Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι έχουν προκαλέσει τη μεγαλύτερη αναστάτωση στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ευρωπαϊκή Ήπειρος, που από το τέλος εκείνου του πολέμου βίωσε το αγαθό της ειρήνης για δεκαετίες, βρίσκεται πλέον ενώπιον ιδιότυπων πολεμικών συνθηκών. Το δήλωσε απερίφραστα ο Γάλλος Πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. «Η Γαλλία βρίσκεται σε πόλεμο».

Πώς όμως βρεθήκαμε σε αυτόν τον πόλεμο; Οι εξελίξεις στον αραβικό κόσμο είχαν αποτυπώσει την αφύπνιση της θέλησης των λαών για δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερίες και κοινωνική δικαιοσύνη. Η «Αραβική Άνοιξη», μετά από μια μακρά περίοδο απολυταρχικών καθεστώτων, εξέφρασε την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Οι επιπλοκές και τα πισωγυρίσματα που ακολούθησαν, σε συνδυασμό με απροκάλυπτες ή συγκεκαλυμμένες εξωτερικές επεμβάσεις, οδήγησαν σε εστίες κρίσης, εμφυλίων πολέμων και εμφάνισης του απεχθούς Ισλαμικού Κράτους. Ποιοι όμως ευθύνονται για το σημερινό χάος που εξέθρεψε τους τζιχαντιστές δολοφόνους που σκορπούν τον τρόμο στην Ευρώπη;

Ασφαλώς, οι αραβικοί λαοί και οι λαοί της Βόρειας Αφρικής αυτό που χρειάζονται δεν είναι νέους ηγεμόνες. Αυτό που χρειάζονται δεν είναι υστερόβουλες παρεμβάσεις για να διαμορφωθούν νέοι ζωτικοί χώροι γεωπολιτικών και οικονομικών επιρροών. Εκείνο που χρειάζονται είναι ειλικρινείς και ανιδιοτελείς φίλους που θα τους στηρίξουν στη δημοκρατική μετάβαση και στην εγκαθίδρυση αποτελεσματικών και λειτουργικών πολιτειακών θεσμών. Η Ε.Ε. είχε μια μεγάλη ευκαιρία. Να ανταποκριθεί σε αυτόν τον ρόλο, σεβόμενη τις επιθυμίες και τις ιδιαιτερότητες αυτών των λαών. Διαμορφώνοντας, επιτέλους, μια αυτόνομη και ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.

Χωρίς ποδηγέτηση από τις ΗΠΑ. Η Ε.Ε. θα έπρεπε ακόμα να ενδυναμώσει τις προσπάθειές της για διαμόρφωση συνθηκών ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, που θα επιτευχθεί με την επίλυση του Παλαιστινιακού. Στη βάση αναγνώρισης κρατικής υπόστασης για την Παλαιστίνη. Το δικαίωμα των Παλαιστινίων να έχουν το δικό τους κράτος, με την ταυτόχρονη κατοχύρωση ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, με διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η πλήρης και απόλυτη ασφάλεια είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την ειρήνη στην περιοχή.

Θα ήταν παράλειψη, μιλώντας για τις εξελίξεις στον αραβικό κόσμο, να μην αναφερθούμε στις συμπεριφορές και κινήσεις της Τουρκίας. Κινήσεις και συμπεριφορές, που σε συνδυασμό με την επιχειρηθείσα επέκταση της τουρκικής επιρροής στον ισλαμικό και τον αραβικό κόσμο, αποτέλεσε απτή απόδειξη ενός νέου ρόλου που διεκδίκησε η Τουρκία στην περιοχή και τον κόσμο. Οι καταλυτικές εξελίξεις στον αραβικό κόσμο και η προσπάθεια που κατέβαλε η Τουρκία να αναδειχθεί σε εγγυήτρια της δημοκρατικής μετάβασης είναι ενδεικτικές από την άποψη αυτήν. Θα πρέπει, όμως, να υπογραμμιστεί ότι δεν μπορεί η Τουρκία να γίνεται πιστευτή στη διεκδίκηση αυτού του ρόλου, όταν εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά, στην υποκριτική πολιτική των δήθεν μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονές της. Η ηχηρή κατάρρευση του μεγαλοϊδεατισμού του δόγματος Ερτογάν - Νταβούτογλου στην Αίγυπτο και τη Συρία υπήρξε ένα σκληρό μάθημα για την Άγκυρα.

Αργά ή γρήγορα, και ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας κινητοποίησης, ο εφιάλτης της τρομοκρατίας του Ισλαμικού Κράτους θα φθάσει στο τέλος του. Η Ε.Ε. θα έχει ξανά μια ευκαιρία. Μόνο που αυτή τη φορά θα πρέπει να υιοθετήσει εντελώς διαφορετικές πολιτικές.

Κατανοώντας ότι χωρίς ειρήνη και ασφάλεια δεν υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας. Η Ε.Ε. έχει υποχρέωση να βοηθήσει τον αραβικό κόσμο να επιτύχει στον στόχο μετάβασης στη δημοκρατία και τη διαμόρφωση ενός ελπιδοφόρου μέλλοντος. Χωρίς εξωτερικές στρατιωτικές επεμβάσεις, που το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να δημιουργούν μακροχρόνιες εστίες εντάσεων και αποσταθεροποίησης. Η περίπτωση της Συρίας είναι χαρακτηριστική της κοντόφθαλμης πολιτικής που ακολουθήθηκε. Με στόχο να αποτραπεί ο όντως αυταρχικός Άσαντ. Επιτυγχάνοντας ωστόσο την εγκαθίδρυση των τζιχαντιστών, πολεμίων κάθε Δυτικού και Χριστιανικού στοιχείου. Η πρόσφατη δυναμική παρουσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη συριακή κρίση, είναι μια ευκαιρία συνεννόησης και κοινών δράσεων τόσο για την εξολόθρευση των τζιχανιστών όσο και για την ομαλότητα στην περιοχή. Αυτή η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον Ελλάδα και Κύπρος καλούνται να προχωρήσουν σε από κοινού χάραξη μιας νέας στρατηγικής συμμαχιών σε πολιτικό, οικονομικό, αμυντικό και ενεργειακό πεδίο. Η Κύπρος, με τη συνομολόγηση συμφωνιών οριοθέτησης της ΑΟΖ με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ προχώρησε σε ένα σημαντικό βήμα, που της επιτρέπει να αναδειχθεί σε ενεργειακό παράγοντα στην περιοχή. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, η οποία αναβαθμίζει σημαντικά τις σχέσεις της με το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο.

Τα δεδομένα αυτά, πέραν της μεγάλης οικονομικής τους διάστασης, εμπεριέχουν και αυτόδηλες τεράστιες παραμέτρους για μια δραστική γεωπολιτική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στρατηγικά και ενεργειακά. Η Κύπρος, για πρώτη φορά στην ιστορία της, μπορεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα που θα ενισχύσει και τις προοπτικές σωστής λύσης του Κυπριακού. Άλλωστε Κύπρος και Ελλάδα αποτελούν παράγοντες ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας μέσα σε ένα περιβάλλον αστάθειας και συγκρούσεων.

Βρισκόμαστε ενώπιον κινδύνων, προκλήσεων και ευκαιριών. Καθήκον μας να αντιμετωπίσουμε τους κινδύνους, να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες.

Μέσα στο νέο ασταθές περιβάλλον της περιοχής, η Κύπρος μπορεί να αξιοποιήσει τον γεωστρατηγικό της ρόλο. Με ό,τι αυτό αυτονόητα μπορεί και πρέπει να σημαίνει για τη λύση του Κυπριακού.

Σημ: Η κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού από τους Τούρκους, εντός του συριακού εναέριου χώρου και ενώ αυτό επιχειρούσε εναντίον των τζιχανιστών, καταδεικνύει και ταυτόχρονα αποκαλύπτει τον δόλιο, διπλοπρόσωπο ρόλο της Τουρκίας στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων