Δημιουργείται νέο γεωπολιτικό πλαίσιο και νέες προκλήσεις ασφαλείας
Ταυτόχρονα προκύπτουν νέες ευκαιρίες διαμόρφωσης ενός νέου πλέγματος συμμαχιών, ανέφερε ο Ανδρέας Πενταράς, Αντιστράτηγος εν αποστρατεία, σε εκδήλωση με θέμα: «Οι εξελίξεις στην Μ. Ανατολή και πώς αυτές επηρεάζουν την Κύπρο»

Στην περιοχή της Μέσης Ανατολής συντελούνται κοσμοϊστορικές εξελίξεις, οι οποίες δημιουργούν ένα νέο γεωπολιτικό πλαίσιο και κατ’ επέκτασιν νέες προκλήσεις ασφαλείας, αλλά και ευκαιρίες διαμόρφωσης ενός νέου πλέγματος συμμαχιών, ανέφερε ο Ανδρέας Πενταράς, Αντιστράτηγος εν αποστρατεία. Μιλούσε σε εκδήλωση που διοργάνωσε ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εθνοφυλάκων και Φίλων στη Λέσχη Αξιωματικών Πάφου, με θέμα «Οι εξελίξεις στη Μ. Ανατολή και πώς αυτές επηρεάζουν την Κύπρο».

Στην ομιλία του, ο κ. Πενταράς προέβη σε μιαν αποτίμηση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος και επικεντρώθηκε στις εξελίξεις στη Συρία, «η οποία θα αποτελέσει τον καθοριστικό παράγοντα για το μέλλον της περιοχής», όπως είπε.

Αναδιανομή ισχύος στην περιοχή
Σύμφωνα με τον κ. Πενταρά, οι εξελίξεις που συνδέονται με το φαινόμενο της λεγόμενης «αραβικής άνοιξης», σε συνάρτηση με τις νέες προσεγγίσεις και προτεραιότητες των δυνάμεων με παγκόσμια ατζέντα, κυρίως των ΗΠΑ και της Ρωσίας, επέφεραν αναδιανομή ισχύος, αναδιαμόρφωση συμμαχιών, κυρίως όμως δημιούργησαν κράτη αδύναμα να επιβάλουν την εξουσία τους σε όλη την επικράτειά τους.

Την ίδια ώρα, συνέχισε, εντείνεται ο σεκταριστικός διαχωρισμός και η σύγκρουση μεταξύ σιιτών και σουνιτών, με το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία να ηγούνται των δύο μπλοκ. Πρόσθεσε, επίσης, πως η αλλαγή του στρατηγικού δόγματος των ΗΠΑ από την περιοχή της Μέσης Ανατολής προκαλεί σημαντικές ανακατατάξεις και διαταράσσει τις μέχρι σήμερα περιφερειακές ισορροπίες.

Η ρωσική επιρροή ασκεί πιέσεις
Αντίστοιχα, είπε ο κ. Πενταράς, της αύξηση της ρωσικής επιρροής στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τη στρατιωτική της παρουσία στις περιοχές των συγκρούσεων, άσκησε σημαντικές πιέσεις στην αμερικανική εξωτερική πολιτική για προώθηση μιας αποτελεσματικής περιφερειακής ατζέντας.

Οι εξελίξεις στο Ιράκ και τη Συρία, συμπλήρωσε, «έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα, τα οποία θέτουν υπό μερική αναθεώρηση την όλη αμερικανική προσέγγιση, έχοντας πάντοτε υπ' όψιν το πολιτικό κλίμα στο εσωτερικό και την έντονη αμφισβήτηση που δέχεται ο Αμερικανός Πρόεδρος από τους ρεπουμπλικανούς και το σύνολο της αμερικανικής συντηρητικής διανόησης».

Ο κ. Πενταράς είπε πως «προτεραιότητα της Ρωσίας είναι να ‘γεμίσει’ το όποιο κενό ισχύος αφήνουν οι ΗΠΑ. Η διατήρηση του σιιτικού τόξου, το οποίο εκτείνεται από τη Συρία μέχρι το Ιράν, είναι ζωτικής σημασίας, αφού προστατεύει τη Ρωσία από την επέκταση του ακραίου σουνιτικού Ισλάμ στις περιοχές του Καυκάσου».

Η στρατηγική ήττα της Τουρκίας
Σε σχέση με την Τουρκία, ο κ. Πενταράς ανέφερε πως το πραξικόπημα στην Αίγυπτο και η ανατροπή του Μόρσι οδήγησε στην κατάρρευση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και αποτέλεσε στρατηγική ήττα της εξωτερικής πολιτικής του Αχμέτ Νταβούτογλου, γι' ανάδειξη της Τουρκίας σε ηγέτιδα δύναμη του λεγόμενου σουνιτικού μπλοκ, διά της συμμαχίας με τα κινήματα του λεγόμενου πολιτικού Ισλάμ.

«Η Τουρκία, λόγω λανθασμένων επιλογών και εκτιμήσεων αλλά και δυσμενών συγκυριών, απομονώθηκε στην περιφέρειά της και βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν εχθρικό άξονα στα σύνορά της, ο οποίος περιλαμβάνει το Ιράν, το ελεγχόμενο από τους σιίτες Ιράκ, το PKK, τη Συρία, τη σιιτική Hezbollah, το Ισραήλ, το νέο καθεστώς της Αιγύπτου υπό τον Στρατηγό Αλ Σίσι και την ΚΔ», σημείωσε.

Επεσήμανε, επίσης, πως οι εξελίξεις, όμως, στη Μέση Ανατολή, η εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους και το μεταναστευτικό αναβαθμίζουν την Τουρκία ως ζώνη ασφαλείας για την ΕΕ, δεδομένου ότι διαχωρίζει γεωγραφικά την ευρωπαϊκή ήπειρο από το τόξο της αστάθειας και τους επιχειρησιακούς θυλάκους τρομοκρατικών ομάδων.

Παράλληλα, όμως, είπε ο κ. Πενταράς, «η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και η προοπτική δημιουργίας ενός τεράστιου εδαφικά επιχειρησιακού θυλάκου της τζιχάντ στα σύνορα της Τουρκίας, αλλά και η επιδείνωση του προβλήματος των ξένων μαχητών που ταξιδεύουν από ευρωπαϊκές χώρες προς τις περιοχές των συγκρούσεων διά μέσου του τουρκικού εδάφους, εντασσόμενοι στις ακραίες ισλαμιστικές ομάδες, έχουν αυξήσει τον σκεπτικισμό κορυφαίων ευρωπαϊκών κρατών έναντι της προοπτικής πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην Ένωση».

Αναφορικά με το Ισραήλ, είπε πως το Ισραήλ αναπροσαρμόζει, επίσης, τη στρατηγική του μέσα στο νέο περιβάλλον που δημιουργείται από τις επιλογές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ειδικά κατόπιν των δεδομένων που δημιουργήθηκαν από την ενδιάμεση συμφωνία του Ιράν με τη Δύση για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η ανάδυση του κράτους του Κουρδιστάν
Πρόσθεσε επίσης πως στο Ιράκ αναδύεται, λόγω των εξελίξεων, το ανεξάρτητο κράτος του Κουρδιστάν, εξέλιξη υψίστης γεωπολιτικής σημασίας που θα επηρεάσει αποφασιστικά την εξωτερική πολιτική των σημαντικών κρατών της περιοχής και ειδικά της Τουρκίας, του Ισραήλ και του Ιράν. Σε παράλληλη πορεία, συνέχισε, βρίσκονται και οι Κούρδοι της Συρίας, οι οποίοι ασκούν (de facto) αποτελεσματικό έλεγχο στους θυλάκους με κουρδική πλειοψηφία στη ΒΑ Συρία, έχοντας δημιουργήσει δομές τοπικής αυτονομίας.

Όσον αφορά το Ιράν, σημείωσε πως αυτό εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο. Ο νέος Πρόεδρος Ροχανί έχει προβεί μέχρι στιγμής σε σημαντικά βήματα στην προσπάθεια για επανένταξη, αφενός, του Ιράν στη διεθνή κοινότητα και, αφετέρου, όπως είπε, στη βελτίωση της οικονομίας, δεδομένου ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας συνιστά και τη μόνη απειλή στη σταθερότητα του καθεστώτος. Σε σχέση με την Αίγυπτο, ο κ. Πενταράς είπε πως αυτή συνεχίζει να αποτελεί κράτος με ειδικό βάρος, παρά τα όποια οικονομικά προβλήματα αντιμετωπίζει. Η άνοδος του Στρατάρχη Αλ Σίσι στην εξουσία αποτελεί σημαντική εξέλιξη, ωστόσο η Μουσουλμανική Αδελφότητα συνεχίζει να διατηρεί την επιρροή της σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όσον αφορά τη ρωσική επέμβαση, ο κ. Πενταράς είπε πως η Μόσχα, έχοντας ρεαλιστική εικόνα για την πραγματική κατάσταση στο πεδίο των συγκρούσεων, αποφάσισε να παρέμβει στρατιωτικά, ώστε να ανατρέψει τη ροή των εξελίξεων, δηλαδή την πτώση του Άσαντ, ένα σενάριο που εθεωρείτο πιθανό το καλοκαίρι του 2015, λόγω των εδαφικών απωλειών που είχε το καθεστώς.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ

Η κατάρριψη του ρωσικού αεροπλάνου
Αναφερόμενος στην κατάρριψη του ρωσικού SU-24 ως αλλαγή παιχνιδιού («gamechanger») και στην αποτυχημένη τουρκική στρατηγική στη Συρία, είπε πως, συμπερασματικά η Ρωσία, αξιοποιώντας την κρίση που προέκυψε λόγω της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους, προσπαθεί να επιβάλει ζώνη απαγόρευσης πτήσεων για την Τουρκία και να αποκόψει τις γραμμές ανεφοδιασμού από την Τουρκία προς τους αντικαθεστωτικούς.

Ο κ. Πενταράς, καταλήγοντας, εκτίμησε ότι οι εξελίξεις στα τουρκοσυριακά σύνορα, θα καθορίσουν τόσο τη δυνατότητα των Κούρδων να ενώσουν τα τρία καντόνια και να δημιουργήσουν μια εδαφική συνέχεια, που θα κατοχυρώσει την αυτονομία τους, όσο και την πρόσβαση του Ισλαμικού Κράτους στην Τουρκία, απ’ όπου εξυπηρετεί τις γραμμές ανεφοδιασμού του, την ενίσχυσή του με ξένους μαχητές, αλλά και την οικονομική του ευρωστία.