Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι πολύ σημαντικές επισκέψεις στην Κύπρο των Υπουργών Εξωτερικών, της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ και των ΗΠΑ Τζον Κέρι. Το «Ρινγκ της επικαιρότητας», με φιλοξενούμενους δύο πρώην ΥΠΕΞ, βάζει στη ζυγαριά τα αποτελέσματα των επισκέψεων αυτών.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

- Πώς μπορεί να ερμηνευθεί το πρωτοφανές διεθνές ενδιαφέρον που εκδηλώνεται με τις επίσημες επισκέψεις τόσο σημαντικών προσωπικοτήτων;

- Υπήρξε, κατά την άποψή σας, ικανοποιητική εκμετάλλευση του ενδιαφέροντος αυτού από την Κυπριακή Δημοκρατία;

- Η διαφορετικότητα στην αντιμετώπιση του κυρίου Ακιντζί από Λαβρόφ και Κέρι αντανακλά ουσιαστική διαφορά και στην προσέγγιση του Κυπριακού από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ;

ΕΡΑΤΩ ΚΟΖΑΚΟΥ ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ
Πρώην Υπουργός Εξωτερικών

- Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το διεθνές ενδιαφέρον για λύση του Κυπριακού έχει ενισχυθεί, γιατί για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια έχουμε μια διαδικασία διαπραγματεύσεων, που όχι μόνο διαρκεί, αλλά είναι και παραγωγική. Οι επισκέψεις των Υπουργών Εξωτερικών της Βρετανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ, Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, είναι εξόχως σημαντικές, λαμβανομένου υπόψη του ρόλου που επιζητούμε να διαδραματίσει το Συμβούλιο Ασφαλείας στα θέματα ασφάλειας και εφαρμογής της λύσης. Τόσο η ΕΕ, αξιωματούχοι της οποίας επισκέφθηκαν πρόσφατα την Κύπρο, όσο και το Συμβούλιο Ασφαλείας, επιθυμούν να δουν την ολοκλήρωση σύντομα αυτών των διαπραγματεύσεων, για να δοθεί ένα ισχυρό μήνυμα διεθνώς, ότι όχι μόνο είναι δυνατή η λύση, αλλά και ότι σε μια περίοδο που επιχειρείται να κυριαρχήσει η άποψη της σύγκρουσης των πολιτισμών, η ειρηνική συμβίωση και η συνεργασία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, χριστιανών και μουσουλμάνων στο πλαίσιο ενός κοινού ευρωπαϊκού κράτους, μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

- Θα πρέπει να πιστωθεί θετικά η Κυβέρνηση για αυτές τις επισκέψεις. Από πλευράς επίσημων δηλώσεων έχει καταδειχθεί το έντονο ενδιαφέρον των χωρών αυτών για την εν εξελίξει διαδικασία λύσης. Ιδιαίτερα θα ήθελα να επισημάνω τις δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Λαβρόφ, που έστειλε μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση, για μια λύση μεταξύ των Κυπρίων, χωρίς παρεμβάσεις και χρονοδιαγράμματα, σύμφωνη με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και με διευθέτηση των θεμάτων ασφάλειας σε νέα βάση, με την ενεργό εμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το κατά πόσον όμως υπήρξε ικανοποιητική εκμετάλλευση του διεθνούς αυτού ενδιαφέροντος θα φανεί εκ του αποτελέσματος και ιδιαίτερα από τις παρεμβάσεις που απαιτούνται, κυρίως από πλευράς ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου, προς την κατεύθυνση της Άγκυρας, για να συμβάλει αποτελεσματικά στη λύση, χωρίς επιμονή σε παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και εγγυήσεων, κάτι που προσδοκώ να έχει ζητηθεί επιτακτικά από την Κυβέρνηση.

- Δεν θα στεκόμουν απλώς στο θέμα αντιμετώπισης του Τουρκοκύπριου ηγέτη για να αξιολογήσω την προσέγγιση των δύο χωρών στο Κυπριακό, παρόλο ότι η διαφοροποίηση στο θέμα αυτό είναι άκρως ενδεικτική. Υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας έχουν επισκεφθεί την Κύπρο δεκάδες φορές στο πλαίσιο μιας σταθερής και συνεπούς φιλίας και υποστήριξης, ενώ στην περίπτωση των ΗΠΑ πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη τα τελευταία 55 χρόνια. Δυστυχώς, η πολιτική των ΗΠΑ στο Κυπριακό περνούσε πάντα μέσα από τον φακό και το φίλτρο των τουρκικών και νατοϊκών συμφερόντων και η Κυπριακή Δημοκρατία έμπαινε σε δεύτερη μοίρα. Ελπίζω η επίσκεψη Κέρι να σηματοδοτεί μια στροφή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ προς μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση και να ιδωθεί η Κύπρος ως ένας πραγματικός στρατηγικός εταίρος. Είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να αξιοποιήσουν τον γεωστρατηγικό ρόλο της Κύπρου προς την κατεύθυνση μιας λύσης που θα διασφαλίζει τόσο τα συμφέροντα των Κυπρίων, όσο και τα συμφέροντα της ειρήνης και της σταθερότητας στην ταραχώδη και επικίνδυνη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

ΜΑΡΚΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ
Πρώην Υπουργός Εξωτερικών

· Έχει υπάρξει και στο παρελθόν έντονο ενδιαφέρον για το Κυπριακό και τη διαδικασία επίλυσής του. Και δεν ήταν πάντα θετικό για μας, όπως π.χ. το 2004, που στο τέλος μετατράπηκε σε πιέσεις προς την πλευρά μας. Όποτε υπάρχει ελπίδα για λύση εμφανίζεται εντονότερος ο διεθνής παράγοντας, τόσο για να βοηθήσει όσο ίσως και για να πιστωθεί με μια πιθανή επιτυχία. Σίγουρα είναι χρήσιμη και αναγκαία η διεθνής στήριξη στις συνομιλίες, που μια έκφρασή της είναι οι επισκέψεις στην Κύπρο ξένων αξιωματούχων. Όμως, να μην ξεχνάμε ότι το κλειδί της λύσης βρίσκεται πάντα στην Άγκυρα και γι’ αυτό, πιο σημαντικό από το τι λένε σε μας εδώ, είναι το πώς χειρίζονται την Τουρκία στις συναντήσεις τους με την τουρκική ηγεσία.

· Αναγκαστικά θα πρέπει να κρίνουμε από τα αποτελέσματα, για τα οποία είναι νωρίς ακόμα. Δεν αμφισβητείται βέβαια ότι η εδώ παρουσία υψηλόβαθμων αξιωματούχων χωρών-μελών του Σ.Α. ΟΗΕ είναι από μόνη της θετική. Η πρόκληση για την πλευρά μας είναι η φραστική στήριξη στη διαδικασία και γενικά την επίλυση του προβλήματος να μετατραπεί σε έμπρακτη στήριξη του σωστού περιεχομένου. Βέβαια, να θυμόμαστε ότι εμείς διαπραγματευόμαστε και από μας εξαρτάται ποιους στόχους θέτουμε και ποιες υποχωρήσεις είμαστε έτοιμοι να κάνουμε και ποιες απορρίπτουμε. Αν εμείς κάνουμε επικίνδυνες υποχωρήσεις, να μην περιμένουμε να μας σώσουν οι ξένοι. Από την άλλη, βλέπουμε την ΕΕ να έχει μόλις πρόσφατα αναβαθμίσει τις σχέσεις της με την Τουρκία, αγνοώντας τόσο το άλυτο κυπριακό πρόβλημα όσο και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ίδια την Τουρκία. Τα όποια εμπόδια τίθενται στην ενταξιακή της πορεία οφείλονται στις δικές μας ενέργειες. Αν η Τουρκία δεν νιώθει κόστος από την κατοχή της Κύπρου δεν θα έχει κίνητρο για λύση.

· Ο κος Λαβρόφ αρνήθηκε να μεταβεί στα κατεχόμενα για τους λόγους αρχής που ο ίδιος εξήγησε και που είναι απόλυτα ορθοί. Αυτή θα έπρεπε να ήταν η θέση της δικής μας Κυβέρνησης. Ο κος Λαβρόφ συμπεριφέρθηκε με βάση τις αρχές και το διεθνές δίκαιο. Η αναβάθμιση και αποδοχή του κου Ακιντζί ως ισότιμου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συμβάλλει θετικά στην επίλυση του προβλήματος σε σωστές βάσεις. Αντίθετα, ανοίγει την όρεξη σε παράλογες θέσεις, όπως τη διατήρηση και μετά τη λύση της λεγόμενης «ΤΔΒΚ» και σε συνομοσπονδιακές προτάσεις. Ο κος Κέρι κινείται με βάση την πάγια τακτική των ΗΠΑ για ίσες αποστάσεις. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι η προσέγγιση για ίσες αποστάσεις δεν θα αποτρέψει τις ΗΠΑ από το να στηρίξουν λύση του Κυπριακού με βάση τις αρχές της δικαιοσύνης και του διεθνούς δικαίου κι όχι λύση χάριν της λύσης, όπως το 2004. Πέρα από αυτό, οι ΗΠΑ είναι σε θέση να βοηθήσουν με τις πρακτικές πτυχές της λύσης και ιδιαίτερα την οικονομική. Αυτή η δυνατότητα πρέπει να αξιοποιηθεί, ώστε να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις εγκαίρως και αποτελεσματικά.