Το ζήτημα επιβάλλει πλήρη διαφάνεια απ' όλες τις πλευρές
Παρ' όλη την ενδεικτική προσπάθεια για μια διπλωματική απάντηση με βρετανική «εποικοδομητική ασάφεια», το Φόρεϊν Όφις δεν επιβεβαιώνει τη δήλωση Χριστοδουλίδη ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμεί τη συνέχιση του ρόλου των εγγυητριών δυνάμεων»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Ν. Χριστοδουλίδης, αμέσως μετά τη συνάντηση που είχε ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης με τον Βρετανό Πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον στο Λονδίνο, στις 18 Σεπτεμβρίου 2015, είπε -και γράφτηκε- σύμφωνα με την ανταπόκριση του ΚΥΠΕ: «Όσον αφορά το θέμα των εγγυήσεων, η βρετανική θέση είναι ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμεί τη συνέχιση του ρόλου των εγγυητριών δυνάμεων και ότι εναπόκειται στους Κυπρίους ν' αποφασίσουν για το θέμα αυτό».

Παράλληλα, όμως, στην ανακοίνωση της πρωθυπουργικής κατοικίας, καλύπτοντας τη συνάντηση Κάμερον/Αναστασιάδη που εκδόθηκε την ίδια μέρα, δεν έγινε καμία αναφορά στο θέμα των εγγυήσεων.

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2015 ζητήσαμε από τον Πρωθυπουργό να μας ενημερώσει και ο ίδιος κατά πόσον εξέφρασε αυτήν τη θέση σχετικά με τη Συνθήκη Εγγυήσεως. Η απάντηση μάς ήλθε από το Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας (Φόρεϊν Όφις) ως το πλέον αρμόδιο κυβερνητικό τμήμα να απαντήσει.

Η απάντηση
«Σήμερα υπάρχει μια πραγματική ευκαιρία για αμφότερες τις πλευρές στην Κύπρο να φθάσουν σε μια δίκαιη και διαρκή διευθέτηση. Όπως είπε ο Πρωθυπουργός στον Πρόεδρο Αναστασιάδη στις 18 Σεπτεμβρίου, και υπογράμμισε ο Υπ. Εξωτερικών κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Κύπρο τον Ιούλιο, το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να κάνει ό,τι μπορεί προς υποστήριξη ενός επιτυχούς αποτελέσματος στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών. Σ' αυτό το πλαίσιο, ο Υπουργός Εξωτερικών το έκανε ξεκάθαρο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει οποιαδήποτε πρόβλεψη κατά πόσο θα έχει έναν ειδικό ρόλο ως εγγυήτρια (δύναμη) στο μέλλον, αλλά, αν του ζητηθεί να ασκήσει ρόλο, θα το κάνει με τρόπο που θα βοηθά και θα υποστηρίζει τη λύση.

»Ελπίζω η επιστολή να σας δίνει τη διαβεβαίωση για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη Συνθήκη Εγγυήσεως και προς τις ευρύτερες προσπάθειες για μια δίκαιη και διαρκή διευθέτηση».

Καμία επιβεβαίωση
1) Παρ' όλη την ενδεικτική προσπάθεια για μια διπλωματική απάντηση με βρετανική «εποικοδομητική ασάφεια», με την οποία το Φόρεϊν Όφις προσπάθησε να μην εκθέσει κανέναν, εντούτοις δεν επιβεβαιώνει τη δήλωση Χριστοδουλίδη ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμεί τη συνέχιση του ρόλου των εγγυητριών δυνάμεων».

2) Οι αναφορές «εναπόκειται στους Κυπρίους» (από τον κ. Χριστοδουλίδη) και «αν του ζητηθεί να ασκήσει ρόλο, θα το κάνει με τρόπο που θα βοηθά και θα υποστηρίζει τη λύση» (από το Φόρεϊν Όφις) και οι οποίες εμμέσως πλην σαφώς, ειδικά η δεύτερη του Φόρεϊν Όφις, παραπέμπουν ή υπονοούν τις δύο κοινότητες, δεν έχουν καμία σχέση με την υφιστάμενη Συνθήκη Εγγυήσεως.

Οφείλουν να θυμούνται, τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Κύπρος, η Ελλάδα και η Τουρκία, ότι η Συνθήκη Εγγυήσεως υπογράφτηκε από τέσσερα κυρίαρχα κράτη και όχι τρία κράτη και «δύο κοινότητες».

3) Εγείρεται θέμα σοβαρής έλλειψης διαφάνειας για όσα λέγονται ή δεν λέγονται πίσω από κλειστές πόρτες. Χρειαζόμαστε ακριβή δήλωση με την οποία να συμφωνούν αμφότερες οι πλευρές. Οι αποκλίσεις μεταξύ της αρχικής δήλωσης του κ. Ν. Χριστοδουλίδη και της γραπτής δήλωσης του Φόρεϊν Όφις ουσιαστικά λένε ότι το κοινό δεν έχει πληροφορηθεί επαρκώς ή έχει παραπλανηθεί για ένα σοβαρό θέμα που το αφορά.

Επομένως:
α) Η εγκατάλειψη ή ακύρωση της Συνθήκης Εγγυήσεως δεν είναι τόσο απλό θέμα (το Φόρεϊν Όφις γνωρίζει το θέμα αυτό καλύτερα από κάθε άλλον), γιατί δεν ήταν οι «Κύπριοι» για τα δικά τους συμφέροντα που τη σοφίστηκαν, τη σχεδίασαν και τη συνέταξαν για υπογραφή στη Λευκωσία στις 16 Αυγούστου 1960.
Η Συνθήκη Εγγυήσεως σχετίζεται άμεσα με τις Βρετανικές Στρατιωτικές Βάσεις στην Κυπριακή Δημοκρατία. Άρα:

β) Όσες κυρίαρχες χώρες, η υπογραφή των οποίων βρίσκεται στη Συνθήκη αυτή (Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Τουρκία, Κυπριακή Δημοκρατία) ενδιαφέρονται για την εγκατάλειψή/ακύρωσή της, θα πρέπει να το κάνουν με επίσημο τρόπο (και όχι με δηλώσεις εδώ και εκεί), καλώντας ΣΥΣΚΕΨΗ για συζήτηση της εν λόγω Συνθήκης επί όλων των πτυχών της. Στο άρθρο ΙΙΙ η Κυπριακή Δημοκρατία εγγυήθηκε τη χρήση και απόλαυση των δικαιωμάτων του Ηνωμένου Βασιλείου σε σχέση με τη λειτουργία των Βάσεων. Αυτό το θέμα πώς θα διευθετηθεί;

γ) Είναι όντως αναχρονιστικό για μιαν ανεξάρτητη κυρίαρχη χώρα -η Κύπρος αποτελεί παγκόσμια εξαίρεση- να έχει εγγυητές, «κυρίαρχες» ξένες βάσεις στο έδαφός της, τις οποίες να «εγγυάται» κιόλας, και άλλες απαράδεκτες διευθετήσεις του 1959-60 και επιπλέον να συζητά αλλαγή της δικής της (!) συνταγματικής τάξης (του 1960) για μια τουρκική Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία...

Επιπλέον, η πρόσφατη συζήτηση του ποδαριού περί Συνθήκης Εγγυήσεως έχει επισκιάσει και την αναγκαία και σοβαρή συζήτηση που πρέπει να γίνει για ακύρωση και της Συνθήκης Συμμαχίας για την οποία κανένας δεν μιλά. Με διαφάνεια και με τη συμμετοχή και άποψη των νόμιμων πολιτών της Κ.Δ.

Οι ευθύνες
δ) Ίσως συζητηθούν, επιτέλους, για λόγους ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ και ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ προς τον κυπριακό λαό, έστω και μετά από 40 χρόνια, και οι ευθύνες. Ότι μία εξ αυτών (εγγυητών), η Τουρκία, τον Ιούλιο και Αύγουστο του 1974, κάτω από ψευδείς παραστάσεις (ότι τάχα θα εισέβαλλε για αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης), παραβίασε αιματηρά τη Συνθήκη αυτή και συνεχίζει να την παραβιάζει με τη συνεχιζόμενη κατοχή της μισής Κύπρου, ενώ στην πραγματικότητα στόχο είχε την αλλαγή της συνταγματικής τάξης που επιδιώκει μέχρι σήμερα με τη διαιρετική Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία(!). Και δεύτερο γεγονός, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο (άλλη εγγυήτρια) συνηγόρησε στην εισβολή από τις 17 Ιουλίου 1974, δεχόμενο τις ψευδείς παραστάσεις της Τουρκίας, ενώ γνώριζε με ακρίβεια τους πραγματικούς στόχους και προθέσεις της τελευταίας. (Επιβεβαίωση από επίσημα βρετανικά έγγραφα και ομολογία Βρετανού Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας Τζέιμς Κάλαχαν προς Κοινοβουλευτική Επιτροπή).

ΦΑΝΟΥΛΑ ΑΡΓΥΡΟΥ
Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Σημ.: Σύνδεσμος για τη Συνθήκη Εγγυήσεως από το ελληνικό ΥΠΕΞ εδώ:
<http://www.mfa.gr/images/docs/kypriako/treaty_of_guarantee.pdf>