Μέσω περιουσιακού, συμφωνία για «νομιμοποίηση» περίπου 120 χιλιάδων εποίκων
Εξ ημισείας σύνθεση του Δικαστικού Σώματος, εκ περιτροπής Προεδρία στη Δημόσια Υπηρεσία και εξίσωση του δικαιώματος μεταξύ ιδιοκτήτη και χρήστη, το αποτέλεσμα της «προόδου» των διαπραγματεύσεων

Παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες που καταβάλλει η Κυβέρνηση και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης για ωραιοποίηση της πορείας των διαπραγματεύσεων και της διατήρησης του «μομέντουμ» λύσης, οι ενδείξεις των τελευταίων εβδομάδων μάλλον μας οδηγούν στην εξαγωγή αντίθετων συμπερασμάτων. Ο ίδιος, μάλιστα, ο Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. Έσπεν Μπαρθ Έιντε παραδέχτηκε, με προχθεσινές του δηλώσεις, την ύπαρξη σοβαρών και σημαντικών άλυτων προβλημάτων στη μέχρι στιγμής πορεία των διαπραγματεύσεων.

Οι διαρροές που γίνονται κατά καιρούς από τον τουρκικό αλλά και τ/κ Τύπο, σχετικά με τις συμφωνίες και συγκλίσεις του Προέδρου Αναστασιάδη και του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί στις διαπραγματεύσεις, έχουν επανειλημμένως διαψευστεί από τα επίσημα χείλη της Κυβέρνησης, η οποία, μάλιστα, κάλεσε του εκπροσώπους των ε/κ ΜΜΕ να αποφεύγουν την υιοθέτηση των τουρκικών θέσεων. Η αλήθεια, όμως, όπως αυτή προκύπτει μέσα από το περιεχόμενο των συγκλίσεων και αποκλίσεων των δύο πλευρών, που κατάφερε εξασφαλίσει η «Σημερινή» από καλά ενημερωμένες πηγές, φαίνεται να δικαιώνει όλους όσοι το προηγούμενο διάστημα ανησυχούσαν για τη συνεχή υποχώρηση της ε/κ πλευράς, αλλά και για το επερχόμενο αδιέξοδο σε σοβαρά ζητήματα.

Διαφωνία για την Προεδρία
Σύμφωνα, λοιπόν, με απόλυτα διασταυρωμένες πηγές, στο θέμα της εκτελεστικής εξουσίας, η πρόταση της ε/κ πλευράς προνοεί την ύπαρξη μόνιμου Ε/κ Προέδρου και Τ/κ Αντιπροέδρου με στάθμιση των Ε/κ ψήφων για την εκλογή του Αντιπροέδρου. Οι Τ/κ από την άλλη επιμένουν στην εκ περιτροπής προεδρία με σταθμισμένη ψήφο. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ακιντζί ισχυρίζεται πως η εκ περιτροπής προεδρία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι «της πολιτικής ισότητας» των δύο πλευρών.

Συμφώνησαν 3 Βουλές
Αναφορικά με τη νομοθετική εξουσία, οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως συμφωνήθηκε ότι κάθε συνιστών κρατίδιο θα έχει τη δική του Βουλή, ενώ παράλληλα σε ομοσπονδιακό επίπεδο θα υπάρχουν η Ομοσπονδιακή Βουλή και η Γερουσία. Στην Ομοσπονδιακή Βουλή που θα προκύψει, ο αριθμός των Τ/κ βουλευτών θα είναι κατ’ ελάχιστο ποσοστό 25% και η λήψη αποφάσεων θα είναι για τους συνήθεις νόμους με απλή πλειοψηφία του συνόλου των βουλευτών, ενώ για όλους τους υπολοίπους προνοείται ξεχωριστή πλειοψηφία Ε/κ και Τ/κ βουλευτών. Σε επίπεδο Γερουσίας συμφωνήθηκε αναλογία 50-50 για Ε/κ και Τ/κ, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται με ξεχωριστή πλειοψηφία. Απαίτηση της τ/κ πλευράς είναι η έγκριση για συνταγματικά θέματα να γίνεται από τις Βουλές των δύο συνιστώντων κρατιδίων, πρόταση, ωστόσο, που απορρίπτει η πλευρά μας.

Εξ ημισείας οι Δικαστές
Όσον αφορά τη Δικαστική Εξουσία, συμφωνήθηκε ότι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο θα αποτελείται από 4 Ε/κ Δικαστές και 4 Τ/κ (σύνολο 8 Δικαστές). Οι αποφάσεις για απλά θέματα θα λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία των παρόντων Δικαστών, ενώ σε περίπτωση ισοψηφίας η απόφαση θα είναι σε βάρος του μέρους που θα έχει την ευθύνη απόδειξης. Συμφωνήθηκε, επίσης, ότι για συνταγματικά θέματα θα προεδρεύει Δικαστής ο οποίος θα περιλαμβάνεται στον κατάλογο των Δικαστών του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ούτως ώστε να αποκλείεται η περίπτωση ισοψηφίας. Η επιλογή του Προεδρεύοντος Δικαστή θα γίνεται κατόπιν κλήρωσης από κατάλογο 3 Δικαστών και σε αυτόν θα αποκλείονται οι Έλληνες, Τούρκοι και Βρετανοί Δικαστές.

Διπλωματικός «λαβύρινθος»
Σε επίπεδο Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, οι πηγές ενημέρωσαν τη «Σημερινή» ότι έχουν μέχρι στιγμής καταγραφεί 27 αρμοδιότητες και στις 17 εξ αυτών έχει υπάρξει συμφωνία. Στις υπόλοιπες 10 εξακολουθούν να υπάρχουν ανάλογα μικρές και μεγάλες διαφωνίες. Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, οι Αναστασιάδης και Ακιντζί έχουν επιπλέον συμφωνήσει ότι τα συνιστώντα κρατίδια θα έχουν δικαίωμα σύναψης ξεχωριστών συμφωνιών σε θέματα Θρησκείας, Πολιτισμού, Εκπαίδευσης και Εμπορίου με τρίτες χώρες, με τις οποίες η Κύπρος θα έχει διπλωματικές σχέσεις. Οι συγκεκριμένες συμφωνίες θα τυγχάνουν, όπως μας έχει λεχθεί, της έγκρισης των Ομοσπονδιακών Αρχών.

Διζωνική Δημόσια Υπηρεσία
Σημαντικές είναι οι αποκλίσεις των δύο πλευρών αναφορικά με τον τρόπο διοίκησης και στελέχωσης της δημόσιας υπηρεσίας. Πρόταση της ε/κ πλευράς σχετικά με την αναλογία εργοδότησης στην Ομοσπονδιακή Δημόσια Υπηρεσία είναι 7 προς 3, ενώ οι Τ/κ απαιτούν αναλογία 2 προς 1. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πηγές, υπάρχει μια πρόθεση η ε/κ πλευρά να αποδεχτεί την τ/κ πρόταση, με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συμφωνία για λήψη μέτρων, ώστε η αναλογία του πληθυσμού να παραμείνει στο 4:1 (Ε/κ-Τ/κ). Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας, η οποία θα είναι επιφορτισμένη με τις προσλήψεις και προαγωγές των δημοσίων υπαλλήλων, θα έχει ποσοστό 50%-50% και η προεδρία της θα είναι εκ περιτροπής με 4 χρόνια Ε/κ Πρόεδρο και 2 Τ/κ.

Εξίσωση ιδιοκτήτη-χρήστη
Έντονο προβληματισμό προκαλεί, πάντως, η συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών για το θέμα του περιουσιακού, με τις ίδιες πηγές να αναφέρουν ότι μέχρι στιγμής συμφωνήθηκε η ύπαρξη του δικαιώματος τόσο στον νόμιμο ιδιοκτήτη όσο και στον χρήστη, ενώ θεσπίστηκαν 22 κατηγορίες περιουσιών. Ως θεραπείες καθορίστηκαν η αποζημίωση, η ανταλλαγή, η αποκατάσταση, καθώς και το ένα έτος ως χρονικό διάστημα για άσκηση του δικαιώματος, μετά την παρέλευση του οποίου θα υπάρχει απώλεια του δικαιώματος.

Θέματα υπό συζήτηση
Σε αυτήν τη φάση των συνομιλιών βρίσκονται ακόμη υπό συζήτηση το δικαίωμα της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η κατηγοριοποίηση των χρηστών, μεταξύ των οποίων οι έποικοι και οι υπήκοοι τρίτων χωρών, καθώς επίσης και η σύσταση Επιτροπής Περιουσιών, η οποία θα στελεχώνεται από ίσο αριθμό Ε/κ και Τ/κ και ξένων εμπειρογνωμόνων για να επιλαμβάνεται των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών, όπως επίσης και η σύσταση ειδικού Δικαστηρίου.

Νομιμοποίηση παράνομων εποίκων
Όσον αφορά την κατηγοριοποίηση των χρηστών, αξίζει να σημειωθεί ότι η ε/κ πλευρά έχει αποδεχθεί να περιλαμβάνονται στους χρήστες όσοι έχουν υπηκοότητα του ψευδοκράτους, αρκεί να μη διαταράσσεται η αναλογία του 4:1 μεταξύ Ε/κ και Τ/κ. Η απόφαση αυτή οδηγεί ουσιαστικά στη «νομιμοποίηση» περίπου 120 χιλιάδων εποίκων, αφού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, υπάρχουν περίπου 330 χιλιάδες εγγεγραμμένοι υπήκοοι, εκ των οποίων 95-100 χιλιάδες είναι Τ/κ και οι υπόλοιπες 230-235 χιλιάδες είναι έποικοι.

Εκκρεμότητες
Τα θέματα που εξακολουθούν να βρίσκονται ακόμη υπό συζήτηση στο εδαφικό αφορούν στο ποιοι και πώς θα μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμα επιστροφής, ο καθορισμός των κριτηρίων για την Ακτογραμμή, οι περιουσίες που θα επιστραφούν στους Ε/κ, με την πλευρά μας να διεκδικεί περίπου 100 χιλιάδες, ο καθορισμός ειδικών ομοσπονδιακών περιοχών και, τέλος, συγκεκριμένες περιοχές αρχαιολογικής και θρησκευτικής ευαισθησίας.

Ε.Ε και Οικονομία
Μια άλλη διάσταση που βρίσκεται υπό συζήτηση, δήλωσαν οι πηγές, είναι το κεφάλαιο της Ε.Ε. Μέχρι στιγμής συμφωνήθηκε η σύσταση μιας Μικτής Επιτροπής που θα αποτελείται από Ε/κ, Τ/κ, και εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την εναρμόνιση των Τ/κ με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Στον τομέα της οικονομίας συμφωνήθηκε η ύπαρξη μόνο μιας κεντρικής τράπεζας, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες για τον τρόπο έγκρισης του ετήσιου προϋπολογισμού. Θέση της πλευράς μας είναι αυτός να εγκρίνεται με απλή πλειοψηφία, ενώ οι Τ/κ απαιτούν χωριστές πλειοψηφίες.