Νέο καμπανάκι κινδύνου από Γενικό Ελεγκτή, ο οποίος εντόπισε σειρά ατασθαλιών
Καθυστερήσεις ή μη αποστολή οικονομικών καταστάσεων, αδυναμία παρακολούθησης και έγκαιρης είσπραξης καθυστερήσεων φορολογιών και ελλιπή οργάνωση ανάμεσα στις διαπιστώσεις

Τα μεγάλα προβλήματα στους Δήμους του τόπου αναδεικνύει και φέτος, μέσω της Ετήσιας Έκθεσής του, ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης, κρούοντας εκ νέου το καμπανάκι του κινδύνου. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο κ. Μιχαηλίδης, «οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα και πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο θα ήταν οξύτερο, εάν η κρατική χορηγία δεν έφθανε πολλές φορές μέχρι και σε ποσοστό 40% των εσόδων των Δήμων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. Λαμβάνοντας υπ' όψιν τη μείωση των χορηγιών που παραχωρεί το κράτος, λόγω των περιορισμών που επιβάλλουν οι παρούσες συνθήκες στα δημόσια οικονομικά, αναμένεται ότι η οικονομική κατάσταση των Δήμων θα επιδεινωθεί περαιτέρω.

»Γι' αποτροπή οικονομικής κατάρρευσης, η Υπηρεσία μας εισηγήθηκε όπως οι Δήμοι ετοιμάσουν πρόγραμμα μέτρων οικονομικής περισυλλογής, με στόχο την εξάλειψη ή τουλάχιστον τη μείωση των ελλειμμάτων τους. Αναφέραμε επίσης ότι οι Δήμοι θα μπορούσαν να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση και το πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζουν, ασκώντας με πιο αποτελεσματικό, αποδοτικό και οικονομικό τρόπο τις εξουσίες που τους παρέχει η σχετική νομοθεσία για την είσπραξη καθυστερήσεων φορολογιών, τελών και δικαιωμάτων, και την επιβολή και είσπραξη όλων των τελών και δικαιωμάτων που προβλέπονται στη νομοθεσία και στους σχετικούς Κανονισμούς», σημειώνει περαιτέρω.

Δεν απέστειλαν τις οικονομικές καταστάσεις
Κι ενώ τα προβλήματα σε Δήμους παραμένουν πολλά, αρκετοί Δήμοι, αγνοώντας τις πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας, δεν απέστειλαν στον Γενικό Ελεγκτή για έλεγχο τις οικονομικές τους καταστάσεις. «Οι Δήμοι Στροβόλου, Λατσιών, Ύψωνα, Λειβαδιών και Γεροσκήπου δεν είχαν υποβάλει, μέχρι την ετοιμασία της παρούσας Έκθεσης, για έλεγχο τις οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31.12.2014, όπως είχαν υποχρέωση, ενώ ο Δήμος Δρομολαξιάς-Μενεού δεν είχε υποβάλει για έλεγχο τις οικονομικές καταστάσεις για τα έτη που έληξαν στις 31.12.2013 και 31.12.2014. Οι Δήμοι Λεμεσού, Μέσα Γειτονιάς, Κάτω Πολεμιδιών, Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας, Πόλεως Χρυσοχούς, Τσερίου, Αμμοχώστου, Κερύνειας και Λαπήθου υπέβαλαν τις οικονομικές τους καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31.12.2014 καθυστερημένα, δηλαδή μετά τις 30.4.2015.

Συναφώς αναφέρεται ότι, σύμφωνα με γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, που αφορά στα Κοινοτικά Συμβούλια, τα Συμβούλια έχουν ποινική ευθύνη για τη μη ετοιμασία τελικών λογαριασμών. Σε περίπτωση δε, που παραβιάζουν οποιαδήποτε διάταξη Νόμου που θέτει σε αυτά υποχρεώσεις τις οποίες δεν τηρούν, τότε θα πρέπει να καταγγέλλονται αμέσως στην Αστυνομία», σημειώνει χαρακτηριστικά, χωρίς, όμως, να αναφέρει κατά πόσο θα προχωρήσει ή σκοπεύει να προχωρήσει σε καταγγελία των προαναφερθέντων Δήμων.

Ελλιπής έλεγχος
Συναφείς με το πιο πάνω θέμα είναι και οι διαπιστώσεις του Οδυσσέα Μιχαηλίδη σε σχέση με τον εσωτερικό έλεγχο σε Δήμους. «Η Υπηρεσία μας εισηγήθηκε επανειλημμένα όπως τα Δημοτικά Συμβούλια λάβουν μέτρα για οργάνωση και ενδυνάμωση του Τμήματος Εσωτερικού Ελέγχου, λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι, παρά τις βελτιώσεις που παρατηρήθηκαν, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες και ελλείψεις στα συστήματα εσωτερικού ελέγχου στους περισσότερους Δήμους, που καλύπτουν διάφορες δραστηριότητές τους, όπως:

*Αδυναμία παρακολούθησης και έγκαιρης είσπραξης καθυστερήσεων φορολογιών.
*Μη ετοιμασία συμφιλιωτικών καταστάσεων για τις φορολογίες.
*Μη τήρηση ή μη ορθή τήρηση των ενδεδειγμένων μητρώων, που υποβοηθούν στην καλύτερη παρακολούθηση και έλεγχο.
*Μη επιβεβαίωση των περιουσιακών στοιχείων και υποβολή στην Υπηρεσία μας των σχετικών πιστοποιητικών φυσικής καταμέτρησης στο τέλος κάθε χρόνου.
*Μη κατάλληλη συμπλήρωση πάντοτε των ενταλμάτων πληρωμής και μη επισύναψη σ’ αυτά των απαραίτητων δικαιολογητικών.
*Έλλειψη επαρκών μέτρων ασφαλείας για προστασία του μηχανογραφικού εξοπλισμού, λογισμικού και δεδομένων», προσθέτει ο κ. Μιχαηλίδης.

Αδύναμες υπηρεσίες
Πέραν των πιο πάνω, ο κ. Μιχαηλίδης στην Έκθεσή του διαπιστώνει και αδυναμίες στη λειτουργία των υπηρεσιών των Δήμων. «Σε αρκετούς Δήμους εξακολουθούν να παρατηρούνται σοβαρές αδυναμίες στην ορθή και αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών τους, οι οποίες οφείλονται κυρίως στη μη πιστή εφαρμογή Νόμων, Κανονισμών και των ενδεδειγμένων διαδικασιών, στις αδυναμίες των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, στη μη ολοκλήρωση της μηχανογράφησης και στα προβλήματα που παρουσιάζουν ορισμένα από τα λογισμικά που εφαρμόστηκαν, καθώς και στην ελλιπή οργάνωση/διαχείριση του Αρχείου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Καθυστερούν οι εισπράξεις
Ως αποτέλεσμα της μη ορθής λειτουργίας των υπηρεσιών των Δήμων, παρατηρούνται καθυστερήσεις στην είσπραξη φορολογιών, τελών και δικαιωμάτων προηγούμενων ετών, που ανέρχονται σε σημαντικά ποσά. «Όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενές μας Εκθέσεις, οι κατάλογοι καθυστερήσεων πρέπει να τύχουν προσεκτικής μελέτης, για εντοπισμό των ποσών που θα ήταν δυνατόν να εισπραχθούν και τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την είσπραξή τους. Η Υπηρεσία μας υπέδειξε επίσης ότι είναι αναγκαίο όπως λαμβάνονται έγκαιρα μέτρα για είσπραξη των φορολογιών και των καθυστερήσεων, αφού ο κίνδυνος μη είσπραξής τους, με την πάροδο του χρόνου, αυξάνεται.

Εξάλλου, όπως αναφέρει σε σχετικές εγκυκλίους του ο Έφορος Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων, η μη είσπραξη οφειλών από επιχειρήσεις για αδικαιολόγητα μεγάλο χρονικό διάστημα και η συνεχιζόμενη ανοχή μιας κρατικής Αρχής, συμπεριλαμβανομένων των Δήμων και Κοινοτήτων, στη μη καταβολή οφειλών μιας επιχείρησης προς αυτήν, ενδέχεται να ισοδυναμεί με τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης», προσθέτει και καταγράφει ότι σε αρκετούς Δήμους δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 85(2)(ιε) του περί Δήμων Νόμου και διαγράφονται οφειλόμενα ποσά πέραν των €256 (£150), χωρίς την εκ των προτέρων έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών, εξουσία που εκχωρήθηκε στον Έπαρχο.

Υψηλές δαπάνες για προσωπικό
Όσον αφορά τις δαπάνες προσωπικού, ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρει πως «σε αρκετούς Δήμους, το ποσοστό δαπανών μισθοδοσίας του μόνιμου και εργατικού προσωπικού, περιλαμβανομένων των υπερωριών, του 13ου μισθού και των εισφορών στα διάφορα Ταμεία, προς τα έξοδα, είναι πολύ υψηλό». Σημειώνεται ότι σε αριθμό Δήμων παρέχεται στο προσωπικό, με βάση τις συλλογικές συμβάσεις, 14ος μισθός, κυμαινόμενος σε ποσοστά από 40% έως 70% του μηνιαίου μισθού. «Το κόστος για τους Δήμους κυμαίνεται, ανάλογα με τον αριθμό των υπαλλήλων (μόνιμο προσωπικό και εργάτες). Θεωρούμε ότι τούτο θα πρέπει να επανεξεταστεί το συντομότερον, σύμφωνα με τις καθορισμένες διαδικασίες», εξηγεί.

Μεγάλες οι οφειλές σε Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων
Σε ό,τι αφορά τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων, ο κ. Μιχαηλίδης διαπιστώνει πως λόγω οικονομικών δυσκολιών, οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να μην εισφέρουν στα πιο πάνω Ταμεία, ή εισφέρουν μικρότερα ποσά απ' ό,τι θα έπρεπε. «Μετά από υπόδειξή της Υπηρεσίας μας, σε 28 Δήμους διενεργήθηκαν κατά τα έτη 2008 μέχρι 2014 αναλογιστικές εκτιμήσεις, από τις οποίες διαφάνηκε ότι, λόγω ελλειμματικών εισφορών, οι εν λόγω Δήμοι -με εξαίρεση τους Δήμους Γερμασόγειας, Λατσιών και Ιδαλίου, οι οποίοι παρουσίαζαν πλεονασματικές εισφορές- οφείλουν μεγάλα ποσά στα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων.

Συγκεκριμένα, για 25 Δήμους, οι ελλειμματικές υποχρεώσεις τους προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων, σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις, ανέρχονταν σε 148,1 εκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία από ελεγμένες ή από μη ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις ή από οικονομικές καταστάσεις, ο έλεγχος των οποίων, κατά την ετοιμασία της παρούσας Έκθεσης, βρισκόταν σε εξέλιξη ή που δόθηκαν από τους Δήμους, οι οφειλές τους προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων στις 31.12.2014 και 31.12.2013 ανέρχονταν σε €143,9 εκ. και €147,8 εκ., αντίστοιχα», συμπληρώνει επί του θέματος.

Ποικίλλουν οι αντιμισθίες
Ενδιαφέροντα είναι και τα στοιχεία που καταγράφει ο Γενικός Ελεγκτής αναφορικά με τις αντιμισθίες, αποζημιώσεις και έξοδα παραστάσεων των Δημάρχων, Αντιδημάρχων και Δημοτικών Συμβούλων, καθώς επίσης και για τις συντάξεις πρώην Δημάρχων. Όπως φαίνεται μέσα από στοιχεία που παρατίθενται στην Έκθεση, οι αντιμισθίες από Δήμο σε Δήμο διαφέρουν. Για παράδειγμα, ενώ ο Δήμαρχος Λεμεσού λαμβάνει ετησίως 70.635 ευρώ, ο Δήμαρχος Αγίας Νάπας λαμβάνει 38 χιλιάδες και είναι στην ουσία ο πιο χαμηλόμισθος Δήμαρχος της ελεύθερης Κύπρου.

Από τους κατεχόμενους Δήμους, ο Δήμαρχος Κυθρέας λαμβάνει τη χαμηλότερη αντιμισθία, που αγγίζει τις 18.548 ευρώ, ενώ ο Δήμαρχος Αμμοχώστου λαμβάνει 42.156 ευρώ. Σε ό,τι αφορά τους Αντιδημάρχους, τη μεγαλύτερη αντιμισθία λαμβάνει ο Αντιδήμαρχος Λεμεσού (16.403 ευρώ), ενώ από πλευράς Δημοτικών Συμβούλων τη μεγαλύτερη αντιμισθία λαμβάνουν οι Δ.Σ. της Λευκωσίας (9.651 ευρώ).