Γιατί, ξαφνικά, η Γερμανίδα καγκελάριος… ερωτεύτηκε τον Τούρκο σουλτάνο και είναι πρόθυμη να συμβάλει στην ενταξιακή πορεία της χώρας του Αττίλα στην ΕΕ

Στην πολιτική δεν υπάρχουν ανεξήγητα. Ούτε παράξενα. Πριν από λίγες ημέρες η καγκελάριος της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ, επισκέφθηκε την Τουρκία. Σε κοινή συνέντευξη με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ερντογάν, ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά και προς έκπληξη πολλών πως, το Βερολίνο είναι έτοιμο να συμβάλει στην επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ. Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους πώς θα αντιμετωπίσει τους Κύπριους, που αντιδρούν στο άνοιγμα πολλών κεφαλαίων που έχουν παγώσει από χρόνια, η Μέρκελ απάντησε πως «θα προσφέρουμε κι εμείς στήριξη στην Κύπρο». Γιατί η Μέρκελ εξάγγειλε πρόθεσή της να βοηθήσει την Τουρκία στην ενταξιακή πορεία της όταν η ίδια, πριν από δέκα ακριβώς χρόνια, όταν εκλεγόταν καγκελάριος της Γερμανίας, δεσμεύτηκε ότι θα εμπόδιζε κάθε παρόμοια πιθανότητα;

Οι λόγοι είναι πολλοί. Ο πρώτος είναι η δήλωσή της ότι η Γερμανία θα δεχόταν 800.000 μετανάστες. Όταν, όμως, άρχισε το μεταναστευτικό κύμα να μεγαλώνει και μαζί και οι αντιδράσεις στη Γερμανία και στους συνεταίρους της στην κυβέρνηση, η καγκελάριος ζήτησε όπως όλες οι χώρες-μέλη της ΕΕ δεχθούν, αναλογικά, μετανάστες. Μερικές, όμως, όπως η Ουγγαρία και στη συνέχεια η Σλοβενία και η Κροατία, αρνήθηκαν να συμμορφωθούν. Με αποτέλεσμα οι εικόνες με εξαθλιωμένους μετανάστες στα σύνορα να εκθέτουν μια Ευρώπη που δεν ήταν σε θέση να δώσει λύση διαρκείας στο μεγαλύτερο πρόβλημά της μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε η Μέρκελ αναγκάστηκε να στραφεί στην πηγή του κακού, δηλ. στην Τουρκία, στο έδαφος της οποίας ήδη βρίσκονται πάνω από 2,2 εκ. πρόσφυγες, κυρίως Σύριοι.

Ερντογάν ο πορθητής

Οι Τούρκοι αξιοποίησαν ληστρικά την ευκαιρία που εμφανώς προκάλεσαν, παρακινώντας τους πρόσφυγες να κινηθούν προς δυσμάς και, διά της Ελλάδας, να ζητήσουν καταφύγιο σε ευρωπαϊκές χώρες. Ο Τούρκος Πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, που μετέβη την περ. εβδομάδα στις Βρυξέλλες ως πορθητής, υποχρέωσε την Ευρώπη να γονατίσει μπροστά του και να δεχθεί τις αξιώσεις του:

Πρώτον, άνοιγμα πέντε τουλάχιστον κεφαλαίων στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Πρόκειται για τα κεφάλαια «Θεμελιώδη Δικαιώματα», «Δικαιοσύνη», «Ενέργεια», «Παιδεία - Πολιτισμός» και «Εξωτερική Πολιτική», επί των οποίων, όπως έγραψε ο «Φιλελεύθερος», η Άγκυρα απέσπασε τη δέσμευση της Κομισιόν ότι θα πράξει τα δέοντα για το ξεπάγωμά τους.

Δεύτερον, φιλελευθεροποίηση της θεώρησης διαβατηρίων για τα 75 εκ. των Τούρκων.

Τρίτον, 3 δισεκατομμύρια ευρώ για την αντιμετώπιση των αναγκών των προσφύγων. Αργότερα και ενώ η ΕΕ συναίνεσε, ο Νταβούτογλου αξίωσε όπως κάθε χρόνο η ΕΕ (και η Κυπριακή Δημοκρατία, ασφαλώς) καταβάλλει δισεκατομμύρια στην Τουρκία. Ο Νταβούτογλου φέρεται να είπε κατάμουτρα στη Μέρκελ πως η Τουρκία δεν θα μετατραπεί σε γκέτο προσφύγων για να γλυτώσει η Ευρώπη.

Τέταρτον, σε συνόδους κορυφής της ΕΕ να προσκαλούνται και οι Τούρκοι ηγέτες.

Φαίνεται πως η Τουρκία δεν είναι ικανοποιημένη από όσα απαίτησε από την ΕΕ και ζητά όπως η Ευρώπη συμμετέχει στο 80% του κόστους των οικισμών που θα κτιστούν για τους πρόσφυγες. Όλα αυτά βέβαια υπόκεινται στην ομόφωνη έγκριση των κρατών-μελών της ΕΕ. Ήδη ο πρόεδρος Αναστασιάδης διαμήνυσε πως η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα άρει το βέτο της στο άνοιγα κεφαλαίων για την Τουρκία εκτός αν η κατοχική χώρα σεβαστεί τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της που αφορούν, μεταξύ άλλων, το Πρωτόκολλο της Άγκυρας και την αντιδήλωση της 21/9/2005. Ουσιαστικά, πρόκειται για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία. Εντούτοις, την περ. Πέμπτη, ο υπουργός Εξωτερικών, Ι. Κασουλίδης, μιλώντας στη Βουλή, άφησε ξεκάθαρα να νοηθεί πως η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να μην εμπόδιζε το άνοιγμα του κεφαλαίου 17, που αφορά την Οικονομική και Νομισματική Πολιτική, με το επιχείρημα πως η Γαλλία πάγωσε το πιο πάνω κεφάλαιο και τώρα είναι πρόθυμη να το ανοίξει.

Αυτή η θέση εξόργισε τον πρόεδρο του ΔΗΚΟ, Ν. Παπαδόπουλο, που χαρακτήρισε «αδιανόητο ένα τέτοιο ενδεχόμενο», αφού η Τουρκία πριν από έναν ακριβώς χρόνο εισέβαλε διά του «Βάρβαρου», με συνοδεία τουρκικών πολεμικών σκαφών, και κατέκτησε μέρος της κυπριακής ΑΟΖ, ενώ απείλησε για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Το ειδύλλιο Μέρκελ - σουλτάνου

Να επισημανθεί πως οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την ΕΕ ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2005. Ένα μήνα αργότερα, η Μέρκελ εκλεγόταν καγκελάριος της Γερμανίας με έναν στόχο: Να εμποδίσει με κάθε τρόπο ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Τον Μάιο του 2007, ο Νικολά Σαρκοζί εκλέγεται πρόεδρος της Γαλλίας με ακριβώς τον ίδιο στόχο. Έκτοτε, μέχρι πρόσφατα, η Γερμανία ήταν κάθετα εναντίον στην ένταξη της Τουρκίας. Αν, όμως, η Μέρκελ γονάτισε ενώπιον του σουλτάνου και αίφνης τον… ερωτεύτηκε, το κάνει για καθαρά προεκλογικούς λόγους. Από την άλλη, όμως, στην Τουρκία, ο Ερντογάν έχει και αυτός πολιτικές φιλοδοξίες που φτάνουν μέχρι την περιβολή του με απόλυτες εξουσίες δεσπότη και δικτάτορα.

Η εξωτερική πολιτική του σουλτάνου, καθ’ υπόδειξη και προτροπή του καθηγητή Διεθνών Σχέσεων, Νταβούτογλου, εστιάστηκε σε δύο μέγιστους στόχους. Πρώτον, στη φιλοσοφία για «μηδέν προβλήματα με τους γείτονες». Και, δεύτερον, στον προσεταιρισμό των αραβικών και μουσουλμανικών μαζών διά της στροφής της Τουρκίας προς ανατολάς και της ανάδειξης του Ερντογάν ως του νέου σωτήρα τους από τη Δύση και τα τοπικά δικτατορικά καθεστώτα. Ο πρώτος στόχος απέτυχε παταγωδώς, αφού η Τουρκία έχει προβλήματα με όλους ανεξαίρετα τους γείτονές της. Απέτυχε και ο δεύτερος στόχος, επειδή η τουρκική επένδυση στην «αραβική άνοιξη» αποδείχθηκε φρούδα, αφού αυτή μετατράπηκε σε βαρύτατο «αραβικό χειμώνα».

Κατάρρευση τουρκικών ονείρων

Μετά την εξέγερση στην πλατεία Ταξίμ και τον νέο πόλεμο κατά των Κούρδων, τις αποκαλύψεις για την τουρκική υποστήριξη στο Ισλαμικό Κράτος, την αποτυχία του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ στις εκλογές του Ιουνίου και την ενεργό εμπλοκή της Ρωσίας στο πλευρό του εχθρού της Τουρκίας, Άσαντ, το δίδυμο Ερντογάν - Νταβούτογλου είδε τα όνειρά του για ανασύσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και του πανισλαμισμού να καταρρέουν σε ερείπια.

Πού αναζητούν τώρα σωσίβιο, εκβιάζοντας την Ευρώπη - και την Κυπριακή Δημοκρατία; Στο προσφυγικό και μεταναστευτικό. Η Μέρκελ θέλει να κερδίσει τις εκλογές, γι’ αυτό… ερωτεύτηκε τόσο παράφορα τον Ταγίπ. Και αυτός θέλει να κερδίσει τις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου και να μαζέψει τα ερείπια της εικόνας μιας Τουρκίας, για την οποία πολλοί υποστηρίζουν πως μετά τις εκλογές θα κινδυνεύσει ακόμα περισσότερο με πολιτική διάσπαση, ίσως και εδαφική καρατόμηση.

Μέσα σε αυτό το πολιτικά ιδιοτελές σκηνικό, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποκλείεται να υποστεί πιέσεις μέχρι τον προσεχή Μάρτιο, αφού εκεί τοποθετείται η προσπάθεια για το άνοιγμα κεφαλαίων για την Τουρκία. Ο εκβιασμός θα εστιαστεί το γνωστό δίλημμα, είτε λύση είτε άνοιγμα κεφαλαίων.

«Δεν θα γίνουν εκπτώσεις»

Όπως γράφει ο «Φιλελεύθερος», τουλάχιστον αυτό άφησε να νοηθεί ξεκάθαρα ο επίτροπος διεύρυνσης, Γιοχάνες Χαν, που συναντήθηκε με την υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας Ντεντέογλου και, όπως δήλωσε η εκπρόσωπός του, αποφάσισε να υποβάλει πριν από το τέλος του προσεχούς Μαρτίου ανανεωμένη πρόταση για ξεπάγωμα του κεφαλαίου 26 Παιδεία - Πολιτισμός, το οποίο έχει παγώσει μονομερώς η Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και αναθεωρημένες προτάσεις για προώθηση των κεφαλαίων 23 Θεμελιώδη Δικαιώματα, 24 Δικαιοσύνη και 15 Ενέργεια, τα οποία επίσης έχει μπλοκάρει η Λευκωσία από το 2009.
Κι όμως, την περ. Πέμπτη, στη Μαδρίτη, στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στην οποία πήραν μέρος ο πρόεδρος Αναστασιάδης και αντιπροσωπία του ΔΗΣΥ, η Γερμανίδα καγκελάριος, σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, προφανώς από την κυπριακή Κυβέρνηση, κατά τη διάρκεια συνάντησής της με τον πρόεδρο Αναστασιάδη δεν άνοιξε το θέμα των κεφαλαίων. Τον διαβεβαίωσε ότι «δεν θα γίνουν εκπτώσεις για κανένα», παραπέμποντας στις ενταξιακές υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν τα υποψήφια κράτη.

Στην πλάστιγγα των γερμανικών συμφερόντων, η Τουρκία εμφανώς έχει μεγαλύτερο βάρος και σημασία από την Κυπριακή Δημοκρατία. Η Μέρκελ ακολουθεί τη γνωστή γερμανική realpolitik και όσα δήλωσε ενώπιον του Ερντογάν δεν ήταν για να του χαϊδέψει τ’ αφτιά αλλά για να εξυπηρετήσει τα γερμανικά συμφέροντα, τον ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη και… την επανεκλογή της. Συνεπώς η Λευκωσία, πέραν των ανέξοδων διαβεβαιώσεων, να αναμένει πιέσεις όχι μόνο από την Κομισιόν και τον Γιούνκερ αλλά και από τη φίλη του Ν. Αναστασιάδη, Μέρκελ.