Οι στατιστικές στην Κύπρο συνεχίζουν να είναι καταθλιπτικές, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος
Ενόσω οι πατριαρχικές δομές και τα έμφυλα στερεότυπα συντηρούνται, αποσιωπούνται ή απλώς αναπαράγονται μέσα από άλλα, έστω πιο «κολακευτικά» στερεότυπα, το στοίχημα της έμφυλης ισότητας θα συνεχίζει να είναι δύσκολο και χωρίς ημερομηνία λήξης

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας τιμάται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η πρώτη Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε το 1909, με πρωτοβουλία του Σοσιαλιστικού Κόμματος των ΗΠΑ, και υιοθετήθηκε δύο χρόνια αργότερα από τη Σοσιαλιστική Διεθνή. Μετά την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία, η φεμινίστρια Αλεξάνδρα Κολοντάι έπεισε τον Λένιν να καθιερώσει την 8η Μαρτίου ως επίσημη αργία. Δυστυχώς, όμως, η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας έχει χάσει, σε κάποιο βαθμό, το πολιτικό της υπόβαθρο και συχνά γίνεται αντιληπτή ως μια ευκαιρία έκφρασης συμπάθειας προς τις γυναίκες. Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος στη Δύση τη δεκαετία του ΄60 αναζωογόνησε τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, που από το 1975 τέθηκε υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με αιχμή του δόρατος την ανάδειξη των γυναικείων προβλημάτων και δικαιωμάτων.

Στην 95η θέση παγκοσμίως η Κύπρος
Οι στατιστικές της ισότητας στην Κύπρο συνεχίζουν να είναι καταθλιπτικές, αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος σε μια κοινωνία που κυριαρχούν τα έμφυλα στερεότυπα, οι πατριαρχικές αντιλήψεις και οι σεξιστικές συμπεριφορές και νοοτροπίες, αναφέρει το Παρατηρητήριο Ισότητας Κύπρου, σε διακήρυξή του για τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας. Σημειώνει πως το χάσμα αμοιβών σε βάρος των γυναικών είναι 16%, το έμφυλο χάσμα στις συντάξεις 39%, ο επαγγελματικός διαχωρισμός στο 24,4%. «Η συμμετοχή των γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια στη Ευρώπη των 28 είναι 28%, ενώ στην Κύπρο μόλις 14%», αναφέρεται στην ανακοίνωση. Προστίθεται πως η φτώχια και ο αποκλεισμός είναι 28,8% για τις γυναίκες και 26,8% για τους άντρες. Τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ευρώπη είναι 25,4% και 23,6%. Η αναλογία παιδιών από 3 μέχρι 6 ετών σε επίσημες δομές φροντίδας στην ΕΕ είναι 19% και στην Κύπρο 26%. Η συμμετοχή των γυναικών σε ΔΣ των μεγαλύτερων δημόσιων επιχειρήσεων στην Ευρώπη για το 2014 ήταν 20%, ενώ στην Κύπρο ήταν 9%.

Όπως αναφέρεται στη διακήρυξη, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για τις ανισότητες ανάμεσα στα δύο φύλα, η Κύπρος κατατάσσεται στην 95η θέση με βαθμό 0,674, ενώ στην τελευταία θέση βρίσκεται η Υεμένη με βαθμό 0,514. Στη διακήρυξή του το ΠΙΚ αναφέρει πως θέτει τα πολιτικά κόμματα, την Κυβέρνηση, τα συνδικάτα, τις εργοδοτικές οργανώσεις και τα ΜΜΕ ενώπιον των ευθυνών τους. Τονίζεται πως για την προώθηση της ισότητας απαιτούνται μέτρα και όχι λόγια, όπως, μεταξύ άλλων, η ενσωμάτωση της ισότητας αντρών και γυναικών σε όλες τις πολιτικές και μέτρα της Κυβέρνησης, η ευαισθητοποίηση και προώθηση νέας κουλτούρας επιμερισμού οικογενειακών υποχρεώσεων για ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών και η αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου Περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στα ζητήματα πρόσβασης στην απασχόληση, επαγγελματική κατάρτιση, επαγγελματική ανέλιξη και σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας.

Προχωρούμε αλλά χρειάζεται προσπάθεια, λέει η Επίτροπος
Το χάσμα μεταξύ των φύλων δεν έχει γεφυρωθεί, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και απαιτείται πολύ μεγάλη προσπάθεια και πολλά ακόμη απομένει να γίνουν μέχρι η ισότητα να καταστεί μια καθημερινή πραγματικότητα, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων Ιωσηφίνα Αντωνίου. «Ως Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, διαβεβαιώνω για την αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης να λάβει όλα εκείνα τα μέτρα, τα οποία θα προάγουν την πραγματική ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Εκφράζω γι' ακόμη μια φορά τις θερμές μου ευχαριστίες προς όλες τις γυναίκες της Κύπρου για όλα όσα έχουν προσφέρει στον τόπο μας, και εύχομαι πραγμάτωση των στόχων και επιθυμιών τους», δήλωσε.

Σύμφωνα με την κ. Αντωνίου, ο Εθνικός Μηχανισμός για τα Δικαιώματα της Γυναίκας πρωτοστατεί στα θέματα ισότητας ανδρών και γυναικών και μέσα από τις δράσεις, τα προγράμματα και τις επιχορηγήσεις που προσφέρει συνεχίζει να στηρίζει όλες τις γυναίκες. «Την εργαζόμενη γυναίκα, την οικοκυρά, την αγρότισσα, τη νέα γυναίκα, τη γυναίκα μονογονιό, την ηλικιωμένη, τη γυναίκα - θύμα της βίας στον αγώνα για διεκδίκηση των δικαιωμάτων της», είπε. Η Κύπρος, προστίθεται, έχει σημειώσει σημαντικά βήματα στον τομέα της νομοθετικής και θεσμικής μεταρρύθμισης για την ισότητα των φύλων, καθώς, επίσης, και της διαμόρφωσης πλαισίου πολιτικών με την υιοθέτηση Εθνικών Σχεδίων Δράσης, που στοχεύουν στην εξάλειψη των διακρίσεων και στην προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών σε διάφορους τομείς. Επιπρόσθετα, η Κύπρος έχει προχωρήσει στην κύρωση αρκετών διεθνών συμβάσεων που αφορούν στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι διακρίσεις έχουν πολλά πρόσωπα
Η Αρχή Ισότητας του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θεωρεί πως ενόσω οι πατριαρχικές δομές και τα έμφυλα στερεότυπα συντηρούνται, αποσιωπούνται ή απλώς αναπαράγονται μέσα από άλλα, έστω πιο «κολακευτικά» στερεότυπα, το στοίχημα της έμφυλης ισότητας θα συνεχίζει να είναι δύσκολο και χωρίς ημερομηνία λήξης. Σε ανακοίνωσή της, αναφέρει ότι «σαράντα σχεδόν χρόνια, μετά την καθιέρωση της διεθνούς ημέρας της γυναίκας και η συζήτηση για την ισότητα των φύλων, σε ευκαιρίες, επιλογές και δικαιώματα συνεχίζει να είναι επίκαιρη», για να προσθέσει ότι «άτυπα ή θεσμικά, άμεσα ή έμμεσα, στην εργασία, τη δημόσια ζωή, την πολιτική και τον πολιτισμό, στον δημόσιο αλλά και στον ιδιωτικό τομέα και χώρο, οι διακρίσεις σε βάρος των γυναικών έχουν πολλά και διαφορετικά πρόσωπα».

Όπως σημειώνει, «στην εργασία, η καθημερινή εμπειρία της Αρχής Ισότητας έχει αναδείξει ότι η δυσμενής μεταχείριση των γυναικών άλλοτε λαμβάνει τη μορφή των εκπτώσεων σε μισθό, σε δικαιώματα και σε ωφελήματα που σχετίζονται με τον τοκετό και τη μητρότητα, και άλλοτε εντοπίζεται στις πολιτικές ή την παράλειψη προώθησης πολιτικών, με αποτέλεσμα τη μη συμφιλίωση της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή, το χάσμα αμοιβών, τις ανισόρροπες πυραμίδες ανέλιξης, τη σεξουαλική παρενόχληση και την παρενόχληση που συνδέεται με το φύλο. Εκτός από τον τομέα της εργασίας, στην οικογένεια, την κοινωνία και την πολιτική, συναντάμε άλλες εκφάνσεις της πατριαρχίας και των στερεοτύπων για τα φύλα, αυτές του σεξιστικού λόγου και του διάχυτου στην κυπριακή κοινωνία σεξισμού, αλλά και της πιο αδυσώπητης έκφρασης των διακρίσεων, της βίας κατά των γυναικών. Ψυχολογικής, σωματικής, οικονομικής», σημειώνει.

Η Αρχή Ισότητας αναφέρει ακόμα ότι δεν μπορεί να προσπεράσει και εκείνο το πρόσωπο των διακρίσεων, των πολλαπλών διακρίσεων, που ανέδειξε η οικονομική κρίση, τα κενά της μεταναστευτικής πολιτικής και το σοβαρότατο υπό εξέλιξη προσφυγικό ζήτημα, για να προσθέσει πως «γυναίκες μετανάστριες, αλλοδαπές οικιακές βοηθοί, γυναίκες πρόσφυγες, γυναίκες με αναπηρία, γυναίκες ΛΟΑΤ, κορίτσια, νεαρές και ηλικιωμένες γυναίκες, βιώνουν διακρίσεις λόγω καταγωγής, αναπηρίας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου. Οι απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα όχι μόνο δεν είναι αρκούντως καταδικαστικές, αλλά και αρνούνται να αντιμετωπίσουν τη διάσταση του φύλου, ως πρόσθετου παράγοντα που επενεργεί στη θυματοποίηση των γυναικών», καταλήγει η Αρχή Ισότητας.

Ο αγώνας είναι ταξικός
Η ΠΕΟ καλεί όλες τις γυναίκες, μαζί με όλη την εργατική τάξη να βγουν δυναμικά στην αντεπίθεση, για επαναφορά των δικαιωμάτων, να αντισταθούν στις αντεργατικές πολιτικές και να συνεχίσουν να δίνουν τη μάχη, για υπεράσπιση και βελτίωση της θέσης της γυναίκας στην κυπριακή κοινωνία. Σε διακήρυξή του, το Κεντρικό Γραφείο Γυναικών Εργατοϋπαλλήλων ΠΕΟ αναφέρει ότι ο αγώνας τους είναι ταξικός και δεν σταματά ποτέ, αντίθετα, προσθέτει ότι σε τέτοιες συνθήκες θα πρέπει να περιφρουρείται ακόμη περισσότερο. Καλεί όλες τις εργαζόμενες να οργανωθούν ακόμα πιο μαζικά στο Συνδικαλιστικό Κίνημα και να διεκδικήσουν με πιο δυνατή φωνή την εφαρμογή στην πράξη του δικαιώματος οργάνωσης στους τόπους δουλειάς, την καταπολέμηση της ανεργίας μέσα από συγκεκριμένα μέτρα και προγράμματα, και την περαιτέρω προώθηση της ισότητας μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις.

Η Παγκύπρια Ομοσπονδία Ανεξαρτήτων Συντεχνιών (ΠΟΑΣ) σημειώνει πως θα συνεχίσει να βρίσκεται στη πρωτοπορία όλων των προσπαθειών και εκδηλώσεων για κατάργηση οποιωνδήποτε διακρίσεων εις βάρος των γυναικών και διαβεβαιώνει τις γυναίκες της Κύπρου ότι θα βρίσκεται στο πλευρό τους σε κάθε αγώνα τους, μέχρι τη τελική και ουσιαστική αναγνώριση της ισότιμης αξίας, αμοιβής και προσφοράς της. Στη χώρα μας, «παρ' όλο ότι έχει γίνει σημαντική πρόοδος για την αναγνώριση της προσφοράς και αξίας των γυναικών στην κοινωνία και στην οικονομία, εντούτοις απομένουν αρκετά για να μπορούμε να ισχυριστούμε ότι έχουμε καλύψει τον στόχο της ολικής εξάλειψης των διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών», αναφέρει η ΠOΑΣ.