ΤΥΦΩΝΑΣ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΜΕ ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΤΟ ΣΥΡΙΑΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Τα προβλήματα που έχουν αναδειχθεί στην περιοχή εσχάτως είναι πολλά, έχουν συνάφεια και αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, και δύσκολα αντιμετωπίζονται

Ουδείς μπορεί μετά βεβαιότητας να εκτιμήσει, όχι μόνο ποιες θα είναι οι αντιδράσεις του Πούτιν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αλλά και πώς θα μπορέσει να αναζητήσει η διεθνής κοινότητα λύσεις στη συριακή τραγωδία και την αποκατάσταση συνθηκών ασφάλειας, τάξεως και νομιμότητας στην περιοχή

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ βρέθηκε στη Λευκωσία και στην Αθήνα εν μέσω ενός τυφώνα εξελίξεων, που λαμβάνουν χώρα στην ευρύτερη περιοχή, πάντοτε με αφετηρία το συριακό πρόβλημα και τις παράπλευρες ή παρεπόμενες εξελίξεις, που συνδέουν το δράμα της Συρίας, που διαμορφώνει όρους και προϋποθέσεις παγκόσμιας τραγωδίας, για να συζητήσει με τη Λευκωσία κυρίως το κυπριακό πρόβλημα, και με την Αθήνα μια σειρά προβλημάτων, που αφορούν τόσο στη Συρία όσο και στις ρωσοτουρκικές σχέσεις, το προσφυγικό και τα ενεργειακά ζητήματα, που ενδιαφέρουν όλως ιδιαιτέρως τις ΗΠΑ και τον κόσμο.

Φυσικά, η εστίαση των εξελίξεων στις συζητήσεις κυρίως με την Αθήνα εντοπίζεται στον πόλεμο που προετοιμάζει ο δυτικός κόσμος εναντίον του ISIS, δηλαδή του Ισλαμικού Κράτους, στη σύμπηξη διεθνούς συμμαχίας, που να μπορέσει κατά τρόπον αποτελεσματικό και αξιόπιστο να εξαρθρώσει το κράτος του τρόμου και της βαρβαρότητας επί του εδάφους.

Τα προβλήματα που έχουν αναδειχθεί στην περιοχή εσχάτως είναι πολλά, έχουν συνάφεια και αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, και δύσκολα αντιμετωπίζονται. Ίσως το γεγονός της τουρκικής πρόκλησης και επίδειξης διεθνούς αυθάδειας από τον σουλτάνο εις βάρος του Πούτιν και της ρωσικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή, να αναδεικνύεται σταδιακά ως το σοβαρότερο παράπλευρο πρόβλημα που εκδηλώνεται και ίσως να επηρεάσει τις εξελίξεις.

Ουδείς μπορεί μετά βεβαιότητας να εκτιμήσει, όχι μόνο ποιες θα είναι οι αντιδράσεις του Πούτιν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αλλά και πώς θα μπορέσει να αναζητήσει η διεθνής κοινότητα λύσεις στη συριακή τραγωδία και την αποκατάσταση συνθηκών ασφάλειας, τάξεως και νομιμότητας στην περιοχή των δύο βασικών εστιών σύγκρουσης και ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, που είναι η Συρία και το Ιράκ, όπου και η έδρα του Ισλαμικού Κράτους, με τη Συρία και την Τουρκία που προορίζονται να αποτελέσουν δυνάμει εταίρους στη λύση, να βρίσκονται σε συνθήκες πολεμικής αντιπαράθεσης και πολυεπίπεδης αντιπαλότητας.

Η Τουρκία, παρά τη διεθνή της απομόνωση και τη σιωπηρή, θολή υποστήριξη της οποίας έτυχε από τους συμμάχους της στη θρασύδειλη επιθετικότητά της απέναντι στη Ρωσία, κατάφερε να πείσει τους Ευρωπαίους -της Λευκωσίας και της Αθήνας συμπεριλαμβανομένων- πως δικαιούται την ανανέωση της ευρωπαϊκής της πορείας, προκειμένου να εξασφαλίσει η Ευρώπη το ανάχωμα που χρειάζεται για την εντός τουρκικής επικράτειας ανάσχεση των μεγάλων ροών προσφύγων, που φεύγουν κατατρεγμένοι και τρομοκρατημένοι από τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας και κυρίως από την απειλή του Ισλαμικού Κράτους.

Δυστυχώς, η Λευκωσία δεν έθεσε ως όφειλε το θέμα της Κύπρου στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής, αξιώνοντας τουλάχιστον την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, που αποτελεί έναν από τους εταίρους με τους οποίους διαπραγματεύεται η Άγκυρα, ως βασικό όρο και προϋπόθεση για κάθε περαιτέρω συζήτηση για την τουρκική πορεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν κατανοούν οι άνθρωποι της Λευκωσίας πως η πολιτική είναι διαπραγμάτευση συμφερόντων σε όλα τα επίπεδα.

Και τη στιγμή που η Άγκυρα ήταν στριμωγμένη από την πολεμική ενέργεια εναντίον της Ρωσίας, καθώς και από τις αποκαλύψεις που αφορούσαν στις σχέσεις της Άγκυρας με το Ισλαμικό Κράτος, η δική μας θέση θα έπρεπε να ήταν πιεστική και προς τους Ευρωπαίους και προς την Άγκυρα, όπως επίσης και ότι ορισμένα ζητήματα που είναι αυτονόητα, όπως η αναγνώριση της ύπαρξης του συνομιλητή σου, θα έπρεπε να είχαν τεθεί ως προϋπόθεση της διαπραγμάτευσης των Ευρωπαίων προς την Τουρκία.

Οι Τούρκοι, οι οποίοι ξέρουν να παζαρεύουν, αφού δημιούργησαν το πρόβλημα της Συρίας ενισχύοντας τους τζιχαντιστές εναντίον του Άσαντ με χρηματοδότηση, εξοπλισμό και εκπαίδευση, και στη συνέχεια στήριξαν και στηρίζουν το Ισλαμικό Κράτος μέσα από τη χρηματοδότηση του εμπορίου του πετρελαίου, έρχονται σήμερα να διοχετεύουν τους πρόσφυγες -που αποτελούν μιαν από τις σημαντικότερες επιπτώσεις του πολέμου- στην Ελλάδα και από την Ελλάδα στην Ευρώπη, για να μας ζητήσουν ανταλλάγματα στρατηγικής υφής, προκειμένου να ανασχέσουν εκείνο που δημιούργησαν.

Πρόκειται περί απίστευτου θράσους, το οποίο εμείς οφείλαμε να αντιμετωπίσουμε, πείθοντας τους Ευρωπαίους ότι η Τουρκία δεν είναι ο αξιόπιστος εκείνος εταίρος, που θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της προσφυγικής τραγωδίας, η οποία μπορεί να επιλυθεί μόνο μέσα από τη διευθέτηση του προβλήματος επί του εδάφους και την ταυτόχρονη ευρωπαϊκή στήριξη των ελληνικών θαλασσίων συνόρων.

Παράλληλα όμως έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έφτασε στην Κύπρο και ανήγγειλε περίπου μετά βεβαιότητας την επίλυση του Κυπριακού λίαν προσεχώς, κάτι το οποίο βεβαίως διακινείται εσχάτως στους διάφορους διπλωματικούς χώρους και πολιτικά γραφεία ως μια πρωτοβουλία που βρίσκεται στο τελευταίο της στάδιο, και πρόκειται να αναγγελθεί την άνοιξη του 2016 η διευθέτηση ενός από τα παλαιότερα προβλήματα της διεθνούς κοινότητας.

Πρέπει να υπογραμμίσουμε εν προκειμένω πως η διευθέτηση, την οποία προσδοκούν οι διάφοροι, είναι στο πλαίσιο της περιβόητης διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, που σημαίνει νομιμοποίηση των κατεχομένων με την αναγνώριση τουρκικού ομόσπονδου κράτους στον Βορρά, κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετατροπή της σε ελληνικό κράτος του Νότου, όπου η διασύνδεση των δύο κρατιδίων θα βρίσκεται στο έλεος της Τουρκίας, αφού η κεντρική ομοσπονδιακή δομή για να πάρει οποιαδήποτε σοβαρή απόφαση πρέπει να έχει την έγκριση και τη συναίνεση της Άγκυρας, αφού εν πολλοίς οι αποφάσεις λαμβάνονται ουσιαστικά ομόφωνα.

Το πρόβλημα της επίλυσης του Κυπριακού έχει μετατεθεί από τη δική μας αντίληψη ως προς το τι θέλουμε ως συμφέρον και δίκαιο για τον Ελληνισμό, εις το τι θέλουν οι άλλοι για εμάς. Αυτό σημαίνει πως οι άλλοι έχουν τα δικά τους συμφέροντα, που δεν συμπίπτουν με τα δικά μας απαραιτήτως -η ιστορία έχει αποδείξει πως εξυπηρετούν πρωτίστως την Άγκυρα και τις δικές τους στρατηγικές βλέψεις- φτιάχνουν ένα πολιτειακό και συνταγματικό τέρας, φεύγουν και μας αφήνουν μόνους, με την Τουρκία να μας εποπτεύει και να μας ελέγχει. Αυτό θα γίνει.

Ένας πολυετής πόλεμος

Εκείνο που πρέπει να θυμηθούμε είναι η Βοσνία, για την οποία χύθηκαν ποταμοί αίματος και σήμερα είναι ένα διεθνές προτεκτοράτο, χωρίς κρατική δομή, χωρίς διακυβέρνηση του λαού της, χωρίς αξιοπρέπεια, χωρίς καμία διεθνή παρουσία και, κυρίως, χωρίς προοπτική. Το ίδιο συμβαίνει και με το Κόσοβο. Η Συρία διαλύεται, το Ιράκ καταστρέφεται, η Λιβύη είναι σε πλήρη κρατική αποσύνθεση, η Υεμένη είναι σε διαρκή εμφύλιο, και όλα αυτά και άλλα αποτελούν προϊόν αμερικανικών και τουρκικών πρωτοβουλιών.

Επίσης, πρέπει να έχουμε κατά νουν πως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι ραγδαίες, θα έχουμε εκεί έναν πολυετή πόλεμο, ο οποίος θα αναφέρεται στη σύγκρουση της Δύσης με το Ισλάμ. Στα κατεχόμενα κατοικούν βεβαίως Τουρκοκύπριοι και έποικοι, οι οποίοι φυσικά και θα ενισχυθούν εντέχνως, στο πλαίσιο της στρατηγικής της Άγκυρας να δημιουργήσει ένα μουσουλμανικό προγεφύρωμα στον Βορρά, που θα ελέγχει και θα υπονομεύει τον Νότο, μετατρέποντας σταδιακά την Κύπρο σε Λίβανο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Υπενθυμίζεται πως ο Λίβανος κυριαρχείτο από τους χριστιανούς στη μεταπολεμική εποχή, οι μουσουλμάνοι ήσαν μειονότητα, αλλά η ραγδαία εποικιστική αύξηση των μουσουλμάνων μετέτρεψε τον Λίβανο σε μια περιοχή διαρκούς εμφυλίου πολέμου, όπου οι χριστιανοί σήμερα είναι η μειονότητα του συνόλου του πληθυσμού. Το ίδιο έγινε με την Αλεξανδρέττα της Συρίας και με άλλες περιοχές όπου έβαλε χέρι η Τουρκία. Εμείς έχουμε υποχρέωση υπεράσπισης του Ελληνισμού της Κύπρου, στο πλαίσιο του βασικού πλαισίου προστασίας του που είναι η Κυπριακή Δημοκρατία ως κρατική οντότητα. Εάν διαλύσεις την Κυπριακή Δημοκρατία, πρέπει να ιδρύσεις κάτι καλύτερο και όχι ένα κράτος το οποίο θα οδηγηθεί μαθηματικά στη διάλυση ή στον τουρκικό έλεγχο.

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής
Κοσμήτορας Σχολής Διεθνών Σπουδών,
Επικοινωνίας και Πολιτισμού
Παντείου Πανεπιστημίου