ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΦ' ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΗ ΟΜΗΡΟΥ

Ενώπιον κρίσιμων διλημμάτων οι βουλευτές, οι παρεκτροπές, η βουλευτική ασυλία και οι θεσμικές αλλαγές που υιοθετήθηκαν

Σημαντικό λάθος το κλίμα αισιοδοξίας που δημιούργησε η πλευρά μας

Στις 14 Απριλίου η Βουλή διαλύεται εν όψει των Βουλευτικών Εκλογών της 22ας Μαΐου. Συμπληρώνονται πέντε χρόνια θητείας της παρούσας Βουλής και με αυτή την ευκαιρία πήραμε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη από τον Πρόεδρο του Σώματος Γιαννάκη Ομήρου. Αναφέρεται στα κρίσιμα διλήμματα ενώπιον των οποίων βρέθηκαν οι βουλευτές τα τελευταία χρόνια, για τις αλλαγές που υπήρξαν στη λειτουργία του Σώματος, στις παρεκτροπές βουλευτών και τη βουλευτική ασυλία, την κοινοβουλευτική διπλωματία και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν, όπως και αυτές που εκκρεμούν.

Ο Γιαννάκης Ομήρου απαντά και σε ερωτήσεις για το εθνικό θέμα, σημειώνοντας ως σημαντικό λάθος το κλίμα αισιοδοξίας που δημιούργησε η ελληνική κυπριακή πλευρά που, όπως αναφέρει, έδωσε το μήνυμα στη διεθνή και την ευρωπαϊκή κοινότητα ότι η Τουρκία εγκατέλειψε την αδιαλλαξία της.

Τέλος, υπογραμμίζει ότι παραβιάστηκε η εξαγγελία περί διασταυρούμενης διαπραγμάτευσης όλων των κεφαλαίων αφού, μέχρι τώρα, οι συνομιλίες επικεντρώνονται σε πτυχές στις οποίες η ελληνική πλευρά δίνει και η τουρκική παίρνει.

Ολόκληρη η συνέντευξη παρατίθεται πιο κάτω:

Κύριε Πρόεδρε, συμπληρώνονται πέντε χρόνια ζωής της παρούσας Βουλής. Αυτή η πενταετία σημαδεύτηκε από την οικονομική κρίση, από τη συνομολόγηση μνημονίου, από παροχή ρευστότητας (ELA) στην πτωχεύσασα Λαϊκή Τράπεζα και από την απόρριψη της νομοθεσίας για το πρώτο «κούρεμα». Ποια είναι η δική σας άποψη για τις ευθύνες της Βουλής και για την κριτική που ασκείται σε βάρος της;

Το πρώτο που θα ήθελα να αναφέρω είναι ότι η Βουλή της τελευταίας πενταετίας είχε να αντιμετωπίσει τα πλέον κρίσιμα διλήμματα από όλες τις προηγούμενες Βουλές. Σας το λέω μετά λόγου γνώσεως και πείρας, δεδομένου ότι εκλέγομαι συνεχώς μέλος του Σώματος τα τελευταία 35 χρόνια.

Το δεύτερο που θα υπογραμμίσω είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις η Βουλή λειτούργησε με το «πιστόλι στον κρόταφο». Ενώ, για παράδειγμα, θεωρώ ότι η Βουλή κακώς ψήφισε τον ELA για τη Λαϊκή Τράπεζα, εντούτοις δεν μπορώ να παραγνωρίσω το γεγονός ότι οι βουλευτές υπέστησαν μια τρομακτική πίεση, έναν πραγματικό εκβιασμό από τη Διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας και το Υπουργείο Οικονομικών. Η θέση τους ήταν ότι, αν δεν ψηφιζόταν αυθημερόν η παραχώρηση του ELA, ολόκληρη η κυπριακή οικονομία θα οδηγείτο σε κατάρρευση και η Κύπρος σε πτώχευση.

Άρα μπορώ να δεχτώ την κριτική, αλλά οι ευθύνες πρέπει να ιεραρχούνται. Πρώτη ευθύνη φέρει η τότε Κυβέρνηση και η τότε Διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας. Σε ό,τι αφορά άλλα, κρίσιμης σημασίας ζητήματα, έχω την άποψη ότι η Βουλή, ανεξάρτητα από τις διάφορες θέσεις που διατυπώθηκαν και ανεξάρτητα από διαφοροποιήσεις, επέδειξε υψηλό αίσθημα ευθύνης, ευρύτατες συναινέσεις και πνεύμα συνεννόησης, το οποίο απέτρεψε καταστροφικές εξελίξεις.

Πολλοί κατηγορούν τη Βουλή ότι με την απόρριψη του πρώτου «κουρέματος» οδηγήσατε στο δεύτερο «κούρεμα», το οποίο ήταν πολύ πιο οδυνηρό.

Πρόκειται για μιαν ανυπόστατη και αβάσιμη μομφή, η οποία συγκρούεται με κάθε έννοια νομιμότητας. Ειλικρινά εκπλήσσομαι να ακούω αυτόν τον ψόγο, ακόμα και από επίσημα χείλη. Από την Κυβέρνηση. Είναι πολύ καλά γνωστό ότι εκείνη η Νομοθεσία παραβίαζε κατάφωρα Νόμο της Κυπριακής Δημοκρατίας, που διασφαλίζει τις καταθέσεις μέχρι εκατό χιλιάδες ευρώ, αλλά και ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγκαστικού Δικαίου με το ίδιο περιεχόμενο. Πώς είναι δυνατό να εγκαλείται η Βουλή, επειδή απέρριψε μια εξόφθαλμα παράνομη ρύθμιση;

Να σας υπενθυμίσω μάλιστα τη δήλωση του Υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας κ. Σόιμπλε, όταν ηγέρθη θέμα για το κατά πόσον επρόκειτο για πρόταση του Eurogroup. Δήλωσε ότι δεν ήταν δυνατόν το Eurogroup να προτείνει παραβίαση Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας που διασφαλίζει τις ασφαλισμένες καταθέσεις.

Επιτέλους, πόσο θα συνεχίζεται αυτή η διαστρέβλωση; Όμως υπάρχει και κάτι πρόσθετο, που θα πρέπει να αναφερθεί. Γιατί δεν έγινε αποδεκτή η πρόταση για αναβολή στην ψήφιση εκείνης της Νομοθεσίας, όπως είχε προταθεί από ηγέτη της Ευρώπης;

Εννοείτε ότι προτάθηκε αναβολή για να επανεξεταστεί η νομοθεσία για το «κούρεμα»;

Εννοώ ότι υπήρξε πρόταση αναβολής και η λογική ερμηνεία που μπορεί να υποτεθεί είναι ότι θα υπήρχε νέα πρόταση, πιο ανώδυνη. Άλλωστε το Εurogroup αποποιήθηκε κάθε ευθύνης γι’ αυτή την πρόταση, δηλαδή την πρόταση που απέρριψε η Βουλή, όπως δήλωσε ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών.

Αλλαγές στη Βουλή

Να πάμε στη λειτουργία της Βουλής. Ποιες αλλαγές υπήρξαν την τελευταία πενταετία, που να καθιστούν πιο αποδοτική τη λειτουργία του Σώματος;

Πρώτα να αναφέρω ότι η Βουλή λειτουργεί με βάση συνταγματικές πρόνοιες. Ως εκ τούτου, δεν είναι ούτε εύκολη ούτε περισσότερο επιτρεπτή η αλλαγή στον τρόπο που λειτουργεί. Άκουσα και διάβασα πρόσφατα κριτική, γιατί όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απευθύνθηκε στη Βουλή για την πορεία των διαπραγματεύσεων, δεν υπήρξε διάλογος. Δεν υπήρξε διάλογος, απλούστατα γιατί δεν το επιτρέπει το Σύνταγμα. Είμαστε Προεδρική Δημοκρατία, όχι Κοινοβουλευτική. Ο Πρόεδρος, όπως αναφέρει το Σύνταγμα, απευθύνεται στη Βουλή διά «μηνυμάτων».

Το σημαντικό όμως, που δεν είδα να αναδεικνύεται, είναι ότι για πρώτη φορά, με πρωτοβουλία του Προέδρου της Βουλής, το Σώμα είχε την ευκαιρία να τύχει ενημέρωσης για το μεγάλο εθνικό μας θέμα. Παρ' όλο που θα προτιμούσα η συνεδρία να ήταν κλειστή, για να δώσει ο Πρόεδρος περισσότερες λεπτομέρειες και να υπάρξει έτσι μια πιο ενδελεχής ενημέρωση. Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση επί της ενημέρωσης, αυτή θα γίνει μετά από σχετική πρόταση και ομόφωνη απόφαση της Βουλής.

Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της Βουλής, με την εκλογή μου μειώσαμε κατά ένα μήνα τις θερινές διακοπές του Σώματος, μειώσαμε δραστικά τον αριθμό των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, ενώ θεσμοθετήσαμε το άτυπο προηγουμένως Όργανο της εβδομαδιαίας Σύσκεψης Αρχηγών ή Κοινοβουλευτικών Εκπροσώπων των κομμάτων.

Να σημειώσω επίσης ότι αναπτύξαμε σημαντικά την κοινοβουλευτική διπλωματία με επίσκεψη μεγάλου αριθμού Προέδρων Κοινοβουλίων στην Κύπρο και αντίστοιχες δικές μου επισκέψεις σε Κοινοβούλια πολλών χωρών. Επίσης δεκάδες αποστολές από βουλευτές παρευρίσκονται σε διεθνή, ευρωπαϊκά και περιφερειακά συνέδρια Κοινοβουλευτικών Οργανισμών. Μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι περίπτωση «άδειας καρέκλας» δεν υπήρξε και η Κυπριακή Βουλή έχει μιαν αξιόπιστη και θα έλεγα υψηλής αξιοπιστίας εκπροσώπηση.

Παρεκτροπές βουλευτών

Όμως υπήρξαν και φαινόμενα παρεκτροπών βουλευτών που δικαιολογημένα προκάλεσαν την αντίδραση και τον θυμό των πολιτών…

Δεν διαφωνώ. Παρ’ όλο που σε σύγκριση με όσα συμβαίνουν συχνά σε Κοινοβούλια άλλων χωρών, στη δική μας Βουλή θα έλεγα ότι τέτοια γεγονότα ήταν ελάχιστα.

Και ηγέρθη και το θέμα της ασυλίας. Θα προχωρήσετε σε τροποποίηση του Συντάγματος, για να πάψουν οι βουλευτές να οχυρώνονται πίσω από την ασυλία, για να παραβιάζουν Νόμους;

Έχω δηλώσει κατ’ επανάληψιν ότι η ασυλία δεν μπορεί να σημαίνει ασυδοσία. Συνεπώς συμφωνώ στον δραστικό περιορισμό της ασυλίας. Άλλωστε στην κοινοβουλευτική ιστορία, η ασυλία εισήχθη και μάλιστα με συνταγματική ισχύ, για να αποτρέπονται αυθαίρετες και πολιτικού χαρακτήρα διώξεις. Όχι διώξεις του κοινού Ποινικού Δικαίου.

Ερώτηση: Μπορείτε να μας απαριθμήσετε συνοπτικά νομοθεσίες μεταρρυθμιστικού χαρακτήρα που υιοθέτησε η παρούσα Βουλή;

Απαντώ. Τροποποίηση του Συντάγματος για ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης με δημιουργία Διοικητικού Δικαστηρίου. Νομοθεσία για υποχρέωση κατάθεσης στοιχείων και πληροφοριών στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές.

Μελέτη για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τις δημόσιες συμβάσεις και το πλαίσιο λειτουργίας της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών.

Αναφέρω επίσης τον περί του Ασυμβίβαστου Νόμο, ο οποίος ωστόσο χρειάζεται περαιτέρω ενδυνάμωση. Για τον σκοπό αυτό εργάστηκαν καθηγητές της Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, ο Γενικός Ελεγκτής και λειτουργοί της Βουλής. Έχουν ήδη ετοιμάσει σχετική εισηγητική έκθεση, η οποία τυγχάνει επεξεργασίας από την αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή.

Σημαντική είναι επίσης η Νομοθεσία της οποίας έχω την πατρότητα, με την οποία πρόσωπα που υπηρέτησαν σε δημόσιες θέσεις απαγορεύεται, μετά την αποχώρηση ή αφυπηρέτησή τους, να εργοδοτηθούν για περίοδο δύο χρόνων σε ομοειδούς αντικειμένου ιδιωτική εργασία, εκτός αν εξασφαλίσουν άδεια από επιτροπή, αποτελούμενη από τους τρεις αρχαιότερους Εισαγγελείς της Δημοκρατίας.

Πιστεύω εξάλλου ότι η Νομοθεσία περί Πολιτικών Κομμάτων, που ψήφισε πρόσφατα η Βουλή, σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Επιτροπής του Greco του Συμβουλίου της Ευρώπης, έχει βελτιώσει σημαντικά το θεσμικό πλαίσιο αποτροπής της πολιτικής διαπλοκής.

Πόθεν Έσχες

Ωστόσο η Βουλή απέτυχε να προωθήσει μιαν αποτελεσματική Νομοθεσία για το «πόθεν έσχες», μετά που η υφιστάμενη Νομοθεσία εκρίθη αντισυνταγματική από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Όχι ακριβώς. Η αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών επεξεργάζεται αριθμό Νομοσχεδίων και Προτάσεων Νόμου, που αποσκοπούν στην ενίσχυση του μηχανισμού αυτού. Σε αυτά τα σχέδια νόμου περιλαμβάνεται και Πρόταση Τροποποίησης του Συντάγματος, έτσι ώστε να επιτρέπεται ρητά η επέμβαση στην ιδιωτική ζωή, για το συμφέρον της διαφάνειας στη δημόσια ζωή ή της λήψης μέτρων εναντίον της διαφθοράς. Υπήρξε πρόσφατα μια παρέμβαση της Γενικής Εισαγγελίας για περιορισμό των προσώπων που θα ελέγχονται. Η αρμόδια Επιτροπή μελετά αυτή την Πρόταση της Νομικής Υπηρεσίας και ελπίζω η Νομοθεσία να ψηφιστεί από την παρούσα Βουλή.

Κυπριακό: Εγκαταλείφθηκε η διασταυρούμενη συζήτηση

Να πάμε στο Κυπριακό. Πώς αποτιμάτε τα πεπραγμένα της μέχρι τώρα πορείας των διαπραγματεύσεων…

Οι προσδοκίες και το κλίμα ευφορίας που δημιουργήθηκε και με ευθύνη της δικής μας πλευράς δεν επιβεβαιώνονται. Στις διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις. Στο περιουσιακό υπάρχει επιμονή της τουρκικής πλευράς σε δικαιώματα του λεγόμενου χρήστη. Στη διακυβέρνηση, στην εκ περιτροπής προεδρία. Στις εγγυήσεις, παρά το ότι δεν έχει ξεκινήσει η συζήτηση, υπάρχει επιμονή, είτε σε διατήρησή τους, είτε σε παραλλαγή τους. Στις βασικές ελευθερίες, υπάρχει απαίτηση για πλειοψηφίες γης και πληθυσμού. Για δε τις κεφαλαιώδεις πτυχές του Κυπριακού, εδαφικό, στρατεύματα, έποικοι και εγγυήσεις, δεν έχει καν ξεκινήσει η συζήτηση. Θέλω να υπενθυμίσω ότι όταν ξεκινούσαν οι διαπραγματεύσεις, είχε λεχθεί ότι θα υπήρχε διασταυρούμενη συζήτηση όλων των κεφαλαίων. Αυτό επιβεβαίωνε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης. Ωστόσο, μέχρι τώρα οι συζητήσεις περιορίστηκαν στα κεφάλαια εκείνα στα οποία η τουρκική πλευρά παίρνει και η δική μας πλευρά δίνει…

Ερώτηση: Ποια είναι η δική σας εισήγηση;

Άμεσα να απαιτήσουμε συζήτηση των κεφαλαίων που αφορούν στη διεθνή πτυχή του Κυπριακού. Καθώς και του εδαφικού. Ήλθε η ώρα η Τουρκία να τεθεί προ των ευθυνών της. Δεν μπορεί η Τουρκία να συνεχίζει να κρύβεται ως να είναι αμέτοχος, ουδέτερος τρίτος. Ακόμα και καλόπιστος παρατηρητής.

Ναι, αλλά η Τουρκία και ο κ. Ακιντζί επιμένουν σε σύγκληση πενταμερούς για συζήτηση αυτών των κεφαλαίων.

Πενταμερής σημαίνει υποβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε κοινότητα. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα έχουμε αποδεχθεί την κατάργηση της διεθνούς νομικής οντότητας που συνιστά η Κυπριακή Δημοκρατία. Η δόλια αυτή πρόταση πρέπει να απορριφθεί. Θα πρέπει να απαιτήσουμε Διεθνή Διάσκεψη με συμμετοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, των τριών εγγυητριών δυνάμεων, της Ε.Ε. και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με εκπροσώπησή της από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εκπρόσωποι των Κοινοτήτων μπορούν να συνοδεύσουν τον Πρόεδρο ως παρατηρητές. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να αποτελούν μέρη της Διάσκεψης. Σε Διεθνείς Διασκέψεις μετέχουν κράτη, με διεθνή νομική οντότητα. Όχι κοινότητες.