Η Άγκυρα έβαλε στο μάτι το αέριο της ανατολικής Μεσόγειου για μερική απεξάρτηση από τη Ρωσία
Τουλάχιστον 15 εταιρείες εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους για μεταφορά του ισραηλινού φυσικού αέριου μέσω Τουρκίας στην Ευρώπη, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Turcas

Το τελευταίο διάστημα πυκνώνουν οι αναφορές του Μουσταφά Ακιντζί για την ανάγκη λύσης του Κυπριακού με ενεργειακά ανταλλάγματα, και συγκεκριμένα τη μεταφορά του φυσικού αερίου της Κύπρου προς την Τουρκία, κάτι που αποτελεί, φυσικά, και πάγιο στρατηγικό στόχο της Άγκυρας.

Σε παρέμβασή του μάλιστα χθες στην 12η Οικονομική Σύνοδο Ευρασίας στην Κωνσταντινούπολη, ο Ακιντζί είπε ότι «οι ενεργειακοί πόροι της Μέσης Ανατολής θεωρούνται ο λόγος της διαμάχης», ωστόσο πρόσθεσε οι ίδιοι προσπαθούν να δώσουν μια νέα και διαφορετική αντίληψη και κάνουν προσπάθειες, ώστε οι πόροι ενέργειας που περιβάλλουν την Κύπρο να είναι καταλύτες ειρήνης και συνεργασίας.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διέψευσε χθες τον κατοχικό ηγέτη πως υπήρξε οποιαδήποτε «αλληλοκατανόηση» για να μην πραγματοποιηθούν γεωτρήσεις.

«Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ουδέποτε επέτρεψα να τεθεί το θέμα ενάσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου, πολύ περισσότερο του θέματος των υδρογονανθράκων», δήλωσε χαρακτηριστικά. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αν και η ενεργειακή συμμαχία Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας και Αιγύπτου δείχνει να σταθεροποιείται, εντούτοις πολλαπλά ερωτήματα εγείρει το ενδιαφέρον ισχυρών επιχειρήσεων για την αναθέρμανση των σχέσεων Τουρκίας - Ισραήλ, στην οποία αναφέρθηκε εκτενώς ο Διευθύνων Σύμβουλος του ενεργειακού ομίλου «Turcas».

Φλερτ με εταιρείες
Συγκεκριμένα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της τουρκικής πετρελαϊκής εταιρείας (Turcas) Μπατού Ακσόι δήλωσε πως τουλάχιστον 15 εταιρείες ενέργειας επιδιώκουν να καταστούν μέρος μιας σχεδιαζόμενης κοινοπραξίας, η οποία θα μεταφέρει το ισραηλινό φυσικό αέριο προς την Ευρώπη μέσω της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως το ισραηλινό φυσικό αέριο που θα πρωτοεξαχθεί μπορεί να φτάσει στην τουρκική αγορά τα επόμενα πέντε χρόνια.

«Σχεδιάζουμε να δημιουργήσουμε μιαν αγοραστική κοινοπραξία. Κάθε μέλος της κοινοπραξίας θα πάρει κάποιο φυσικό αέριο σε αυτό το σχέδιο. Μέχρι τώρα, τουλάχιστον 15 εταιρείες έχουν έρθει σε επαφή μαζί μας», δήλωσε σε μια αποκλειστική συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» ο Ακσόι. Όπως αναφέρει στο συγκεκριμένο άρθρο ο Μεβέρ Ερντίλ, οι κάτοχοι των δικαιωμάτων στα ισραηλινά αποθέματα βρίσκονται εδώ και μήνες σε επαφή με τις τουρκικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Turcas, σχετικά με τις εξαγωγές του ισραηλινού αερίου.

Επαφές με μνηστήρες
Σύμφωνα με τον Ακσόι, δεν ήταν δυνατόν για μια μόνον εταιρεία να ασχοληθεί με τέτοιες μεγάλες εξαγωγές, προσθέτοντας ότι τα περίπου 8 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου από το Ισραήλ θα μπορούσαν να ληφθούν σε ετήσια βάση μέσω κατανομής του ρίσκου με αξιόπιστους συνεργάτες. «Οι πιθανοί εταίροι της κοινοπραξίας, που έχουν έρθει σε επαφή μαζί μας, αποτελούνται από εταιρείες που χρησιμοποιούν ή διανέμουν αέριο. Δηλαδή, είναι ενεργοί παίκτες στον κλάδο.

Πρέπει να θεσπιστεί μια εποικοδομητική αγοραστική κοινοπραξία», είπε. Παράλληλα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Turcas δήλωσε πως σε αυτά τα έργα, η διαδικασία κατασκευής είναι σχετικά βραχυπρόθεσμη, σε αντίθεση, όπως είπε, με τις πολιτικές συζητήσεις, την έκδοση των διακυβερνητικών συμφωνιών ή τα ζητήματα οικονομικής σκοπιμότητας, που είναι χρονοβόρα.

Απαιτούμενες συμφωνίες
Ο Ακσόι επεσήμανε παράλληλα ότι για τη μεταφορά του ισραηλινού αερίου ενδέχεται να απαιτηθούν ορισμένες διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ, μεταξύ του Ισραήλ και της Κύπρου, καθώς και μεταξύ της Κύπρου και της Τουρκίας. «Ο σχεδιαζόμενος αγωγός μπορεί να διαδραματίσει ένα ρόλο στην επίλυση των μακροπρόθεσμων περιφερειακών προβλημάτων. Αν οι εμπλεκόμενες πλευρές το επιθυμούν και δημιουργηθεί το απαιτούμενο πολιτικό περιβάλλον, το (ισραηλινό) αέριο μπορεί να φθάσει στην Τουρκία από το 2021», πρόσθεσε.

Διαφοροποίηση πηγών
Αναφερόμενος στις ενεργειακές ανάγκες της Τουρκίας, ο Ακσόι σημείωσε πως η χώρα του καταναλώνει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου, που αγγίζουν περίπου 50 bcm, εκ των οποίων περίπου 55-60 τοις εκατό της ζήτησης προέρχονται από τη ρωσική αγορά. «Όσο λιγότερο εξαρτημένη είναι μια χώρα από ένα μοναδικό προμηθευτή, τόσο μικρότερο είναι το κόστος του αερίου που επωμίζεται. Η Ευρώπη θέλει να μειώσει το μερίδιο της Gazprom στην αγορά του φυσικού της αερίου, ανοίγοντας την αγορά αερίου στις αυξανόμενες πηγές υγροποιημένου φυσικού αερίου [LNG] που διαθέτει. Η Τουρκία πρέπει να κάνει το ίδιο.

Η Τουρκία είναι συνδεδεμένη με τη Ρωσία, το Ιράν και το Αζερμπαϊτζάν μέσω αγωγών. Υπάρχουν δύο άλλες πηγές για να μεγιστοποιηθεί η διοχέτευση φυσικού αερίου: Η ανατολική Μεσόγειος και το Ιράκ. Η εισροή του φυσικού αερίου μέσω έξι ή περισσότερων αγωγών από πέντε προμηθευτές και όχι τεσσάρων αγωγών από τρεις προμηθευτές, θα επιτρέψει στην Τουρκία να κερδίσει μια πολύ μεγαλύτερη διαπραγματευτική θέση στις συνομιλίες για τις τιμές του φυσικού αερίου. Πιστεύουμε πως το φυσικό αέριο της ανατολικής Μεσόγειου θα είναι μια τεράστια ευκαιρία για την Τουρκία στην πορεία για μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο», τόνισε.

Ρωσική απεξάρτηση
Τέλος, ο CEO της Turcas επεσήμανε πως αυτό δεν σημαίνει πως το αέριο της ανατολικής Μεσόγειου είναι μια εναλλακτική λύση για το ρωσικό φυσικό αέριο. «Πιστεύω πως η Ρωσία είναι ένας μεγάλος και αξιόπιστος προμηθευτής φυσικού αερίου. Η Ρωσία δεν μείωσε τη ροή φυσικού αερίου προς την Τουρκία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ούτε μετά την κρίση στην Ουκρανία, ούτε και μετά την κατάρριψη του αεροπλάνου. Ούτε μείωσε τη ροή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Επομένως, γιατί να μην μειωθεί το κόστος αερίου της Τουρκίας; Πρέπει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να διαφοροποιήσουμε τους πόρους μας. Εάν η Τουρκία λαμβάνει 8-10 bcm αερίου από την ανατολική Μεσόγειο και 5-10 bcm από το Ιράκ, θα επέλθει καταμερισμός του ρίσκου και θα υπάρξουν νέες δυνατότητες στην πορεία για άνοιγμα των αγορών ενέργειας στην Τουρκία», πρόσθεσε.

Συνάντηση στα κρυφά
Αξίζει να σημειωθεί ότι χθες πραγματοποιήθηκε μια νέα συνάντηση σε άγνωστη τοποθεσία της Ευρώπης, μεταξύ ισραηλινών και τουρκικών διαπραγματευτικών ομάδων, σε μια προσπάθεια οριστικοποίησης της συμφωνίας εξομάλυνσης, στην οποία προβλεπόταν και μια ενδεχόμενη ενεργειακή συμφωνία. «Οι συναντήσεις με το Ισραήλ ήδη πραγματοποιούνται και συνεχίζονται και σήμερα», δήλωσε χθες ο Νταβούτογλου από την Άγκυρα, προσθέτοντας: «Αν οι απαιτήσεις μας τύχουν ευνοϊκής υποδοχής, τότε τα επόμενα βήματα είναι σαφή και θα γίνουν οι απαραίτητες ανακοινώσεις».

Τα δύο βασικά ζητήματα που εκκρεμούν μέχρι την πλήρη εξομάλυνση σχετίζονται με την απαίτηση του Ισραήλ προς την Τουρκία να τερματίσει τις επιχειρήσεις του στρατιωτικού αρχηγείου της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη, και την απαίτηση της Τουρκίας προς το Ισραήλ για διευκόλυνση της κατάστασης στη Λωρίδα της Γάζας. Πάντως, ανώτερες ισραηλινές πηγές, αρμόδιες για θέματα ασφάλειας, κατηγόρησαν χθες την Τουρκία ότι παίζει ένα «διπλό παιχνίδι» στις συνομιλίες για επαναπροσέγγιση.

«Δεν υπάρχει πραγματικά κάποιος για να μιλήσει με την Τουρκία. Στην παρούσα φάση μάς χρησιμοποιούν για να πιέσουν τους Ρώσους», δήλωσαν οι πηγές που επικαλείται η ιστοσελίδα «Walla». Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ταξιδιού του στις ΗΠΑ ο Ερντογάν είχε συνάντηση με τις μεγαλύτερες ομάδες του εβραϊκού λόμπι. Στη συνάντηση, που έγινε στο ξενοδοχείο St. Regis Hotel, συνοδευόταν, μεταξύ άλλων, από τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, τον Υπουργό Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Μπεράτ Αλμπαϊράκ και την ειδική σε θέματα ενέργειας Μπρέντα Σάφερ.