Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη Αναστασιάδη-Ακιντζί για το Κυπριακό στην «Wall Street Journal»
Η χρηματοδότηση της λύσης μπορεί να επιτευχθεί με δωρεές, μακροπρόθεσμα δάνεια από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα αλλά και από τα έσοδα του φυσικού αερίου, υποστήριξε ο κατοχικός ηγέτης

Τις σκέψεις τους για την πορεία των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό ανέπτυξαν σε συνέντευξή τους στην «Wall Street Journal» που δημοσιεύθηκε την Τρίτη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί. O Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε για ακόμη μια φορά τη συγκρατημένη του αισιοδοξία, σημειώνοντας ωστόσο πως υπάρχουν ακόμη αρκετά ανοικτά ζητήματα πριν από την τελική συμφωνία. Από την πλευρά του ο Μουσταφά Ακιντζί μίλησε, μεταξύ άλλων, για την «τελευταία ευκαιρία» της γενιάς του για επίτευξη της «επανένωσης», ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απόψεις του για χρηματοδότηση της λύσης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Νεκταρίας Σταμούλη στην εφημερίδα, πολλοί διπλωμάτες από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και την Τουρκία διαβλέπουν μια ευκαιρία ενίσχυσης της κυπριακής οικονομίας και της ασφάλειας σε μια ταραγμένη περιοχή, ενώ η ανακάλυψη φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την έξοδο της Κύπρου από το Μνημόνιο, δημιουργεί την αίσθηση ενός σωστού timing για την επανένωση του νησιού. Εντούτοις, σημειώνει το δημοσίευμα, εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη περίπλοκα εμπόδια, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας τουρκικών στρατευμάτων «που έχουν καταλάβει το βόρειο τμήμα της νήσου για πάνω από 40 χρόνια, και που πολλοί Τουρκοκύπριοι εξακολουθούν να βλέπουν ως προστάτες».

Αναμένεται ανταπόκριση
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, πολλά πράγματα θα εξαρτηθούν από τη στάση της Τουρκίας. «Εκτός από τον τουρκικό πληθυσμό, στην κατεχόμενη πλευρά του νησιού υπάρχουν επίσης 43.000 τουρκικά στρατεύματα που εδρεύουν εκεί. Μερικά βασικά ζητήματα για την επίλυση της διαφοράς εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από την Τουρκία, ενώ υπάρχουν και άλλα, όπου η Τουρκία μπορεί να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό και να συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος», δήλωσε.

Κίνητρα για Τουρκία
Ερωτηθείς κατά πόσον είναι εφικτό την παρούσα στιγμή να αναμένει κανείς από τις ΗΠΑ, την Ε.Ε. και τη Γερμανία να ασκήσουν πιέσεις στην Τουρκία, δεδομένης της εξάρτησης από την Άγκυρα για αντιμετώπιση του Συριακού και της μεταναστευτικής κρίσης, ο κ. Αναστασιάδης απάντησε: «Δεν είναι θέμα πίεσης, αλλά μάλλον θέμα επικαλυπτόμενων συμφερόντων. Αυτό που σημειώσατε είναι σωστό, αλλά υπάρχουν και πτυχές που δίνουν κίνητρα για την Τουρκία να συμβάλει στην επίλυση.

Η ανακάλυψη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη νοτιοανατολική Μεσόγειο επηρεάζει άμεσα την Τουρκία, είτε για να καλύψει τις εσωτερικές της ανάγκες είτε για να γίνει ένας ενεργειακός κόμβος για την Ευρώπη», προσθέτοντας: «Η Τουρκία γνωρίζει ότι οι αγωγοί θα πρέπει είτε να περάσουν από την Κύπρο, γεγονός που θα μειώσει το κόστος σε 1 δις ευρώ, είτε να χρησιμοποιήσει υποθαλάσσιες διαδρομές, οι οποίες θα πρέπει να διασχίσουν την κυπριακή ΑΟΖ».

Ένα δεύτερο στοιχείο, συνέχισε ο κ. Αναστασιάδης, είναι πως η Τουρκία θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι αν πράγματι θέλει μια ομαλή ευρωπαϊκή ένταξη, η ψήφος της Κύπρου παραμένει και πάλι ζωτικής σημασίας. «Επίσης, η χρηματοδοτική στήριξη για τη διατήρηση του αυτο-ανακηρυχθέντος κράτους ["ΤΔΒΚ"] και των 43.000 στρατευμάτων απαιτεί σημαντικά κεφάλαια. Αυτή η οικονομική αιμορραγία θα σταματήσει μετά την επίλυση της διαφοράς», πρόσθεσε, επισημαίνοντας πως η λύση θα συμβάλει στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας-Ελλάδας, Τουρκίας-Ευρώπης και Ευρώπης-ΝΑΤΟ.

Ευνοϊκό το timing….
Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσο διαβλέπει μια διάθεση εκ μέρους της Τουρκίας, ο κ. Αναστασιάδης σημείωσε πως η επαναλαμβανόμενη τουρκική ρητορική δείχνει ότι είναι πρόθυμη για επίτευξη μόνιμης λύσης, εντούτοις, οι προθέσεις της, όπως είπε, θα διαφανούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο κ. Αναστασιάδης δήλωσε επίσης πως δεν συμμερίζεται την άποψη για τη λύση ότι «είναι τώρα ή ποτέ», αλλά, όπως επεσήμανε, είναι ευνοϊκό το timing.

Φόρουμ χορηγών
Αναφερόμενος στα οικονομικά «πλεονεκτήματα» της λύσης, σημείωσε πως λόγω της γεωγραφικής θέσης της Κύπρου και της ιδιότητάς της ως μέλους της Ε.Ε, θα μπορεί μετά να υπάρξει μια σημαντική αύξηση επενδύσεων. Ερωτηθείς για τη χρηματοδότηση, σημείωσε πως είναι ένα ζήτημα που χρειάζεται χρόνο. Όσον αφορά την πηγή των απαιτούμενων κονδυλίων, είπε: «Πρώτα απ' όλα, υπάρχει ένα φόρουμ χορηγών. Δεν περιμένουμε να καλύψει πλήρως το κόστος, αλλά θα είναι η βάση για την απορρόφηση χρημάτων από τα διάφορα ταμεία, για παράδειγμα την Παγκόσμια Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Διεξάγεται μια μελέτη σχετικά με το πώς μπορεί να διαμορφωθεί το ταμείο αυτό, χωρίς οι πολίτες να επιβαρύνονται άμεσα».

Εκλογή προέδρου - αντιπροέδρου
Τέλος, όσον αφορά τη λειτουργία της Προεδρίας, ο κ. Αναστασιάδης τόνισε πως το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει ανοικτό: «Έχουμε προτείνει ότι το προεδρικό σύστημα θα πρέπει να συνεχίσει, αλλά ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος θα πρέπει να εκλέγονται ελεύθερα, χωρίς το εκ περιτροπής σύστημα που υπήρχε στο παρελθόν».

Καλοβλέπει το αέριο
Από την πλευρά του, ο κατοχικός ηγέτης αναφέρθηκε σε νέα δυναμική στην προσπάθεια επίλυσης, λόγω της εξεύρεσης υδρογονανθράκων. «Αν διαχειριστούμε το θέμα με σύνεση, γίνεται ο καταλύτης, αν όχι, μια νέα πηγή έντασης. Θέλουμε να είναι κάτι που δεν θα ενώσει μόνο τους Τ/κ και τους Ε/κ, αλλά θα βελτιώσει τις σχέσεις μεταξύ της ενωμένης Κύπρου και της Τουρκίας, της Τουρκίας και της Ελλάδας, της Τουρκίας και της ΕΕ», είπε προσθέτοντας: «Η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ δείχνει ότι το κυπριακό και ισραηλινό αέριο μπορούν να συνδυαστούν και να διοχετευτούν από την Κύπρο μέσω της Τουρκίας προς την ΕΕ. Η Ευρώπη δεν θέλει να εξαρτάται μόνο από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αυτό είναι μια εναλλακτική λύση».

Εμπόριο με Τουρκία
Ο κατοχικός ηγέτης επεσήμανε επίσης πως παρόλο που η Κύπρος έγινε κράτος-μέλος της ΕΕ, η οικονομία στο «νότιο μέρος» όχι μόνο δεν βελτιώθηκε αλλά χειροτέρεψε. «Συνεπώς, αναδύεται μια νέα κατανόηση μεταξύ των Ελλήνων Κυπρίων επιχειρηματιών, ότι η ενότητα θα είναι καλύτερη για την οικονομία, παρά ο διαχωρισμός. Και ίσως για πρώτη φορά, Έλληνες Κύπριοι επιχειρηματίες αρχίζουν να βλέπουν τις εμπορικές ευκαιρίες με μια τεράστια χώρα σε κοντινή απόσταση, την Τουρκία». Παράλληλα, υποστήριξε ότι η διεθνής κοινότητα φαίνεται πρόθυμη να βοηθήσει στην επίτευξη μιας λύσης στην Κύπρο, διότι παραμένει το μόνο διαιρεμένο μέλος της ΕΕ. «Αυτό είναι σαν μια ουλή στην Ένωση», είπε.

Χρηματοδότηση λύσης
Ερωτηθείς για το ύψος της χρηματοδότησης της λύσης, ο κ. Ακιντζί είπε πως αυτό εκτιμάται περίπου στα 25 δις δολάρια, μέρος του οποίου θα καλυφθεί από επιχορηγήσεις αλλά και μακροπρόθεσμα δάνεια ενώ, όπως είπε, θα γίνει και χρήση των μελλοντικών εσόδων από τα κοιτάσματα φυσικού αερίου, τα οποία «ανήκουν σε δύο κοινότητες».

Ισλαμικός φονταμενταλισμός
Κληθείς να σχολιάσει κατά πόσον είναι αναγκαία η επίτευξη λύσης για αποτροπή της έξαρσης του ισλαμικού φονταμενταλισμού, ο κ. Ακιντζί είπε πως κάτι τέτοιο δεν συνδέεται με την Κύπρο, αφού οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών δεν είναι αποτέλεσμα θρησκευτικής διένεξης, αλλά εθνικής. «Ο εθνικισμός ήταν αυτός που δημιούργησε αυτή την κατάσταση. Οι Τ/κ δεν υπήρξαν ποτέ φονταμενταλιστές. Εντάξει, είναι μουσουλμάνοι, αλλά είναι η μαλακή πλευρά της μουσουλμανικής θρησκείας. Το τζαμί δεν είναι τόσο ισχυρό όσο η χριστιανική ορθόδοξη εκκλησία στην άλλη πλευρά. Μπορείτε να ακούσετε τον Αρχιεπίσκοπο να κάνει πολιτικές δηλώσεις πολύ συχνά», είπε προσθέτοντας: «Φυσικά, αν η διαίρεση συνεχιστεί, αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει αναγνώριση είτε δύο χωριστών κρατών, είτε θα υπάρξει μεγαλύτερη επιρροή από την Τουρκία. Γι' αυτό είναι προς αμοιβαίο όφελος όλων να έχουμε μια λύση νωρίτερα παρά αργότερα».

Ο ρόλος της Τουρκίας
Αναφερόμενος στον ρόλο της Τουρκίας, ο κ. Ακιντζί είπε ότι στα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων η Άγκυρα ασφαλώς και θα έχει λόγο, αναγνωρίζοντας παράλληλα τη σημασία της χώρας στη διαπραγματευτική διαδικασία. «Δεν αρνούμαι τη σημασία της Τουρκίας. Έχουν τον στρατό τους εδώ, όλες τις επενδύσεις, η χρηματοδότηση προέρχεται από την Τουρκία. Αλλά υπάρχει και μια άλλη πραγματικότητα που είναι πιο σημαντική. Ο διαπραγματευτής είναι το πρόσωπο που εκλέγεται, τώρα είμαι εγώ, με περισσότερο από το 60% των ψήφων και είμαι εκεί για λογαριασμό του λαού μου. Μερικές φορές υπάρχει μια υπερβολή στην ελληνική-κυπριακή πλευρά, ότι τα πάντα στο βόρειο μέρος αποφασίζονται από την Άγκυρα. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει».

Εγγυήσεις και εκ περιτροπής
Για το θέμα των εγγυήσεων, ο κατοχικός ηγέτης υποστήριξε ότι χρειάζεται χρόνος και από τις δύο πλευρές, αφού υπάρχουν αντιλήψεις που είναι δύσκολο να αλλάξουν. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ε/κ φοβούνται την Τουρκία και οι Τ/κ τους Έλληνες Κύπριους για ιστορικούς λόγους, και γι’ αυτό το ζήτημα θα πρέπει να αφεθεί στο τέλος της διαδικασίας. Τέλος, όσον αφορά την εκ περιτροπής προεδρία, είπε πως αυτή είναι απαραίτητη για την πολιτική ισότητα. «Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που θέλουν να παραμείνει η Κύπρος ένα ελληνικό νησί που ανήκει μόνο στους Έλληνες, και αυτό βέβαια δίνει το λάθος μήνυμα», δήλωσε.