Κοινή είναι η θέση ότι τα ΜΕΔ αποτελούν το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας. Διαφορετικές είναι όμως οι απόψεις για τον τρόπο αντιμετώπισής του. Στο Ρινγκ φιλοξενούνται η βουλευτής ΔΗΣΥ Μαρία Κυριακού και ο αντιπρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Στέλιος Αμερικάνος.

Ερωτήσεις

- Παρά τις επιμέρους σκέψεις, προτάσεις και προβληματισμούς, το νομοσχέδιο για τιτλοποίηση και πώληση δανείων δεν είναι όντως ένα εξαιρετικό εργαλείο για μείωση των ΜΕΔ;

- Το νομοσχέδιο, όπως παρουσιάστηκε, δεν υιοθετεί αρκετές ασφαλιστικές δικλείδες για τους δανειολήπτες. Δεν θεσπίζει, δηλαδή, ένα win - win situation για τράπεζες/οικονομία από τη μία και δανειολήπτες από την άλλη;

-Με εξαίρεση την πώληση δανείων, υπάρχει άλλος τρόπος άμεσης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του υψηλότατου ποσοστού ΜΕΔ, που μέχρι σήμερα δεν δοκιμάστηκε;

ΜΑΡΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
Βουλευτής ΔΗΣΥ

-Σύμφωνα με τη σημερινή Νομοθεσία, τόσο με βάση τον περί της Μεταβίβασης Τραπεζικών Εργασιών και Εξασφαλίσεων Νόμο (N. 64(I)/1997) όσο και το άρθρο 16 του περί Εργασιών Πιστωτικών Ιδρυμάτων Νόμου (N. 66(I)/1997) μπορούν και γίνονται πωλήσεις δανείων από πιστωτικό ίδρυμα σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα με την έγκριση της Κεντρικής Τράπεζας και έχουν γίνει τέτοιες πωλήσεις δανείων (όπως από παλαιότερα η αγορά του portfolio της Barclays από την Ελληνική Τράπεζα 1997, ή της HSBC από τη Λαϊκή Τράπεζα, 2006).

Σήμερα έχουμε ενώπιόν μας το ειδικό Νομοσχέδιο «Ο περί Αγοραπωλησίας Πιστωτικών Διευκολύνσεων», το οποίο ρυθμίζει τις αγοραπωλησίες και είναι πράγματι ένα εργαλείο για τη δραστική μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, με στόχο τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Η πώληση δανείων είναι πολύ διαδεδομένη σε όλες τις ανεπτυγμένες αγορές και δεν θεωρείται πρωτότυπη μέθοδος μείωσης των δανείων των Τραπεζών.

Χαρακτηριστικά μού είχε πει κάποιος οικονομολόγος ότι στην Αγγλία έχουμε πωλήσει όλα τα Δάνειά μας και δεν έχουμε άλλα.

-Με τη νέα νομοθεσία γίνεται διασφάλιση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και εισάγονται αυστηρά κριτήρια για την πώληση δανείων μέχρι ενός εκατομμυρίου ευρώ, που αντιστοιχούν περίπου στο 96% στο σύνολο των δανείων.

Τα δάνεια, που αφορούν νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις και καθορίζεται πιο αυστηρή διαδικασία, βάσει της οποίας οι αγοραστές δανείων θα είναι μόνο κυπριακά αδειοδοτημένα πιστωτικά ιδρύματα και πιστωτικά ιδρύματα αδειοδοτημένα σε κράτος-μέλος της ΕΕ, καθώς και ειδικές εταιρείες εξαγοράς δανείων (μη πιστωτικά ιδρύματα), που συστήνονται στην Κυπριακή Δημοκρατία και αδειοδοτούνται από την Κεντρική Τράπεζα.

Στα συμβόλαια των Τραπεζών υπάρχουν πρόνοιες που επιτρέπουν αυτή την πώληση του δανείου.

Tο προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν μπορεί να αλλάξει το υφιστάμενο συμβόλαιο του δανείου και διασφαλίζει τα δικαιώματα του δανειολήπτη, όπως αυτά ισχύουν στο συμβόλαιο δανείου του που έχει υπογράψει, και δεν μπορεί να αλλάξει ούτε τις υποχρεώσεις ούτε τα δικαιώματα, βάσει αυτού του συμβολαίου, αφού οι συμβατικές υποχρεώσεις παραμένουν ίδιες και δεν μπορούν να αλλάξουν.

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι με την προτεινόμενη Νομοθεσία οι δανειολήπτες δεν θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση, αλλά ταυτόχρονα θα μπορέσουν οι Τράπεζες να διαχειριστούν το μεγάλο ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη δραστική μείωσή τους, όπως έχουν πράξει οι πλείστες ευρωπαϊκές χώρες.

-Η άλλη επιλογή που έχουμε είναι να γίνει αναδιάρθρωση του δανείου, όπως προβλέπεται από την Οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας για αναδιάρθρωση μη εξυπηρετούμενου δανείου και η αποπληρωμή του από τον δανειολήπτη, όπως θα συμφωνηθεί με την Τράπεζα.

Η διαδικασία αναδιάρθρωσης δανείων ευρίσκεται σε εξέλιξη σήμερα, αλλά φαίνεται ότι δεν έχει αποδώσει ουσιαστικά, αφού ελάχιστα έχουν μειωθεί τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ
Αναπληρωτής Πρόεδρος Συμμαχίας Πολιτών

-Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το Νομοσχέδιο, αυτό δεν στοχεύει στη μείωση των ΜΕΔ. Τα δάνεια αυτά είτε πωληθούν είτε όχι θα εξακολουθήσουν να παραμένουν μη εξυπηρετούμενα. Απλώς θα αλλάξει ο δικαιούχος τους. Ο στόχος της Νομοθεσίας είναι «η απομόχλευση των ισολογισμών και η βελτίωση της κεφαλαιακής θέσης και της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων». Είναι ακόμα ένα θεσμικό εργαλείο, το οποίο αυτή η Κυβέρνηση, αδιαφορώντας για τα δικαιώματα των δανειοληπτών, απλόχερα παραχωρεί στις Τράπεζες. Εάν η Κυβέρνηση αλλά και η Κεντρική Τράπεζα ήθελαν πραγματικά να αντιμετωπιστεί η γάγγραινα των ΜΕΔ θα πίεζαν τις Τράπεζες να προχωρήσουν σε πραγματικές αναδιαρθρώσεις, που θα περιλάμβαναν επιμήκυνση των δανείων, μείωση των επιτοκίων, περαιτέρω παραχώρηση ρευστότητας στις επιχειρήσεις, αλλά και διαρθρωτικά μέτρα αναζωογόνησης της οικονομίας.

Δεν είναι τυχαίο που ακόμα και μετά την ψήφιση του πολυδιαφημιζόμενου νομοσχεδίου για τις εκποιήσεις τα ΜΕΔ αυξάνονται αντί να μειώνονται. Δεν είναι η ίδια δημαγωγική πολιτική; Οι δανειολήπτες, μας έλεγαν, δεν πληρώνουν γιατί οι εκποιήσεις διαρκούν πέραν της δεκαετίας και έτσι δεν υπάρχει μοχλός πίεσής τους. Σήμερα σχεδόν 6 μήνες μετά την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας, γιατί η κατάσταση είναι χειρότερη; Η απάντηση είναι απλή, η πλειονότητα των δανειοληπτών, γιατί υπάρχουν και σοβαρότατες εξαιρέσεις δανειοληπτών που και έχουν και μπορούν να πληρώσουν, αλλά εκμεταλλεύονται το σύστημα, απλώς δεν μπορούν αντικειμενικά να αντεπεξέλθουν γιατί βρέθηκαν στην ανεργία ή τα εισοδήματά τους μειώθηκαν δραματικά εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Συνεπώς, υφίστανται σοβαρές αμφιβολίες κατά πόσον αυτό το νομοσχέδιο, εάν υπερψηφισθεί, θα επιφέρει τα αποτελέσματα που επιδιώκονται. Το βέβαιο είναι ότι θα δώσει τη δυνατότητα κερδοσκοπίας σε εταιρείες αρπακτικά με αμφίβολα οφέλη για τις Τράπεζες και την οικονομία γενικότερα.

-Το Νομοσχέδιο δεν είναι ισορροπημένο. Η Συμμαχία Πολίτων έχει υποβάλει σειρά τροποποιήσεων επί του Νομοσχεδίου, οι σημαντικότερες εκ των οποίων είναι οι εξής:

· Ο δανειολήπτης να έχει πρώτο δικαίωμα εξόφλησης του δανείου του με τους ίδιους όρους που η Τράπεζα θα το πωλούσε σε τρίτους. Εάν δηλαδή η Τράπεζα σκοπεύει να πωλήσει το δάνειο με έκπτωση π.χ 50%, γιατί να μην δίνεται αυτή η ευχέρεια και στον δανειολήπτη. Αυτή η εισήγηση έχει κατατεθεί εδώ και μήνες, από την πρώτη στιγμή που είδε το φως της δημοσιότητας το νομοσχέδιο, και χαιρόμαστε που την έχουν υιοθετήσει και άλλα κόμματα, ανεξαρτήτως εάν επιχειρούν να την οικειοποιηθούν. Η ρύθμιση πρέπει να αφορά όλα ανεξαιρέτως τα δάνεια. Το νομοσχέδιο προνοεί ότι μόνο για δάνεια μέχρι 1 εκ. ευρώ απαιτείται ο αγοραστής να είναι αδειοδοτημένη και ελεγχόμενη από την Κεντρική Τράπεζα εταιρεία. Το υπόλοιπα δάνεια μπορούν να πωληθούν μαζικά χωρίς κανένα έλεγχο, σε οποιοδήποτε, ακόμα και εάν είναι π.χ. εταιρεία που ελέγχεται από τον υπόκοσμο.

· Οι προϋποθέσεις αδειοδότησης τέτοιων εταιρειών πρέπει να είναι αυστηρότατες και διαρκείς. Δεν μπορεί π.χ. το ελάχιστο κεφάλαιό τους να είναι 100.000 ευρώ και να έχουν δικαίωμα αγοράς δανείων αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων.

· Θα πρέπει να διασφαλισθεί ότι δεν θα συμμετέχουν σε αυτές τις εταιρείες, άμεσα ή έμμεσα, μέτοχοι ή στελέχη των Τραπεζών, ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση συμφερόντων.

· Αδειοδοτημένες εταιρείες πρέπει να έχουν πλήρως στελεχωμένα γραφεία αλλά και την έδρα τους στην Κύπρο. Πρέπει να φορολογούνται στην Κύπρο, κατά την εισήγησή μας, με αυξημένο συντελεστή, δεδομένης και της δυνητικής επικερδότητας των εργασιών τους. Χωρίς να γίνουν αποδεκτές οι πιο πάνω εισηγήσεις, η Συμμαχία Πολιτών δεν θα στηρίξει το σχετικό Νομοσχέδιο.

-Οι Τράπεζες θα πρέπει να αξιολογούν τους δανειολήπτες, σε ατομικό επίπεδο, σε μια προσπάθεια εξεύρεσης βιώσιμων και λειτουργικών λύσεων για κάθε συνεργάσιμο πελάτη, με βάση τα δικά του χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες. Χωρίς όμως πραγματική έξοδο από την κρίση, επάνοδο σε ρυθμούς ανάπτυξης και συνακόλουθη μείωση της ανεργίας, δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Και αυτή η στυγνή πραγματικότητα της κυπριακής οικονομίας απαντά και στους διθυράμβους της Κυβέρνησης περί εξόδου από την κρίση. Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές, αυτό είναι δεδομένο. Αλλά ενόσω στρουθοκαμηλίζουμε και ωραιοποιούμε την κατάσταση, δεν υπηρετούμε τον κοινό στόχο, που είναι η επάνοδος στη σταθερότητα και την ευημερία.