Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος καταθέτει την άποψή του στη «Σ» στα μείζονα ζητήματα που αντιμετωπίζει η ΕΕ
Την προσπάθεια των μηχανισμών της Κομισιόν για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, αλλά και τη θέση της Ευρώπης απέναντι στο εθνικό μας ζήτημα σχολίασε ο Ευρωπαίος Επίτροπος

Τις προκλήσεις της Ευρώπης και των θεσμικών της οργάνων, το μέλλον του προσφυγικού προβλήματος, αλλά και τα θέματα που άπτονται του χαρτοφυλακίου του και περιλαμβάνονται στην ατζέντα των συζητήσεων για το Κυπριακό, σχολίασε ο Ευρωπαίος Επίτροπος για θέματα Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας Δημήτρης Αβραμόπουλος, σε συνάντηση που είχε με δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες. Ο κ. Αβραμόπουλος απάντησε σε ερωτήσεις της «Σημερινής» και ανέπτυξε τις θέσεις της Κομισιόν απέναντι στα μείζονα ζητήματα, την ώρα που το προσφυγικό και το μεταναστευτικό κλυδωνίζουν όλο και περισσότερο την Ευρώπη.

Η οικονομική κρίση ήταν λιγότερο επικίνδυνη
Παρά το γεγονός ότι αρχικώς η οικονομική κρίση ήταν εκείνη που εθεωρείτο η παράμετρος που θα δοκίμαζε καθοριστικά τη μεταξύ των κρατών-μελών συνεκτικότητα, το αίσθημα αλληλεγγύης και την πίστη στα ευρωπαϊκά ιδεώδη, τελικώς αυτό δεν συνέβη, όχι τουλάχιστον στον βαθμό που αναμενόταν. Οι μηχανισμοί απέναντι στην οικονομική κρίση, όσο σκληροί κι αν αποδείχθηκαν για τα κράτη, στήθηκαν εκ του μηδενός σχετικά γρήγορα. Στο θέμα του προσφυγικού και δεδομένου ότι πλέον η εισερχόμενη βοήθεια του ΝΑΤΟ έχει ανακοινωθεί, τα πράγματα είναι κρισιμότερα.

Παρ' όλο που οι μηχανισμοί, τόσο της Ένωσης όσο και των κρατών-μελών εν γένει, «πιάστηκαν στα πράσα» και παρά τη σπασμωδικότητα που επέδειξαν οι πολιτικές ηγεσίες απέναντι στο «προσφυγικό τσουνάμι» τους τελευταίους μήνες, φαίνεται ότι γίνονται πιο εντατικές προσπάθειες, αν και τα όποια αποτελέσματα μάλλον θα αργήσουν να φανούν.

Όπως αναφέρουν πηγές που βρίσκονται κοντά στους διαπραγματευτές της Κομισιόν για το ζήτημα, η εμπλοκή της Τουρκίας ήταν απαραίτητη, προκειμένου να μειωθούν οι προσφυγικές ροές, αλλά ως μοναδικό πρόβλημα στεκόταν η «νομική κάλυψη» για τη συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, το NATO, το οποίο δεν πρόκειται να επιχειρήσει στρατιωτικά, αλλά μόνο επικουρικά κάνοντας χρήση των ευρύτερων μηχανισμών του, θα λειτουργήσει ως «καπέλο νομιμοποίησης» για την Τουρκία στην εμπλοκή της στα ευρωπαϊκά σύνορα.

«Τα προβλήματά σας… στους θεσμούς»
Κληθείς να διευκρινίσει τη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και του ίδιου σχετικά με το προσφυγικό πρόβλημα στην Κύπρο, αλλά και με το μείζον θέμα του εποικισμού, ενόψει μιας ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού και δεδομένου του ευρωπαϊκού κεκτημένου, ο κ. Αβραμόπουλος τόνισε ότι η Κύπρος είναι ολόκληρη μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι φυσιολογικό τα εν λόγω θέματα να απασχολούν την Κομισιόν. Τόνισε δε, ότι εναπόκειται σε ένα κράτος-μέλος να θέσει τα ζητήματα που το αφορούν στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να εξεταστούν.

«Εμπιστεύομαι την κυπριακή κυβέρνηση»
Το Κυπριακό, είπε, είναι ένα ανοικτό ζήτημα, και η θέση που έχει πάρει τόσο η Κομισιόν όσο και ο ΟΗΕ είναι συγκεκριμένη, ενώ εξέφρασε την ελπίδα να προωθηθούν γρήγορα οι διαδικασίες που θα οδηγήσουν σε επίλυση του προβλήματος. «Η κυπριακή κυβέρνηση διαχειρίζεται αυτή την υπόθεση με σύνεση και σοβαρότητα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση τη στηρίζει όλον αυτόν τον καιρό με δημόσιες και ξεκάθαρες θέσεις, βαδίζοντας στη γραμμή της επίλυσης. Η Ευρώπη έχει τους θεσμούς της που είναι ανοικτοί, δεδομένου ότι η Κύπρος είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε, τονίζοντας ότι εκ των πράγματων αυτά τα ζητήματα έχουν ευρωπαϊκό χαρακτήρα.

Σε σχόλιο δημοσιογράφου, ότι το θέμα της απομάκρυνσης των εποίκων είναι ένα θέμα που αφορά και τα ανθρώπινα δικαιώματα που άπτονται του χαρτοφυλακίου του, ο κ. Αβραμόπουλος απάντησε ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα διέπονται από τις βασικές καταστατικές αρχές του ΟΗΕ. Από την άλλη μεριά, υπογράμμισε ότι το προσφυγικό, που είναι από τις σημαντικότερες παραμέτρους του Κυπριακού, το διαπραγματεύεται υπεύθυνα η κυπριακή κυβέρνηση, ανάγοντάς το σε εσωτερικό ζήτημα της Κύπρου.

Ομαδικός αιφνιδιασμός
Στα του προσφυγικού ζητήματος που μαστίζει την Ευρώπη, ο Ευρωπαίος Επίτροπος έκανε λόγο για «αιφνιδιασμό» τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης, και ανέφερε ότι έχουν γίνει σοβαρές καθυστερήσεις. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, τον τελευταίο καιρό, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και οι ρυθμοί με τους οποίους κινούνται οι μηχανισμοί είναι πλέον ικανοποιητικοί. Αυτό, όπως είπε, μαρτυρούν και οι γραπτές αναφορές που φτάνουν από τα όργανα της Κομισιόν που παρευρίσκοναι στα σημεία του προβλήματος. Σημειώνεται ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί η δημιουργία δύο hot spots, ενώ απομένουν άλλα 3 προς παράδοση.

Όπως διευκρίνισε, στα hot spots γίνεται η αξιολόγηση όλων των αιτήσεων ασύλου που υποβάλλονται και διαχωρίζονται οι πρόσφυγες από τους μετανάστες, ενώ πρόσθεσε ότι η πολιτική της Ευρώπης είναι ξεκάθαρη: όσοι δικαιούνται διεθνούς προστασίας θα την έχουν, ενώ οι υπόλοιποι θα επιστρέφονται στις χώρες από τις οποίες προέρχονται. Τα hot spots στελεχώνονται από ειδικούς της Υπηρεσίας Ασύλου της Ευρώπης, της Frontex, της Europol, της Eurojust αλλά και των εθνικών Αρχών. Το προσωπικό εξοπλίζεται με τα κατάλληλα μηχανήματα, έτσι ώστε όλα τα στοιχεία να πηγαίνουν σε μια βάση δεδομένων, όπου θα γίνεται η αξιολόγηση, η οποία θα βοηθάει τη μετεγκατάσταση σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και είναι υποχρεωμένα να εφαρμόσουν τα κράτη -μέλη.

Ολοκληρώνονται τα reception centers
Ο κ. Αβραμόπουλος θέλησε να προβεί σε μια διευκρίνιση σχετικά με τη διαφορά των όρων «relocation» και «resettlement». Με τον όρο «relocation», νοείται η μετεγκατάσταση μέσω κριτηρίων διανομής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ με τον όρο «resettlement» αναφερόμαστε σε μετεγκατάσταση από τρίτες χώρες προς κράτη-μέλη. Η δεύτερη διαδικασία, πρόσθεσε, έχει να κάνει τόσο με την παράνομη όσο και με τη νόμιμη μετανάστευση, ενώ τα παραπάνω πλέον αποτελούν μέρος ενός πακέτου δράσεων που υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βελτιώνοντας έτσι τους μηχανισμούς και απομακρύνοντας κάθε δεύτερη σκέψη για επιβολή μέτρων σε χώρες που δεν συμμορφώνονται με τους κανονισμούς. Επιπλέον, ο Επίτροπος ανέφερε ότι σύντομα ολοκληρώνονται οι εγκαταστάσεις των reception centers, τα οποία αποτελούν μέρος των δεσμεύσεων που έχουν παρθεί.

«Δεν αμφισβητείται η Σένγκεν»
Ερωτηθείς για το πώς μπορεί η Κομισιόν να διαχειριστεί τις παραπάνω ξεχωριστές πολιτικές και μονομερείς πράξεις που θέλουν να ακολουθήσουν πολλά κράτη-μέλη, ο κ. Αβραμόπουλος ξεκαθάρισε αρχικώς ότι η επαναφορά των συνοριακών ελέγχων είναι δικαίωμα των κρατών, ακόμα και εκείνων που είναι μέλη της ζώνης Σένγκεν, από την ώρα που εκτίθεται σε κίνδυνο η εσωτερική δημόσια τάξη, αλλά όχι για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Δεν σημαίνει ότι αμφισβητείται η ισχύς όσων προβλέπει η συνθήκη Σένγκεν. Εξάλλου, δεν είναι όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγχρόνως και μέλη της συνθήκης, όπως συμβαίνει με την περίπτωση της Δανίας και της Κύπρου. Αυτό όμως έχει να κάνει με το πώς διαχειριζόμαστε τα ευρωπαϊκά σύνορα. Ειδικότερα για την αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών, η Ευρώπη έχει συγκεκριμένη πολιτική η οποία έχει αποφασιστεί και στους τρεις μεγάλους θεσμούς: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Εκ των πραγμάτων λοιπόν είναι υποχρεωτική η εφαρμογή της από τα κράτη-μέλη».

Η Ευρώπη παρακολουθεί
Όπως παραδέχτηκε, είναι αλήθεια ότι κάποιες κυβερνήσεις θέλουν να ακολουθήσουν μια πιο «εθνική» γραμμή, ωστόσο πρόσθεσε ότι «η Ευρώπη παρακολουθεί και δεν θα επιτρέψει εκτροπές από τις βασικές συντεταγμένες της πολιτικής της για το προσφυγικό και τη μετανάστευση». Ενδιαφέρον προκαλεί και η τοποθέτησή του σχετικά με το μέλλον του προσφυγικού και μεταναστευτικού προβλήματος, και τη μετατροπή τους σε «ευκαιρία» για τη Γηραιά Ήπειρο.

«Θα πρέπει να δημιουργήσουμε νόμιμους δρόμους μετανάστευσης, καθώς η Ευρώπη πολύ σύντομα θα χρειαστεί μεγάλο αριθμό μεταναστών. Μελέτη που έχουμε στα χέρια μας δείχνει ότι την προσεχή δεκαετία θα χρειαστούμε περίπου 15 εκατομμύρια, τόσο ανειδίκευτου εργατικού δυναμικού, όσο και εξειδικευμένων εργαζόμενων, οι οποίοι θα πρέπει να ακολουθήσουν έναν άλλο, νόμιμο δρόμο για να φτάσουν στην Ευρώπη. Εδώ έχουμε καλά παραδείγματα χωρών με μεγάλη μεταναστευτική εμπειρία όπως ο Καναδάς, την οποία αξιοποιούμε για να την προσαρμόσουμε στα ευρωπαϊκά δεδομένα», είπε χαρακτηριστικά.

«Εκείνο που με ανησυχεί είναι η επιστροφή μέσω μοναχικών πολιτικών σε εποχές που δεν πρέπει να ξαναζήσουμε. Δεν κινδυνολογώ, αλλά το φοβάμαι», ανέφερε ο Επίτροπος, παρατηρώντας ότι στην Ευρώπη αποκτούν όλο και περισσότερη δύναμη και φωνή και χώρο η ξενοφοβία, ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός. «Αυτά είναι στοιχεία έξω από τις ευρωπαϊκές αρχές και από το όραμα εκείνων που θέλησαν να δημιουργήσουν αυτή την Ένωση. Εμείς ως Κομισιόν, πρέπει να διασφαλίσουμε την κατάκτηση αυτή και να την ενισχύσουμε. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν είτε πολίτες είτε ηγέτες στην Ευρώπη που θέλουν να γυρίσουν στην εποχή των συνόρων, των ανταγωνισμών και να αναβιώσουν τις νωπές μνήμες από το πρόσφατο ιστορικό παρελθόν», είπε.

Μη συνδέετε προσφυγικό-τρομοκρατία
Όσον αφορά τη σύνδεση προσφυγικού- τρομοκρατίας, ο κ. Αβραμόπουλος προσπάθησε να προβεί σε αποσύνδεση των δύο θεμάτων, φέρνοντας το παράδειγμα των επιθέσεων στο Παρίσι, όπου όλοι οι δράστες ήταν γεννημένοι και μεγαλωμένοι σε χώρες του σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα. «Μπορεί να ήταν ισλαμικής προέλευσης, αλλά είχαν γεννηθεί σε ευρωπαϊκές χώρες. Θα πρέπει να δούμε με περισσότερη προσοχή το θέμα του integration, διότι τις δεκαετίες που πέρασαν, εκατομμύρια μη Ευρωπαίοι πέρασαν τα ευρωπαϊκά σύνορα, εντάχθηκαν στις κοινωνίες, εργάστηκαν σε αυτές, τα παιδιά τους μορφώθηκαν σε ευρωπαϊκά σχολεία.
Επιπροσθέτως, αναφέρθηκε στο φαινόμενο των «μοναχικών λύκων», δηλαδή υπήκοοι ευρωπαϊκών χωρών οι οποίοι ασπάζονται την τζιχάντ, μεταβαίνουν εκτός Ευρώπης, εκπαιδεύονται και επιστρέφουν πίσω με σκοπό να διενεργήσουν τρομοκρατικές ενέργειες. «Για όλα αυτά η Ευρώπη και οι αρχές ασφαλείας συνεργάζονται. Η τρομοκρατία είναι ένα θέμα που ξεπερνάει τα σύνορα της Ευρώπης, είναι παγκόσμιο».

Οι αστυνομικές Αρχές συνεργάζονται
Τέλος, όσον αφορά τα ζητήματα ασφαλείας που έχουν δημιουργηθεί απέναντι στον κίνδυνο, ο κ. Αβραμόπουλος υπογράμμισε ότι αυτά έχουν φέρει τις χώρες τη μια πιο κοντά στην άλλη. «Τα βήματα είναι αργά, αλλά κάτω από την ασφυκτική πίεση των τραγικών γεγονότων που συνόδευσαν τις τρομοκρατικές ενέργειες στην Ευρώπη, αυτή η συνεργασία γίνεται όλο και πιο βαθιά. Ωστόσο, υπάρχει ακόμα μεγάλο πρόβλημα στο 'intelligence and information sharing'. Στο πλαίσιο αυτό έχουν βρεθεί πρωτοβουλίες, η Europol ήδη έχει στήσει το Counter Terrorism Centre που άρχισε να λειτουργεί από την 1η Ιανουαρίου, το οποίο φέρνει κοντά τις αστυνομικές Αρχές όλων των κρατών-μελών για την επεξεργασία και την ανταλλαγή στοιχείων», κατέληξε.