Γιατί η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας στον εμφύλιο της Συρίας, η αναμέτρηση με τις ΗΠΑ και η αντιπαράθεση με την Τουρκία πρέπει να ανησυχούν σοβαρά τη Λευκωσία

Ο Πρόεδρος Πούτιν είναι ένας άριστος στρατηγιστής και σκακιστής. Στη σκακιέρα της Μέσης Ανατολής χρησιμοποιεί όχι μόνο πιόνια, αλλά και στρατηγούς και βασιλείς. Γι' αυτό αιφνιδίασε τις ΗΠΑ και Ευρωπαίους εταίρους μας, οι οποίοι δεν φαίνονται να κατανοούν ούτε τη ρωσική ιστορία ούτε πώς ασκείται η ρωσική πολιτική

Όταν πολεμούν οι ελέφαντες, υποφέρει το χορτάρι. Οι ελέφαντες στην περιοχή μας είναι οι Ην. Πολιτείες και η Ρωσία. Ελεφαντάκια είναι η Γαλλία, το Ισραήλ, το Ιράν, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία. Αδύναμος παρατηρητής η Ευρωπαϊκή Ένωση. Χωρίς να παραγνωρίζεται ο ρόλος της Κίνας. Θύμα ή και θήραμα, η Συρία και η επιρροή στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ δεν διδάσκονται από την ιστορία. Την αντιμετωπίζουν ως παρελθοντολογία, γι’ αυτό και Αμερικανοί θεωρητικοί επιδίδονται σε θεωρίες διεθνών σχέσεων, για να εξηγήσουν όσα η ιστορία και οι πόλεμοι καταγράφουν στο έδαφος.

Ας θυμηθούμε τη θεωρία του προέδρου Μπους τζούνιορ περί της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής (The Greater Middle East), που θα εκτεινόταν από το Μαρόκο και θα έφτανε μέχρι το Αφγανιστάν. Σύμφωνα με τις αντιλήψεις των Αμερικανών, αυτή η περιοχή του κόσμου, η πλέον ασταθής, επικίνδυνη και απρόβλεπτη, θα διαποτιζόταν από τις δημοκρατικές αρχές και αξίες της Δύσης, και θα εκδημοκρατιζόταν.

Οι Αμερικανοί δεν έλαβαν καθόλου υπ' όψιν ούτε τη μουσουλμανική θρησκεία και τις κορανικές διδαχές ούτε τις φυλετικές διαφοροποιήσεις ούτε τις εμπεδωμένες αντιλήψεις των λαών και των φυλών των χωρών αυτών για τη δημοκρατία, τις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κυρίως, υπερτίμησαν τις εξελίξεις μετά τη λεγόμενη «αραβική άνοιξη», που μεταλλάχθηκε σε βαρύτατο αραβικό χειμώνα. Ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Λαβρόφ, σε δηλώσεις του (1.10.2015) στα Ην. Έθνη, είπε με αρκετή δόση ειρωνείας αλλά με πικρή αλήθεια: «Ο Σάνταμ Χουσέιν απαγχονίστηκε. Το Ιράκ έγινε καλύτερο; Μια ασφαλής χώρα; Ο Καντάφι δολοφονήθηκε ενώπιον παρισταμένων. Η Λιβύη έγινε καλύτερη; Τώρα δαιμονοποιούμε τον (Σύρο Πρόεδρο) Άσαντ. Μπορούμε να αντλήσουμε κάποια μαθήματα»;

Φαίνεται πως οι Αμερικανοί δεν θέλουν να αντλήσουν μαθήματα ούτε από το Αφγανιστάν ούτε από το Ιράκ και, φυσικά, τώρα ούτε από τη Συρία. Εξοπλίζουν τον λεγόμενο Ελεύθερο Συριακό Στρατό και άλλες περίεργες οργανώσεις που μάχονται κατά του Άσαντ. Ορθά ο Πρόεδρος Πούτιν επισήμανε πως όλοι αυτοί πολεμούν για εκείνον που προσφέρει περισσότερα χρήματα. Η ιστορία με τους μουτζαχεντίν Ταλιμπάν, του Αφγανιστάν, φαίνεται να μη δίδαξε τίποτε στους Αμερικανούς.

Αντίθετα, ο Ρώσος Πρόεδρος φαίνεται να στηρίζεται στην ιστορία και να αντλεί μαθήματα. Πρώτα από τη ρωσική πολεμική εμπλοκή στο Αφγανιστάν και ύστερα από την Τσετσενία. Ο Πούτιν, με διπλωματική και πολιτική μαεστρία, αιφνιδίασε τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ εμπλεκόμενος σε δραστικές αεροπορικές επιδρομές κατά του Ισλαμικού Κράτους. Λέγει στους δυτικούς δύο πράγματα. Πρώτον, στόχος του είναι η τρομοκρατία, άρα μαζί με αυτούς θα καταπολεμηθεί αυτό το τέρας. Δεύτερον, η επιτυχής έκβαση του πολέμου κατά του ΙΚ δεν μπορεί να γίνει χωρίς τον Άσαντ, που στηρίζεται από τη Ρωσία, το Ιράκ, το Ιράν και δυνάμεις της Χεζμπολλάχ.

Μπορεί ο πρώην διευθυντής της CIA, ο Πετρέους, να ισχυρίζεται πως η ρωσική εμπλοκή στη Συρία θα αποτελέσει δήθεν το «γεωπολιτικό Τσερνόμπιλ» του Πούτιν, αλλά δεν στηρίζεται πουθενά αυτός ο ισχυρισμός. Αντίθετα, αυτό που αρκετά δυτικά Μέσα και δεξαμενές σκέψεις αναλύουν είναι τη νέα δυναμική της Ρωσίας, που αμφισβητεί πλέον ανοικτά τη φθίνουσα αμερικανική επικυριαρχία στη Μέση Ανατολή και αναδεικνύεται και πάλι σε παγκόσμια υπερδύναμη. Ταυτόχρονα επισημαίνουν το παιγνίδι του Πούτιν στην περιοχή, που έχει ευρύτερες και ίσως πιο καταλυτικές προεκτάσεις στις διεθνείς σχέσεις και σε συγκεκριμένα προβλήματα, όπως το Ουκρανικό και το Κυπριακό. Με τη δυναμική εμπλοκή του στη Συρία, ο Πούτιν:

Πρώτον, έδωσε ανάσα ζωής στον σύμμαχό του Πρόεδρο Άσαντ, που ξεκίνησε αντεπιθέσεις κατά των αντιπάλων του σε μια προσπάθεια πιθανής ανάκτησης απολεσθέντων εδαφών.

Δεύτερον, κατεδάφισε και ακύρωσε την απαίτηση Ερντογάν για δημιουργία νεκρής ζώνης μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, με διάφανο στόχο να πλήξει τους Κούρδους και να αποτρέψει ενδεχόμενη δημιουργία κουρδικού κράτους. Ταυτόχρονα, ενταφιάζει το δόγμα Νταβούτογλου για ανάδειξη της Τουρκίας σε περιφερειακή δύναμη. Αντίθετα, η Τουρκία γίνεται ξανά πρόβλημα για το ΝΑΤΟ εξαιτίας της Ρωσίας.

Τρίτον, συμπληρώνει το κενό που άφησε η αμερικανική επιρροή στην περιοχή, ιδιαίτερα μετά τους ατυχείς πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.

Τέταρτον, τσιμεντώνει την παρουσία του στη Συρία και στη Μέση Ανατολή, ο χάρτης της οποίας δεν αποκλείεται να επανασχεδιαστεί. Η Ρωσία θέλει να έχει λόγο και ρόλο.

Πέμπτον, ενισχύει τη ρωσική ναυτική παρουσία σε καίριας σημασίας θαλάσσιους δρόμους της περιοχής που άπτονται και ενεργειακών αγωγών.

Έκτον, εμπλέκει τη Ρωσία στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της περιοχής, αφού διατηρεί άριστες σχέσεις με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο, αλλά και με το Ισραήλ.

Έβδομον, υπέγραψε συμφωνία δύο δισεκατομμυρίων για πώληση στρατιωτικού υλικού στην Αίγυπτο, συζητά για πώληση δύο πυρηνικών αντιδραστήρων στην Ιορδανία και ενισχύει τις άριστες σχέσεις του με το Ισραήλ.

Όγδοον, ο Πούτιν δεν θα επιτρέψει ανατροπή του Άσαντ ή διαδοχή του από καθεστώς που δεν θα εγγυάται σταθερότητα στη Συρία και δεν θα απολαμβάνει της εμπιστοσύνης της Μόσχας. Άρα οι ΗΠΑ θα συνομιλήσουν υποχρεωτικά με τον Ρώσο Πρόεδρο.

Οι ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρότατες απώλειες στους τζιχαντιστές. Είναι να διερωτάται κανείς γιατί η συμμαχία χωρών, υπό τις ΗΠΑ, δεν κατάφερε για μήνες όσα οι Ρώσοι πέτυχαν σε διάστημα ημερών. Είτε αρέσει είτε όχι, στους Αμερικανούς και σε Ευρωπαίους, η Ρωσία είναι ο νέος δυναμικός παίκτης στη Μέση Ανατολή. Είναι προφανές, πλέον, ότι εννοεί να παραμείνει και να παίζει καταλυτικό ρόλο σε οποιεσδήποτε εξελίξεις. Αραβικές κυβερνήσεις και χώρες ήδη φαίνονται να μεταβάλλουν στάση υπέρ της ρωσικής παρουσίας. Ο Πρόεδρος Πούτιν παίζει ένα μαεστρικό γεωπολιτικό παιγνίδι, που έχει καταλάβει εξαπίνης τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους. Αν θα εμπλακεί και με χερσαίες δυνάμεις, θα φανεί. Αλλ' ο Πούτιν φαίνεται να έχει διδαχθεί από τα παθήματα του Αφγανιστάν, διότι γνωρίζει και σέβεται την ιστορία.

Ταυτόχρονα, η εμπλοκή της Ρωσίας στη Συρία και η διεκδίκηση νέου αποφασιστικού ρόλου στη Μέση Ανατολή φαίνεται να δίνει στον Πούτιν ερείσματα στο Ουκρανικό. Η κατάσταση στην Ουκρανία φαίνεται να παγοποιείται, οι εμπόλεμες πλευρές φαίνονται να τηρούν την εκεχειρία, σε βαθμό που εκατέρωθεν απέσυραν βαρέα όπλα. Αν ληφθούν υπ' όψιν η κατάσταση στην Ουκρανία -πολιτική και οικονομική, και το ξεφούσκωμα της επανάστασης της πλατείας Μαϊντάν- και η κατοχή της Κριμαίας, ο Πούτιν είναι ο κερδισμένος και διατηρεί το διπλωματικό και πολιτικό προβάδισμα, παρά τις δυτικές κυρώσεις. Μερικοί αναλυτές διερωτώνται αν η ρωσική εμπλοκή θα εξαργυρωθεί με δυτικές παραχωρήσεις στο Ουκρανικό και εντεύθεν ρωσικές συνεννοήσεις στο Συριακό.

Αν παρ' ελπίδα συμβεί κάτι τέτοιο, δεν αποκλείεται να δημιουργηθεί σοβαρό και επικίνδυνο προηγούμενο για την Κύπρο. Και αν ληφθούν υπ' όψιν οι οικονομικές σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας και οι απειλές Ερντογάν για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού στο Άκιουγιου από άλλους αντί των Ρώσων, συν ο αγωγός Turkish Stream, τότε μπορεί να γίνει αντιληπτό ποια μεγάλα παιγνίδια ενδεχομένως να παικτούν αναλώμασι ίσως της Κύπρου και του Κυπριακού.

Ισχύει απαρέγκλιτα η Θουκυδίδεια απόφανση πως, ο ισχυρότερος δεσμός μεταξύ κρατών είναι το συμφέρον. Όταν αυτό διεκδικείται με ισχύ, τότε το χορτάρι θα υποφέρει ή και θα καταστραφεί. Ο Πρόεδρος Πούτιν είναι ένας άριστος στρατηγιστής και σκακιστής. Στη σκακιέρα της Μέσης Ανατολής χρησιμοποιεί όχι μόνο πιόνια αλλά και στρατηγούς και βασιλείς. Γι' αυτό αιφνιδίασε τις ΗΠΑ και Ευρωπαίους εταίρους μας, οι οποίοι δεν φαίνονται να κατανοούν ούτε τη ρωσική ιστορία ούτε πώς ασκείται η ρωσική πολιτική.