτων που ασπάζονται τη συγκεκριμένη ιδεολογία, ιδιαίτερα σε χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης. Όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, έτσι και στην Κύπρο, στις εκλογές της 22ας Μαΐου το εθνικιστικό κόμμα ΕΛΑΜ καταφέρνει για πρώτη φορά να μπει στην κυπριακή Βουλή με ποσοστό 3,71%, γεγονός που του επέτρεψε να εκπροσωπηθεί με δυο βουλευτές.

Παρ’ όλο τον προβληματισμό και την ανησυχία που προκαλεί σε διάφορες πολιτικοϊδεολογικές ομάδες η ενεργός πλέον παρουσία των εθνικιστών στο πολιτικό σκηνικό, τα αίτια της διόγκωσης των εθνικιστικών ψήφων θα πρέπει να εξεταστούν μέσα στο ευρύτερο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Επιπλέον, η ιδιαιτερότητα της Κύπρου, ως μια χώρα που τελεί υπό τουρκική κατοχή και με μια Τουρκία που φλερτάρει με το ακραίο Ισλάμ, καθιστά το φαινόμενο του εθνικισμού ακόμα πιο σύνθετο στην ανάλυσή του.

Σε γενικό πλαίσιο, η μεταναστευτική κρίση έχει τροφοδοτήσει τις αντιδραστικές δυνάμεις ενάντια στο πολιτικό κατεστημένο, αλλά το κύμα της δυσαρέσκειας πηγάζει ταυτόχρονα από τον μακροχρόνιο φόβο της παγκοσμιοποίησης και της απώλειας της εθνικής ταυτότητας-συνείδησης.

Συνοπτικά, ο πολιτικός χάρτης των εθνικιστικών κομμάτων στις χώρες της Ευρώπης διαμορφώνεται μέχρι σήμερα ως εξής:

Αυστρία
Τα τελευταία χρόνια το ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας (FPOe) απειλεί αισθητά την κεντρώα πολιτική συμμαχία που κυριάρχησε στην Αυστρία για δεκαετίες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τον Απρίλη του 2016, τα δύο κύρια κόμματα της χώρας αποκλείστηκαν ήδη και από τη διεκδίκηση της Προεδρίας.

Δανία
Οι μεταναστευτικοί νόμοι της Δανίας αποτελούν τους σκληρότερους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αντανακλούν ουσιαστικά την πολιτική ισχύ του Λαϊκού Κόμματος Δανίας(DPP), το οποίο ήρθε δεύτερο στις γενικές εκλογές του περασμένου έτους. Το ποσοστό του 21% που κατάφερε να αποσπάσει αποτελεί ρεκόρ για το κόμμα, με αποτέλεσμα ο Κυβερνητικός συνασπισμός που βρίσκεται τώρα στην εξουσία να εξαρτάται από την υποστήριξη DPP στο Κοινοβούλιο. Το ευρωσκεκτικιστικό DPP κέρδισε επίσης τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της Δανίας το 2014 με 27% των ψήφων. Το DPP αντιτίθεται στην πολυπολιτισμικότητα, όπως και οι εθνικιστές στην υπόλοιπη Σκανδιναβία.

Η Δανία έγινε στόχος της οργής των μουσουλμάνων το 2005, όταν η δανέζικη εφημερίδα «Jyllands-Posten» δημοσίευσε γελοιογραφίες που απεικόνιζαν τον Προφήτη.

Φινλανδία
Το εθνικιστικό Κόμμα των Φινλανδών (πρώην «Αληθινοί Φιλανδοί») ήρθε δεύτερο στις γενικές εκλογές του περασμένου έτους. Ο αρχηγός του κόμματος Timo Soini είναι Υπουργός Εξωτερικών της Φινλανδίας, σε μια κυβέρνηση συνασπισμού. Το κόμμα τάσσεται υπέρ του αυστηρού ελέγχου της μετανάστευσης και υποστηρίζει ότι οι Φινλανδοί, μη μετανάστες, πρέπει να έχουν προτεραιότητα στις δαπάνες για την κοινωνική και την υγειονομική περίθαλψη. Οι ρίζες του βρίσκονται στην αγροτική Φινλανδία και υπερασπίστηκε τις πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας που δίνουν μια λαϊκίστικη διάσταση.

Γαλλία
Πολλοί πολιτικοί αναλυτές θεωρούν το Εθνικό Μέτωπο (FN) της Μαρίν Λεπέν ως τη μεγαλύτερη εθνικιστική πρόκληση στις φιλελεύθερες δημοκρατικές παραδόσεις της Ευρώπης. Η κ. Λεπέν αναμένεται διεκδικήσει τη γαλλική προεδρία το επόμενο έτος. Το Εθνικό Μέτωπο κέρδισε 6,8 εκατομμύρια ψήφους στις περιφερειακές εκλογές το 2015, αλλά έχασε σε δύο περιοχές-στόχους όταν οι Σοσιαλιστές αποσύρθηκαν, καλώντας τους ψηφοφόρους να στηρίξουν τον συντηρητικό Νικολά Σαρκοζί

Γερμανία
Το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AFD) είναι ένα δεξιό κόμμα που ξεκίνησε το 2013 από οικονομολόγους που αντιτίθενται στο ευρώ. Η επιτυχία του κόμματος ερμηνεύτηκε ως ένδειξη δυσαρέσκειας ενάντια στην πολιτική ανοικτών συνόρων που υιοθέτησε η Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ για τους πρόσφυγες από τη Συρία. Πέρυσι η Γερμανία «πήρε» το ρεκόρ δεχόμενη 1.100.000 αιτούντες άσυλο, πολλοί εξ αυτών μουσουλμάνοι από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Το AFD κατέχει έδρες στο ήμισυ των γερμανικών κρατικών κοινοβουλίων, αλλά ακόμη καμία σε εθνικό επίπεδο στην Bundestag.

Ουγκαρία
Το Ακροδεξιό Γιόμπικ (JOBBIK) είναι το τρίτο ισχυρότερο κόμμα στην Ουγγαρία και κέρδισε το 20,7% των ψήφων στις γενικές εκλογές του 2014. Αν και το κόμμα αρνείται ότι είναι ρατσιστικό, εντούτοις έχει οργανώσει περιπολίες από άοπλους αλλά ένστολους, τη λεγόμενη «Ουγγρική Φρουρά», σε γειτονιές τσιγγάνων Ρομά. Το Γιόμπικ ισχυρίζεται ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για την αντιμετώπιση της «εγκληματικότητας των Τσιγγάνων» και μέλη του κόμματος έχουν επίσης προκαλέσει διαμάχες, ενώ έχουν κατηγορηθεί για αντισημιτισμό.

Ιταλία
Οι τοπικές εκλογές του περασμένου έτους επέφεραν μεγάλα εκλογικά κέρδη στο ευρωσκεπτικιστό, αντι-μεταναστευτικό κόμμα Λίγκα του Βορρά (Lega Nord), που έχει έδρα τη Βενετία. Η εισροή μεταναστών από τη Βόρειο Αφρική έχει βάλει σοβαρή πίεση στις υποδομές ασύλου της Ιταλίας και αναβίωσε τη δυναμική του κόμματος.

Ολλανδία
O ξανθός αρχηγός του «Κόμματος για την Ελευθερία» (PVV) Geert Wilders αποτελεί έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους εθνικιστές πολιτικούς της Ευρώπης. Το αντιευρωπαϊκό του κόμμα έχει ανέβει στην κορυφή των δημοσκοπήσεων. Θέλει να σταματήσει η μετανάστευση των μουσουλμάνων, υποστηρίζοντας ότι το Ισλάμ δεν είναι συμβατό με τις ολλανδικές αξίες, ενώ παράλληλα ζητά απαγόρευση του Κορανίου.

Σλοβακία
Το υπερ-εθνικιστικό Κόμμα «η Σλοβακία Μας» εισήλθε στο κοινοβούλιο για πρώτη φορά φέτος, κερδίζοντας 14 έδρες. Η μετανάστευση ήταν το σημαντικότερο θέμα στην προεκλογική εκστρατεία, έστω κι αν η Σλοβακία έχει λάβει μικρό αριθμό μεταναστών.

Σουηδία
Το εθνικιστικό κόμμα Σουηδοί Δημοκράτες (SD) αμφισβήτησε την παραδοσιακή κυριαρχία των Σουηδών Σοσιαλδημοκρατών, ένα κόμμα που συνδέεται με γενναιόδωρη κοινωνική πρόνοια και την ανοχή των μειονοτήτων. Το SD υποστηρίζει τους αυστηρούς ελέγχους μετανάστευσης και είναι ενάντια στην πολυπολιτισμικότητα. Πέραν των 160.000 αιτητών ασύλου έφτασαν στη Σουηδία το 2015, το υψηλότερο κατά κεφαλήν ποσοστό στην ΕΕ.

Ελβετία
Τον Οκτώβριο του 2015, το αντι-μεταναστευτικό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP) κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές με ένα ρεκόρ 29,4% των ψήφων. Αυτό μεταφράζεται σε 65 από τις συνολικά 200 έδρες στην Κάτω Βουλή. Η Ελβετία δεν είναι στην ΕΕ, αλλά στη Ζώνη Σένγκεν, κι έχει έναν υψηλό πληθυσμό των μεταναστών σε σχέση με τους γείτονές της.

Ποσοστά (%) ψήφων από τα εθνικιστικά κόμματα : 1-8 9-18 19-28 29+

Χώρες:
Σουηδία: Σουηδοί Δημοκράτες 13%
Φιλανδία: Κόμμα των Φινλανδών 18%
Δανία: Λαϊκό Κόμμα Δανίας 21%
Ολλανδία: Κόμμα Ελευθερίας 10%
Γαλλία: Εθνικό Μέτωπο 14%
Ελβετία: Σουηδικό Λαϊκό Κόμμα 29%
Ιταλία: Λίγκα του Βορρά 4%
Ελλάδα: Χρυσή Αυγή 7%
Κύπρος: EΛΑΜ 3,7%
Ουγγαρία: Τζομπικ 21%
Σλοβακία: H Σλοβακία μας 8%
Αυστρία: Κόμμα της Ελευθερίας 35,1 %
Γερμανία: Εναλλακτική για τη Γερμανία 4,7%