Πλέον αναμένεται με αγωνία η αντίδραση της Ρωσίας
Διπλωματικό θρίλερ εξελίχθηκε χθες μετά το θερμό επεισόδιο μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, με το ΝΑΤΟ να διαμορφώνει σε έκτακτη σύνοδο στάση υπέρ του μέλους του. «Δύο οι επιλογές της Ρωσίας», δηλώνει ανοικτή πηγή από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας
Άκρως επικίνδυνο για την ειρήνη στην περιοχή μας και όχι μόνο θεωρείται το σοβαρό επεισόδιο που δημιουργήθηκε μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, με την πρώτη να καταρρίπτει μαχητικό αεροσκάφος της τελευταίας, υποστηρίζοντας ότι παραβιάστηκε ο εναέριος χώρος της στα σύνορα με τη Συρία. Η Ρωσία διέψευσε την παραβίαση και προειδοποίησε διά στόματος του ιδίου του Προέδρου της, Βλαντίμιρ Πούτιν, με αντίποινα.
Το επεισόδιο εξελίχθηκε χθες σε ένα διπλωματικό θρίλερ, με δηλώσεις επί δηλώσεων αξιωματούχων των δύο χωρών, καθώς και άλλων στρατιωτικών υπερδυνάμεων. Ωστόσο, τα βλέμματα όλων ήταν στραμμένα στο ΝΑΤΟ, το οποίο σε έκτακτη σύνοδο στις Βρυξέλλες, που ζήτησε η Τουρκία, αναμενόταν να διαμορφώσει τη στάση του. Βάσει αυτής της στάσης, πρόκειται να λάβει στις επόμενες ώρες τις δικές της αποφάσεις η Ρωσία.
Στήριξη ΝΑΤΟ στην Τουρκία
Εντέλει αργά το βράδυ η απόφαση είχε ληφθεί. Το ΝΑΤΟ, όπως διαφάνηκε από δήλωση του Γενικού Γραμματέα της Συμμαχίας Γενς Στόλτενμπεργκ, στηρίζει ξεκάθαρα την Τουρκία στο όλο ζήτημα. Συγκεκριμένα, ερωτηθείς αν υπάρχει περίπτωση το αεροσκάφος να έχει καταρριφθεί εντός Συρίας, ο αξιωματούχος απάντησε ότι η αξιολόγηση της κατάστασης από τους εταίρους φαίνεται να είναι σύμφωνη με την πληροφόρηση που έχει δοθεί από την Τουρκία, απορρίπτοντας δηλαδή τη θέση της Ρωσίας ότι το αεροσκάφος βρισκόταν συνεχώς εντός του εναέριου χώρου της Συρίας.
Ο Γενς Στόλτενμπεργκ συνέχισε λέγοντας πως το ΝΑΤΟ στέκει αλληλέγγυα και στηρίζει την Τουρκία, καθώς και την εδαφική της ακεραιότητα. Δήλωσε ότι «η κατάσταση είναι σοβαρή και αυτό που χρειάζεται είναι ηρεμία, διπλωματία και αποκλιμάκωση» και κάλεσε τη Μόσχα και την Άγκυρα να συνεχίσουν τις επαφές τους, για να επιλύσουν το ζήτημα. Ο Στόλτενμπεργκ ανέφερε ότι το Συμβούλιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας ενημερώθηκε από τον Τούρκο πρέσβη για τα πρόσφατα γεγονότα, ενώ τόνισε ότι μίλησε ο ίδιος με τον Τούρκο πρωθυπουργό, Αχμέτ Νταβούτογλου. Στο μεταξύ, και ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Μπαν Γκι-Μουν κάλεσε να ληφθούν «επείγοντα μέτρα για να κατευνασθούν οι εντάσεις».
ΗΠΑ και Γαλλία υπέρ της αποκλιμάκωσης
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ προέτρεψαν τη Ρωσία και την Τουρκία να αποφύγουν οποιαδήποτε κλιμάκωση μετά την κατάρριψη ενός ρωσικού αεροσκάφους από την τουρκική πολεμική αεροπορία στα σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία.
«Προτεραιότητά μου είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν θα οδηγηθούμε σε κλιμάκωση», τόνισε ο Ομπάμα, έχοντας στο πλευρό του τον Γάλλο ομόλογό του στην κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν. «Πρέπει να αποφύγουμε μια κλιμάκωση. Θα ήταν εξαιρετικά επιβλαβής», επέμεινε και ο Ολάντ. «Η Τουρκία, όπως κάθε χώρα, έχει το δικαίωμα να υπερασπίζεται τα εδάφη της και τον εναέριο χώρο της» πρόσθεσε ο Ομπάμα.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ προέτρεψε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη «να διατηρήσουν την ψυχραιμία» τους, αφού ο τουρκικός στρατός κατέρριψε το ρωσικό στρατιωτικό αεροσκάφος που, σύμφωνα με την Άγκυρα, παραβίασε τον εναέριο χώρο της Τουρκίας, ενώ δήλωσε ότι πρόκειται για μια «επικίνδυνη» συγκυρία.
«Καθήκον η υπεράσπιση των συνόρων μας»
Πριν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν συγκάλεσε κρίσιμη σύσκεψη για την ασφάλεια της χώρας του. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι Πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου, ο Αρχηγός του τουρκικού στρατού Χουλούσι Ακάρ, Υπουργοί και ο αρχηγός της εθνικής οργάνωσης πληροφοριών (ΜΙΤ) Χακάν Φιντάν. Νωρίτερα, οι πρέσβεις των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κλήθηκαν στο τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών και ενημερώθηκαν για την παραβίαση από το ρωσικό αεροσκάφος του τουρκικού εναέριου χώρου. Στο ΥΠΕΞ κλήθηκε και ο επιτετραμμένος της Μόσχας Σεργκέι Πανόβ.
Ο Τούρκος Πρωθυπουργός δήλωσε ότι «η λήψη μέτρων κάθε είδους είναι και διεθνές μας δικαίωμα αλλά και εθνικό μας καθήκον, στην περίπτωση που παραβιάζονται τα σύνορά μας». Σημείωσε ότι η Τουρκία δεν υιοθετεί μια προσέγγιση, η οποία έχει βλέψεις στα εδάφη καμιάς χώρας, προσθέτοντας ότι θέλει να γνωρίζει ο λαός της Τουρκίας ότι δεν θα διστάσουν ούτε μια στιγμή στο θέμα της λήψης μέτρων, εναντίον είτε της τρομοκρατίας είτε του φλεγόμενου κλοιού που τους περιβάλλει. Ανέφερε ότι απευθύνει για άλλη μια φορά έκκληση στη διεθνή κοινότητα να έρθει για να σβήσουν τη φωτιά που βρίσκεται στη Συρία.
«Όποιος και να είναι αυτός που αντί να προσπαθήσει να σβήσει τη φωτιά στη Συρία χτυπάει τους Τουρκομάνους του Μπαϊρμπουτσάκ ή τους Άραβες στο Χαλέπι, είτε είναι το καθεστώς της Συρίας, είτε είναι τρομοκρατική οργάνωση είτε δύναμη που έρχεται από έξω, τους έχουμε ένα καθαρό μήνυμα. Ο συριακός λαός όπως και όλοι οι άλλοι λαοί έχουν δικαίωμα να ζήσουν με ειρήνη και περηφάνια. Οι Άραβες, οι Κούρδοι, οι Τουρκομάνοι, οι Σουνίτες, οι μουσουλμάνοι, οι χριστιανοί είναι όλοι φίλοι μας», είπε ο Τούρκος Πρωθυπουργός.
Αγωνία για την αντίδραση της Ρωσίας
Πλέον αναμένεται με ενδιαφέρον η αντίδραση του Κρεμλίνου στη στάση που διαμόρφωσε το ΝΑΤΟ επί του επεισοδίου. Προτού γίνει η σύνοδος η Ρωσία, διά στόματος του εκπροσώπου της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ είχε ζητήσει από το ΝΑΤΟ να αντιδράσει στις «προκλητικές κινήσεις» της Τουρκίας, κάτι που εντέλει δεν έγινε. Ο Πεσκόφ διεμήνυσε πως η Μόσχα θα αποφύγει οποιαδήποτε βιαστική και συναισθηματική αντίδραση και αποφασίσει διεξοδικά τις επόμενες κινήσεις της.
Οργίλη ήταν όμως η αντίδραση του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έκανε λόγο για «πισώπλατη μαχαιριά» που επέφεραν «οι συνεργοί των τρομοκρατών» και ότι το επεισόδιο θα έχει σοβαρές συνέπειες στις σχέσεις της Ρωσίας και της Τουρκίας.
Σε δήλωσή του κατά την έναρξη των συνομιλιών του με τον βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλα Β', ο Πούτιν ανέφερε: «Δεν μπορώ να χαρακτηρίσω διαφορετικά αυτό που συνέβη σήμερα... Δεν θα ανεχθούμε ποτέ εγκλήματα όπως το σημερινό». Σύμφωνα με τον Πούτιν, το αεροσκάφος και οι Ρώσοι πιλότοι «δεν απειλούσαν καθόλου την Τουρκία», εφόσον «εκπλήρωναν την κύρια αποστολή τους», χτυπώντας ομάδες μαχητών στο βόρειο τμήμα της επαρχίας Λαττάκεια.
«Είχαμε πάντα με την Τουρκία καλές σχέσεις γειτονίας αλλά ακόμη περισσότερο φιλικές σχέσεις με την κυβέρνηση. Δεν ξέρω ποιος είχε ανάγκη αυτό που συνέβη σήμερα. Σίγουρα όχι εμείς», είπε ο Ρώσος Πρόεδρος.
«Η Ρωσία έχει δύο επιλογές: Ή να αναγνωρίσει την τουρκική ζώνη απαγόρευσης πτήσεων κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία ή να ξεκινήσει στρατιωτική εμπλοκή. Το πλέον πιθανό είναι το δεύτερο». Αυτό ανέφερε σε tweet του ο Pavel E. Felgenhauer, ο οποίος είναι η πλέον έγκυρη «ανοικτή» πηγή σε ό,τι έχει να κάνει με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας και γνωστός για τις επαφές και τις πηγές που διατηρεί μέσα στο ρωσικό στρατιωτικό σύμπλεγμα.
Στο πλευρό της Ρωσίας τάχθηκε η συριακή κυβέρνηση του Μπασάρ Αλ Άσαντ, η οποία κατήγγειλε μια «κατάφωρη επίθεση» εναντίον της εθνικής της κυριαρχίας, αφού η γειτονική Τουρκία κατέρριψε ένα ρωσικό μαχητικό στο βόρειο τμήμα της Συρίας.
«Μην επισκέπτεστε την Τουρκία»
Εξάλλου, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι δεν θα επισκεφθεί την Τουρκία, όπως σχεδιαζόταν για σήμερα, 25 Νοεμβρίου, έπειτα από την κατάρριψη από την Τουρκία του ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους. Στη συνέχεια κάλεσε τους Ρώσους να μην επισκέπτονται την Τουρκία, γεγονός που αναμένεται να επιδράσει θετικά στον τουρισμό άλλων γειτονικών χωρών, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος. Ήδη ταξιδιωτικά πρακτορεία έχουν αρχίσει και ανακοινώνουν ότι παγώνουν τα πακέτα ταξιδιών τους προς την Τουρκία.
Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής Δούμας, Νικολάι Λέβιτσεφ, ζήτησε την ακύρωση των πτήσεων ανάμεσα σε Τουρκία και Ρωσία, καθώς και την απομάκρυνση όλων των Ρώσων πολιτών από την Τουρκία, όπως μετέδωσε δημοσιογράφος του βρετανικού «Guardian».
Τέλος, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, όπως και αυτά της Τουρκίας και της Ρωσίας, σημείωσαν χθες σημαντικές απώλειες, μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας ότι κατέρριψε πολεμικό αεροπλάνο που παραβίασε τον εναέριο χώρο της κοντά στα σύνορα με τη Συρία.
«Παρακολουθούν στενά» οι κυπριακές Αρχές
Στο μεταξύ, σε πλήρη εγρήγορση βρίσκονται οι κυπριακές Αρχές, μετά το θερμό επεισόδιο που δημιουργήθηκε μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας. Σύμφωνα με έγκυρες πηγές της «Σημερινής», από χθες το Γενικό Επιτελείο της Εθνικής Φρουράς, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους, αλλά και άλλων χωρών, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η συλλογή και η αξιολόγηση πληροφοριών, τόνισαν οι ίδιες πηγές, αναμένεται να επηρεάσει τη στάση της κυπριακής Κυβέρνησης σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.




