Η απεργία των νοσηλευτών προκάλεσε τον ευρύτερο προβληματισμό της κοινωνίας, με αποτέλεσμα η πολιτεία να επαναφέρει στον πολιτικό διάλογο το ζήτημα της ποινικοποίησης ή της ρύθμισης των απεργιακών μέτρων. Στο Ρινγκ αυτή την βδομάδα φιλοξενούμε τον Γενικό Γραμματέα της ΠΕΟ Πάμπη Κυρίτση και το Μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΔΗΚΟ και Επίτροπου του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα Αλέκο Τρυφωνίδη.

Ερωτήσεις

1) Πού σταματούν τα δικαιώματα των απεργών και πού ξεκινούν οι υποχρεώσεις τους ως πολιτών;

2) Οφείλει η Πολιτεία να ρυθμίζει και να θέτει περιορισμούς στο θέμα των απεργιών, τουλάχιστον σε νευραλγικές υπηρεσίες;

3) Μερικές εβδομάδες μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Βέλγιο, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προχώρησαν την Τρίτη σε απεργίες, λόγω της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, κάτι που έγινε σεβαστό από τις βελγικές Αρχές. Είναι λοιπόν η ποινικοποίηση μια ευρωπαϊκή πρακτική;


ΠΑΜΠΗΣ ΚΥΡΙΤΣΗΣ
ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΠΕΟ

1) Όποιος πραγματεύεται το θέμα «δικαίωμα απεργίας» πρέπει να θυμάται ότι ο εργαζόμενος είναι ανίσχυρος μπροστά στον εργοδότη και ότι η απεργία, η άρνηση δηλαδή ενός ανθρώπου να διαθέσει την εργατική του δύναμη προκειμένου να προστατεύσει τα δικαιώματά του, που είναι το μόνο πράγμα που του ανήκει στην παραγωγική διαδικασία, είναι το έσχατο όπλο που διαθέτει. Οι υποχρεώσεις του καθενός μας ως πολιτών καθορίζονται από άγραφους και γραμμένους κανόνες. Και αυτοί οι κανόνες ασφαλώς πρέπει να γίνονται σεβαστοί. Σε καμία όμως περίπτωση δεν είναι δυνατόν η επίκληση του κοινωνικού συμφέροντος ή των συμφερόντων των πολλών να οδηγεί μέσω αυταρχικών και κατασταλτικών μέτρων στη συρρίκνωση, τον περιορισμό ή και την αναίρεση θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδιαίτερα εκείνων τα οποία αφορούν και προστατεύουν τους κοινωνικά και ταξικά αδύνατους. Το δικαίωμα της απεργίας είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο. Για να φτάσουμε, βέβαια, σε αυτή την κατοχύρωση στα συντάγματα και στις Συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, χύθηκαν ποταμοί αίματος. Τα θεμελιώδη δικαιώματα των ανθρώπων δεν μπορεί και δεν πρέπει να μπαίνουν σε αντιδιαστολή με την ιδιότητα του πολίτη της κοινωνίας. Γιατί ο πολίτης της κοινωνίας πρέπει να είναι πολίτης με δικαιώματα.

2) Το να υπάρχουν ρυθμίσεις πιο λεπτομερείς και αυστηρές όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος της απεργίας σε ουσιώδεις υπηρεσίες, αυτό είναι αποδεκτό και εν πολλοίς αυτονόητο. Γι’ αυτό και στην Κύπρο, για τη λεπτομερή και αυστηρή ρύθμιση αυτού του δικαιώματος έχουμε κοινωνική συμφωνία, η οποία ήταν αποτέλεσμα πολύχρονου κοινωνικού διαλόγου, την οποία και έχουμε εντάξει στον Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων. Αν μια τέτοια συμφωνία, ενταγμένη στον Κώδικα, για κάποιους δεν αποτελεί ρύθμιση, τότε όλες οι εργασιακές σχέσεις στον τόπο μας είναι αρρύθμιστες, αφού από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας οι εργασιακές σχέσεις βασίζονται όχι σε αυστηρές νομικές ρυθμίσεις, αλλά στον Κώδικα και σε συλλογικές συμφωνίες και συμβάσεις. Είναι ενδιαφέρον να μας πουν οι υπερασπιστές της ποινικοποίησης της απεργίας σε ποιες ποινές υπόκεινται οι εργοδότες που καταπατούν τον Κώδικα, οι εργοδότες που αρνούνται τον διάλογο με τις συντεχνίες και που δεν εφαρμόζουν τις συλλογικές συμβάσεις. Η επιλεκτική προσπάθεια ποινικοποίησης μόνο του δικαιώματος της απεργίας, έστω και με το πρόσχημα των ουσιωδών υπηρεσιών, είναι σαφές ότι είναι μονομερής και αντιεργατική και αποτελεί διολίσθηση σε προσεγγίσεις αυταρχικού και κατασταλτικού χαρακτήρα. Αν θα έπρεπε κάτι να ποινικοποιηθεί στις εργασιακές σχέσεις είναι η εκμετάλλευση του εργαζόμενου και όχι το δικαίωμα της απεργίας.

3) Το παράδειγμα που έχετε αναφέρει ανατρέπει ακριβώς την επιχειρηματολογία ότι, ούτε λίγο ούτε πολύ, η ποινικοποίηση της απεργίας θα ήταν «εκσυγχρονισμός» και ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή πρακτική. Για μας η προσπάθεια ρύθμισης διαδικασιών, οι οποίες αφορούν συνδικαλιστικά δικαιώματα και αντιμετώπιση εργασιακών διαφορών, μέσα από μέτρα αυταρχικού και κατασταλτικού χαρακτήρα, όχι μόνο πρόοδος και εκσυγχρονισμός δεν μπορεί να θεωρηθεί αλλά, αντίθετα, θα ήταν κοινωνική και δημοκρατική οπισθοδρόμηση. Εκτός αν κάποιοι ζήλεψαν τις μεθόδους της Θάτσερ και του Μπους και νομίζουν ότι είναι δυνατό να εξασφαλίζεται η εργατική ειρήνη, αντί με τη φιλοσοφία του διαλόγου και της τριμερούς συνεργασίας, με την απειλή και με τον βούρδουλα.

ΑΛΕΚΟΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΗΣ
ΜΕΛΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΗΚΟ
ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ

1) Σίγουρα για κάθε εργαζόμενο, είναι θεμελιωμένο και κατοχυρωμένο το δικαίωμα της απεργίας, το οποίο πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η εργοδοτική πλευρά φαίνεται αδιάλλακτη και άτεγκτη να προχωρεί σε μονομερείς ενέργειες. Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι έχουν την υποχρέωση ως απλοί πολίτες να σέβονται και να εφαρμόζουν τόσο τους νόμους όσο και οποιεσδήποτε συμβάσεις και τον Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων, ο οποίος συνομολογείται μέσα από τη ζύμωση και τον διάλογο των εργοδοτών με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις. Αυτή η λεπτή γραμμή ισορροπίας μεταξύ απεργού και εργαζομένου θα πρέπει να τηρείται πολύ προσεκτικά, ιδιαιτέρα αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνά ο τόπος μας.

2) Υπάρχει συμφωνημένο πλαίσιο που ρυθμίζει τα θέματα των απεργιών στις νευραλγικές υπηρεσίες, το οποίο είναι ενταγμένο στον Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων από το 2004. Αυτό το πλαίσιο καθορίζει το ελάχιστο όριο εργαζομένων που θα πρέπει να στελεχώνουν τις ουσιώδεις υπηρεσίες όταν βρίσκονται σε εξέλιξη απεργιακές κινητοποιήσεις. Αυτό το ελάχιστο όριο δίνει τη δυνατότητα στις υπηρεσίες να εργάζονται απρόσκοπτα χωρίς κανένα πρόβλημα, πράγμα το οποίο αποδείχθηκε όλα αυτά τα χρόνια από το 2004. Το συνδικαλιστικό κίνημα έδειξε με υπέρμετρο ζήλο και υπευθυνότητα ότι αυτό που συμφωνεί και υπογράφει το τηρεί με ευλάβεια, βάζοντας πάνω απ' όλα την αξιοπιστία του και την εξυπηρέτηση των πολιτών, των επιχειρήσεων και των καταναλωτών.

3) Η ποινικοποίηση των απεργιών είναι μια εντελώς λανθασμένη και αψυχολόγητη ενέργεια, η οποία δείχνει την ανικανότητα και την κοντόφθαλμη πολιτική εκείνων που την εισηγούνται. Η ενέργεια αυτή θα προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στις εργασιακές σχέσεις, γεγονός που θα πρέπει να αποφευχθεί στις δύσκολες στιγμές που περνά η κοινωνία. Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Εργασίας αν θεωρούν αναγκαίο τον εκσυγχρονισμό ή ακόμα και την επικαιροποίηση της συμφωνίας-πλαίσιο, θα πρέπει να καλέσουν όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές σε έναν εποικοδομητικό και ουσιαστικό διάλογο για να βρεθούν και να συμφωνηθούν οι καλύτερες λύσεις, διατηρώντας πάντα την εργατική ηρεμία και ειρήνη στον τόπο μας. Αν το πρόβλημα είναι η εφαρμογή του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων από νεοσύστατες συντεχνίες, τότε θα μπορούσε εύκολα να υπάρξει αυτή η ρύθμιση κατά την εγγραφή της συντεχνίας, με όρους που θα καθορίζει ο ίδιος ο Έφορος συντεχνιών πριν δώσει την άδεια λειτουργίας. Το παράδειγμα των Βρυξελλών θα ήταν καλό να το δουν και εδώ στην Κύπρο οι αρμόδιοι, το οποίο αποδεικνύει το ατυχές του όλου εγχειρήματος.