Οι χώρες του Βίζεγκραντ μπλόκαραν τη Σύνοδο. Βέτο από Ουγγαρία στη μεταφορά προσφύγων
Διπλάσια βοήθεια από την ΕΕ προς την Τουρκία και επανεισδοχή των παράτυπων μεταναστών που φθάνουν στην Ελλάδα, προβλέπει το προσχέδιο απόφασης

Σε ανατολίτικο παζάρι για σκληρά νεύρα εξελίχθηκε η χθεσινή μαραθώνια διαπραγμάτευση μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, αναφορικά με το κρίσιμο ζήτημα του μεταναστευτικού. Οι υπερβολικές, μέχρι απαράδεκτες απαιτήσεις της Τουρκίας, η μη επαρκής προετοιμασία από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. για ικανοποίηση των τουρκικών θέσεων, καθώς και η επιμονή των χωρών του Βίζεγκραντ (Τσεχία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Πολωνία) να μπλοκάρουν τις οριστικές αποφάσεις, συγκαταλέγονται μέσα στους λόγους για τους οποίους η τελική απόφαση δεν έγινε κατορθωτή μέχρι και μετά τα μεσάνυκτα.

Αν και πληροφορίες από τον διεθνή Τύπο έκαναν λόγο για κατάρρευση των συνομιλιών, ο Μάρτιν Μάερ, στενός συνεργάτης του Πρόεδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, σε ανάρτησή του στο twitter, έκανε λόγο για σημαντική πρόοδο στις δύσκολες συνομιλίες, αφήνοντας ανοικτά τα περιθώρια μιας συμφωνίας. Σύμφωνα με το προσχέδιο της συμφωνίας που διέρρευσε, η Τουρκία απαιτούσε την κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους στη ζώνη Σένγκεν μέχρι το τέλος Ιουνίου, την παροχή οικονομικής στήριξης επιπλέον 3 δισ. ευρώ (συνολικά 6) έως το 2018, το άνοιγμα 5 κεφαλαίων που είχε μπλοκάρει η Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και την επαναπροώθηση όλων των προσφύγων και μεταναστών που καταφθάνουν παράτυπα στην ελληνική επικράτεια, με δικαίωμα της Τουρκίας να προωθεί στην Ευρώπη έναν Σύρο πρόσφυγα για κάθε Σύρο που δέχεται πίσω.

Στο προσχέδιο υπάρχει και η πρόβλεψη ότι η ΕΕ θα εκκενώσει πλήρως τα ελληνικά νησιά από τις προσφυγικές ροές, επαναπροωθώντας μόνον αυτούς που θα φτάνουν σε αυτά μετά από μία ημερομηνία που απομένει να αποφασιστεί. Σύμφωνα με το Reuters, το προσχέδιο αναφέρει ότι «η Τουρκία και η ΕΕ επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να προωθήσουν περαιτέρω τις σχέσεις τους», και προσθέτει πως οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν στην «ανάληψη ενεργειών προσανατολισμένων στην επίτευξη αποτελεσμάτων για να προετοιμάσουν το κοινό τους μέλλον». Επιπλέον, γίνεται η «κοινή δέσμευση να τερματιστεί η παράτυπη μετανάστευση στην ΕΕ».

Απρόθυμη η Τουρκία
Ωστόσο, σε εσωτερικό έγγραφο της Eurojust (Ευρωπαϊκή Μονάδα Δικαστικής Συνεργασίας) που δόθηκε στη δημοσιότητα αργά χθες το βράδυ, υποστηρίζεται πως οποιαδήποτε συμφωνία της Τουρκίας με την ΕΕ για το μεταναστευτικό θα είναι σχεδόν απίθανο να εφαρμοστεί. Η έκθεση επισημαίνει ότι η Τουρκία δεν διαθέτει την πολιτική βούληση ούτε τις δομές για να περιορίσει τις προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη. «Σε αντίθεση με την ΕΕ, ο τουρκικός λαός και η τουρκική κυβέρνηση βλέπουν θετικά την ιδέα να εγκαταλείψουν οι μετανάστες την Τουρκία», υποστηρίζει η έκθεση, σημειώνοντας πως η Άγκυρα υποστηρίζει τους διακινητές που πείθουν τους μετανάστες να εγκαταλείψουν τη χώρα. «Η Τουρκία δεν διαθέτει ειδικές δυνάμεις για τα σύνορα ή για τους μετανάστες, δεν διαθέτει επαρκή νομοθεσία όσον αφορά τις θεωρήσεις εισόδου, ούτε ανεξάρτητη δικαιοσύνη», επισημαίνει η έκθεση, ασκώντας κριτική στην τουρκική κυβέρνηση επειδή δεν ακολουθεί μια ορθή διαδικασία απέλασης μεταναστών, οι οποίοι «απελευθερώνονται μετά από μερικές μέρες» και απλώς τους ζητείται να εγκαταλείψουν τη χώρα.

Απαιτήσεις Νταβούτογλου
Το Reuters, επικαλούμενο συγκεκριμένες πηγές, επισημαίνει ότι ο κ. Νταβούτογλου απαίτησε πολύ μεγαλύτερη χρηματοδότηση για να υποστηρίξει τους Σύρους πρόσφυγες στην Τουρκία, με μία πηγή να κάνει λόγο ακόμα και για 20 δισεκατομμύρια ευρώ. Διπλωμάτης της ΕΕ υπογράμμισε ότι το Βερολίνο και ορισμένες άλλες χώρες εμφανίστηκαν ανοικτές στο να δώσουν ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων, εάν η Άγκυρα εκπληρώσει όλες τις απαιτήσεις που έχουν τεθεί, περιλαμβανομένης της αλλαγής στην πολιτική χορήγησης βίζας σε υπηκόους ισλαμικών χωρών και την εισαγωγή διαβατηρίων με βιομετρικά στοιχεία.

Ουγγρικό βέτο
Ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν απέρριψε το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επανεγκατάσταση προσφύγων απευθείας σε ευρωπαϊκές χώρες από την Τουρκία, όπως γνωστοποίησε ο Ούγγρος κυβερνητικός εκπρόσωπος χθες βράδυ. «Άσκησε βέτο στο σχέδιο για την επανεγκατάσταση μεταναστών και αιτούντων άσυλο απευθείας από την Τουρκία στην Ευρώπη», είπε ο Ζόλταν Κόβατς στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, απευθυνόμενος στους ηγέτες των χωρών αυτών, τους εξήγησε πως δεν θα φύγει κανείς από τη Σύνοδο Κορυφής, εάν δεν υπάρξει απόφαση. Εξήγησε σε αυστηρούς τόνους πως θα πρέπει να παραμείνουν τα σύνορα ανοικτά εάν δεν υπήρχε απόφαση μεχρι χθες βράδυ. Κατηγόρησε μάλιστα αυτές τις χώρες για υποκριτική στάση και τους προειδοποίησε πως ακόμα κι αν συνεχίσουν αυτή την τακτική, δεν θα μειωθούν οι ροές, απλώς θα αλλάξουν οι «διάδρομοι» των προσφύγων. Οι χώρες του Βίζεγκραντ αντέδρασαν στο σχέδιο για επιστροφή των Σύρων προσφύγων στην Τουρκία, με την αιτιολογία πως δεν είναι ασφαλής χώρα.

Τσίπρας-Κεφάλαια
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές στην Αθήνα, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρα αναφέρθηκε στα συγκεκριμένα βήματα προόδου που πρέπει να κάνει η Άγκυρα, ως προϋπόθεση για το άνοιγμα των κεφαλαίων της ενταξιακής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, ο Πρωθυπουργός είπε πως τα κεφάλαια δεν μπορούν να ανοίξουν, εάν δεν υπάρξουν βήματα προόδου από την πλευρά της Τουρκίας στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου της Άγκυρας και στο θέμα του casus belli. «Επιτυχία» θεωρεί η ελληνική πλευρά το γεγονός ότι η διαπραγμάτευση έγινε επί του σχεδίου απόφασης ΕΕ-Τουρκίας, και όχι επί των αξιώσεων της Αυστρίας και των χωρών του Βίζεγκραντ για το κλείσιμο των βόρειων συνόρων της Ελλάδας, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ελλάδα όχι μόνο δεν απομονώθηκε, αλλά κατάφερε να απομονώσει τις χώρες του Βίζεγκραντ.

Κυπριακή στάση
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης έκανε σαφή τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ότι τα πέντε κεφάλαια, της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, «θα μπορούν να ανοίξουν μόνο εάν η Άγκυρα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της», δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε για το θέμα αυτό επαφές με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον Πρωθυπουργό της Ολλανδίας, την Καγκελάριο της Γερμανίας, τον Έλληνα Πρωθυπουργό, αλλά και πολλούς άλλους συναδέλφους του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι η Τουρκία ενημέρωσε την Ολλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ για συγκεκριμένες απαιτήσεις για να συνεργαστεί στο θέμα του μεταναστευτικού και για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, όπως αυτές απορρέουν από το Σχέδιο Δράσης ΕΕ-Τουρκίας, το οποίο έχει ήδη συμφωνηθεί. Ανάμεσα στις απαιτήσεις της Τουρκίας, πρόσθεσε, είναι και το άμεσο ξεπάγωμα πέντε κεφαλαίων της ενταξιακής της πορείας, τα οποία, ως γνωστόν, είχαν ήδη παγώσει με απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο περιθώριο της Συνόδου των 28 ηγετών υπήρξε συνάντηση μεταξύ των ηγετών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Ολλανδίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, με τη συμμετοχή της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής.

Ελευθερία του Τύπου
Παράλληλα, η Downing Street επιβεβαίωσε τις πληροφορίες πως κατά τη χθεσινή συνάντηση τέθηκε ενώπιον του Αχμέτ Νταβούτογλου θέμα για την «ελευθερία του Τύπου» στην Τουρκία. «Κατά τη διάρκεια του γεύματος, ο Πρωθυπουργός και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες έθεσαν το θέμα της ελευθερίας του Τύπου στην Τουρκία. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της προστασίας τέτοιων ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία», αναφέρει σχετική ανακοίνωση.

Αναλαμβάνει δράση το ΝΑΤΟ
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, πλοία στα ελληνικά και στα τουρκικά χωρικά ύδατα ανέπτυξε χθες το ΝΑΤΟ, για την αντιμετώπιση των παράνομων δικτύων διακινητών μεταναστών με προορισμό την Ευρώπη, δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του Βορειοατλαντικού Συμφώνου Γενς Στόλτενμπεργκ, τονίζοντας ότι καθησυχάστηκαν οι ανησυχίες τόσο της Αθήνας όσο και της Άγκυρας. «Το NATO ξεκινά δραστηριότητες στα χωρικά ύδατα (της Ελλάδας και της Τουρκίας) σήμερα (χθες)», ανέφερε ο Στόλτενμπεργκ στις Βρυξέλλες, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου. «Επεκτείνουμε τη συνεργασία μας με τη FRONTEX (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της ΕΕ) και αυξάνουμε τον αριθμό των πλοίων που αναπτύσσουμε», πρόσθεσε ο ίδιος, διευκρινίζοντας ότι η Γαλλία και η Βρετανία συμφώνησαν να στείλουν πολεμικά στο Αιγαίο. Υπενθυμίζεται ότι της αποστολής του NATO, η οποία συμφωνήθηκε την 11η Φεβρουαρίου, ηγείται η Γερμανία. Στην αποστολή μετέχουν επίσης πλοία της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Καναδά. Μέχρι τώρα, τα σκάφη του Βορειοατλαντικού Συμφώνου έπλεαν στα διεθνή ύδατα.

ΠΗΓΗ: AΠΕ-ΜΠΕ, ΚΥΠΕ, REUTERS