Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται για άνοιγμα νέων κεφαλαίων...
Εκλιπούσα Κυπριακή Δημοκρατία - Πώς και γιατί η αναφορά για μετεξέλιξη της ΚΔ μπορεί να δώσει στην Άγκυρα ευκαιρία για διχοτομικές ερμηνείες

Η έκθεση για την πρόοδο της τουρκικής ενταξιακής διαδικασίας, που ψηφίζεται σήμερα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχει γεύση και ταυτότητα εν δυνάμει λύσης και αντικατάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας από μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, χωρίς να κατοχυρώνεται η συνέχειά της, όπως είναι κοινή θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς. Αντιθέτως, έχουν αφεθεί ανοικτά παράθυρα ώστε, μέσω της αναφοράς σε «μετεξέλιξη», να δοθούν ερμηνείες για διάδοχο κράτος ή κράτη, δηλαδή για παρθενογένεση, όπως επιδιώκει η Τουρκία.

Λύση και απουσία ασφαλιστικών δικλίδων
Κατά τη σημερινή ψηφοφορία εκκρεμεί τροπολογία, με την οποία επιδιώκεται να συμπεριληφθεί μνεία ότι η λύση του Κυπριακού θα είναι σύμφωνη με τις αρχές και αξίες της ΕΕ. Αληθές είναι ότι η τροπολογία αυτή έχει τη σημασία της, αλλά δεν απαλείφει τις γκρίζες ζώνες που δημιουργήθηκαν ως προς τη λύση του Κυπριακού, αφού ακόμη και αν εγκριθεί, δεν θα περιληφθεί στην κυρίως παράγραφο για τη λύση, αλλά σε άλλη, ώστε να αποδυναμωθεί η σημασία της.

Σε ό,τι αφορά τη λύση του Κυπριακού, περιλαμβάνονται οι διατάξεις της 11ης Φεβρουαρίου, καθώς και η «μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με ενιαία κυριαρχία, ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα και ενιαία ιθαγένεια, με πολιτική ισότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων και ίσες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες της, χωρίς να προδικάζει την τελική συμφωνία, σε συμμόρφωση προς τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο».

Στην παράγραφο αυτή δεν έγιναν δεκτές οι εξής τροπολογίες: 1. Για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 καθορίζει. 2. Για τις ανησυχίες που θα πρέπει να δημιουργούνται από τις θέσεις της τουρκικής πλευράς για την παρθενογένεση. 3. Για την υιοθέτηση σαφούς θέσης ότι υπάρχει ένας και μόνο λαός.

Η απουσία των ανωτέρω ασφαλιστικών δικλίδων δεν αφήνει ερμηνείες μόνο περί δυο λαών, αλλά και ερμηνειών από την τουρκική πλευρά για μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη λογική και πρακτική των διάδοχων συνιδρυτικών κρατών, δηλαδή στη διάλυση και στην παρθενογένεση, και όχι σε αυτή της συνέχειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αποχώρηση Αττίλα, έποικοι, ΑΟΖ και Αμμόχωστος
Στο κείμενο υπάρχουν μια σειρά θετικών στοιχείων για το Κυπριακό, που ξεκινά από την καταδίκη του εποικισμού, ώς την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, τον σεβασμό των δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ στην ΑΟΖ τους, και στην αποχή από ενέργειες που είναι δυνατό να προκαλέσουν ένταση και να δυσκολέψουν τις προσπάθειες για δημοκρατική λύση στο Κυπριακό.

Ακόμη, γίνεται αναφορά στην επιστροφή της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, καθώς και στο θέμα των αγνοουμένων (άνοιγμα τουρκικών στρατιωτικών αρχείων), ενώ καλείται η Άγκυρα να συνδράμει ενεργά τη λύση του Κυπριακού, καθώς και ότι θα πρέπει εφαρμόσει πλήρως το Πρόσθετο Πρωτόκολλο. Πέραν τούτων, δίδονται τα εύσημα στους ηγέτες των δυο Κοινοτήτων για τις άοκνες προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού και χαιρετίζεται η εισήγηση του Προέδρου Αναστασιάδη, για εισαγωγή της τουρκικής ως επίσημης γλώσσας της ΕΕ.

Τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος και Πρωτόκολλο 10
Άλλο ένα σκιώδες σημείο στο ψήφισμα είναι η αναφορά στις προσπάθειες που πρέπει να γίνουν σε ό,τι αφορά το κοινοτικό κεκτημένο, το οποίο θα πρέπει να εφαρμοστεί αμέσως μετά τη λύση στο τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος. Το θέμα αυτό εμπίπτει και ρυθμίζεται ρητώς από το Πρωτόκολλο 10, επί τη βάσει του οποίου εντάχθηκε ολόκληρη η Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ, με αναστολή του κεκτημένου στο βόρειο τμήμα του νησιού, λόγω της υφιστάμενης κατάστασης. Καμιά αναφορά δεν υπάρχει σε επίσημο νομικό κείμενο του Συμβουλίου, ως τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου, για την εφαρμογή του στο τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος.

Άνοιγμα κεφαλαίων και τελωνειακή ένωση
Στο πλαίσιο συζήτησης, που διενεργήθηκε χθες βράδυ στην ολομέλεια της Ευρωβουλής, ο Επίτροπος Αρμόδιος για θέματα Διεύρυνσης Γιοχάνες Χαν τόνισε ότι η Επιτροπή ετοιμάζεται να ανοίξει νέα κεφάλαια, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα 23, 24 και 31, που αφορούν στη δικαιοσύνη και στα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς στην ασφάλεια.

Βεβαίως, πρόσθεσε, δεν μπορεί να παρακαμφθεί η διαδικασία και τα δικαιώματα των κρατών μελών, όπως είναι το βέτο σε επίπεδο Διακυβερνητικής. Σημειώνεται ότι στο ψήφισμα για την Τουρκία υπάρχουν σχετικές αναφορές για το άνοιγμα των εν λόγω κεφαλαίων, καθώς και εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης Τουρκίας-ΕΕ. Και συμβαίνει αυτό, την ίδια στιγμή κατά την οποία η Άγκυρα αρνείται να εφαρμόσει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο, που συνιστά αναπόσπαστο τμήμα της τελωνειακής ένωσης.