Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΛΟΓΙΑ, ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Χωρίς καλά-καλά να το καταλάβει ο κόσμος, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης βγάζει την Κύπρο από τα «τάρταρα» του Μνημονίου και τη βάζει στα... «βαθιά νερά» του Κυπριακού

ΔEN θα έφερνε μπροστά στους πολίτες κάποιο σχέδιο που ΔΕΝ θα ήταν συμφωνημένο. ΘΑ εύρισκε τρόπους για να εφαρμοστούν με τη λύση του Κυπριακού το ευρωπαϊκό κεκτημένο και οι αρχές της Ευρώπης χωρίς εξαιρέσεις και παρεκκλήσεις...

ΔEN συζητάμε ούτε θα δεχθούμε ποτέ «παρθενογένεση», είναι η θέση και δέσμευση του Προέδρου. Ήδη όμως η τουρκική πλευρά έχει κάνει σαφές ότι ΔΕΝ μιλά για οτιδήποτε άλλο παρά για ένα κράτος που θα δημιουργηθεί τώρα και θα είναι «ισότιμος συνεταιρισμός» δυο «συνιστώντων κρατών».

Ο Νίκος Αναστασιάδης πιστεύει πως η τ/κ πλευρά, ο διεθνής παράγοντας αλλά και η Τουρκία ΘΑ αναγνώσουν, ΘΑ ερμηνεύσουν και άρα ΘΑ εφαρμόσουν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με τους Ελληνοκυπρίους τα προβλεπόμενα από το σχέδιο

Για όσους λησμονούν, υπενθυμίζω ότι ο Νίκος Αναστασιάδης ξεκίνησε τη μεγάλη πορεία για την προεδρία δίνοντας διαβεβαιώσεις για το Κυπριακό σε διάφορες πλευρές. Ιδιαίτερα όμως στο ΔΗΚΟ του Μάριου Καρογιάν. Συντάχθηκε μάλιστα και κάτι σαν συμφωνητικό ανάμεσα στις δυο πλευρές. Τα συμφωνηθέντα συνοψίζονται σε ένα μεγάλο ΔΕΝ και ένα μεγάλο ΘΑ. ΔΕΝ θα υιοθετούσε όσα προηγουμένως φαίνεται να είχε συμφωνήσει ο Δημήτρης Χριστόφιας και θα έφερνε μόνο μια συμφωνία που ΘΑ ήταν αισθητά βελτιωμένη σε σχέση με το Σχέδιο Ανάν. Αυτό το ΘΑ συνοδευόταν όμως και από δυο άλλα σχετικά. Ότι η συμφωνία ΘΑ ήταν πλήρως εναρμονισμένη με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και ότι την ίδια τη διαπραγμάτευση ΘΑ αναλάμβανε ένα πρόσωπο κοινής εμπιστοσύνης.

Ταυτόχρονα, όμως, ο υποψήφιος Νίκος Αναστασιάδης φρόντισε να δώσει και μιαν «ασφάλεια» στον πολίτη-ψηφοφόρο. Και αυτή αναλύεται σε ένα ΔΕΝ και σε ένα ΘΑ. ΔEN θα έφερνε μπροστά στους πολίτες κάποιο σχέδιο που ΔΕΝ θα ήταν συμφωνημένο. ΘΑ εύρισκε τρόπους για να εφαρμοστούν με τη λύση του Κυπριακού το ευρωπαϊκό κεκτημένο και οι αρχές της Ευρώπης χωρίς εξαιρέσεις και παρεκκλίσεις...

Η ιστορία...

Όλοι ξέρουν γιατί χρειάστηκε τότε ο υποψήφιος Αναστασιάδης να δίνει «εξασφαλίσεις» στους ψηφοφόρους. Διότι ήταν ο ίσως πιο ένθερμος υποστηρικτής του σχεδίου εκείνου που οι ψηφοφόροι είχαν απορρίψει κατηγορηματικά και είχε μάλιστα επιμείνει να το θεωρεί αρκετά καλό για να το δεχθούμε. Βάσιμα έλεγαν κάποιοι ότι ήταν ο τελευταίος που θα μπορούσε να το «βελτιώσει αισθητά», αφού όλος ο κόσμος και μαζί οι Τούρκοι είχαν δει ότι ήταν έτοιμος να δεχθεί εκείνο που τώρα έλεγε ότι «έπρεπε» να αλλάξει.

Ήταν γι' αυτόν τον λόγο που χρειάστηκε και η ειδική συμφωνία με το ΔΗΚΟ. Αν και αυτή η συμφωνία δεν έπεισε καθόλου τον Νικόλα Παπαδόπουλο, που έμελλε να υπερισχύσει του Μάριου Καρογιάν και να πάρει το κόμμα στα χέρια του, περνώντας και στην αντιπολίτευση. Για τον σκοπό αυτόν ο νέος Πρόεδρος του ΔΗΚΟ δεν επικαλέστηκε κάτι άλλο από το Κυπριακό. Έγινε μάλιστα ο πιο αυστηρός επικριτής του Κοινού Ανακοινωθέντος που ήταν και είναι, ως γνωστόν, η βάση και αφετηρία των «διαπραγματεύσεων Αναστασιάδη».

Ίσως ήταν και για τον ίδιο λόγο που επέλεξε και διόρισε ως διαπραγματευτή τον διπλωμάτη Αντρέα Μαυρογιάννη, ο οποίος υπήρξε προηγουμένως στενός συνεργάτης του Τάσσου. Όχι τον πραγματικά στενότερο (εκείνος ήταν ο Τάσος Τζιονής), αλλά κάποιον που ήταν γνωστό ότι υποστήριζε σθεναρά την «ευρωπαϊκή λύση».

Αυτά όμως τώρα πια ανήκουν στην ιστορία. Γεγονός είναι ότι χωρίς καλά-καλά να το καταλάβει ο κόσμος, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης βγάζει την Κύπρο από τα «τάρταρα» του Μνημονίου και τη βάζει στα... «βαθιά νερά» του Κυπριακού.

Ολοταχώς για Δημοψήφισμα, λένε αρκετοί από τον περίγυρό του. Την ίδια στιγμή που οι πιο στενοί συνεργάτες του δηλώνουν δημόσια ότι ακόμα δεν έχουν προχωρήσει ουσιαστικά οι διαπραγματεύσεις, ούτε και υπάρχουν αρκετά σημεία συμφωνίας. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τους γνωστούς πρωταγωνιστές να... προετοιμάζουν το έδαφος. Συμπορευόμενοι και με το ΑΚΕΛ. Το οποίο ΑΚΕΛ, χωρίς καλά-καλά να το εξηγήσει ποτέ, συμπεριφέρεται σαν να πατάει στο... τσιμέντο του «ΝΑΙ».

Το δίλημμα στον ΔΗΣΥ

Το δίλημμα στον ΔΗΣΥ πάει μαζί με ένα... μυστήριο. Πρώτα Δημοψήφισμα, άρα γλυτώνουν τις εκλογές για τις οποίες θα έπρεπε να ξεκινήσουν ετοιμασίες, ή πρώτα εκλογές, άρα θα πρέπει να τις κυνηγήσουν και για να ενισχυθούν για το Δημοψήφισμα; Τα δυο σενάρια είναι αρκετά διαφορετικά όσον αφορά την ενότητα και τη συμπαράταξη μέσα στο μεγάλο και αρκετά διαφοροποιημένο κόμμα. Όλα δείχνουν ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου θα προτιμούσε το πρώτο, έστω και αν γνωρίζει ότι στον δρόμο προς την κάλπη του Δημοψηφίσματος θα εμφανιστούν σίγουρα διαφοροποιήσεις και φυγόκεντρες δυνάμεις.

Θεωρώντας ο Πάφιος κομματάρχης ότι το Δημοψήφισμα θα «κερδηθεί», υπολογίζει ότι μετά θα πατήσει «δικαιωμένος» πάνω στη «δυναμική» της νέας κατάστασης και θα έχει τον πρώτο λόγο σε όποιες εκλογές ακολουθήσουν. Κάποιος έλεγε ότι στο Κυπριακό ο Συναγερμός είναι πραγματικά καθρέφτης της κοινωνίας ολόκληρης, αφού συγκεντρώνει τόσο τους πιο φανατικούς του «ΝΑΙ» όσο και τους πιο σίγουρους του «ΟΧΙ». Η παρατήρηση δεν βρίσκεται μακριά από την πραγματικότητα.

Η ασφάλεια

Τα πράγματα δεν είναι όμως τόσο μονοσήμαντα. Ένα από τα πιο δύσκολα ΘΑ είναι εκείνο που το έχουν κοινό όλες οι πολιτικές δυνάμεις. «ΘΑ απαλλάξουμε την Κύπρο από τις τουρκικές εγγυήσεις και παρεμβατικά δικαιώματα». Αυτό όμως το ΘΑ προσκρούει ήδη μετωπικά σε ένα από τα μεγάλα ΘΑ που προτάσσει ανυποχώρητα η τουρκική πλευρά. Ακόμα και διά στόματος Ακιντζί, όλοι λένε και απαιτούν ότι ΘΑ παραμείνουν αναλλοίωτες οι τουρκικές εγγυήσεις για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων.

Εδώ μάλιστα κρύβεται και μια μελλοντική πιθανή μεγάλη δυσκολία για το στοίχημα της συνέχειας του κράτους. Γιατί είναι εκείνο το κράτος που πρέπει να συνεχίσει που φέρει, μαζί με τη γέννησή του, την περιβόητη Συνθήκη Εγγυήσεων. Πάντως η επίσημη ελληνική θέση, τόσο της Λευκωσίας όσο και της Αθήνας, παραμένει ότι η Ευρώπη και η ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους-μέλους είναι αρκετή εγγύηση για όλους. Κάτι που αφήνει την Τουρκία ασυγκίνητη.

Ο Νίκος Αναστασιάδης, γνωρίζοντας τη σύγκρουση των δυο ΘΑ, είχε και έχει υπ' όψιν κάποιες «υπαλλακτικές λύσεις». Σενάρια που θα κρατούσαν στο παιχνίδι την Τουρκία, αλλά όχι μόνη της απέναντι στην Κύπρο. Όπως το γνωστό που συζητείται για κάποιο σχήμα «συλλογικών εγγυήσεων». Αυτό όμως σημαίνει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, και κάποια «δόση ΝΑΤΟ». Ακόμα και αν το εξέταζε η Τουρκία, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα έχανε το ΑΚΕΛ! Και πιθανώς μαζί το Δημοψήφισμα. Αν αυτό είναι λοιπόν το ΘΑ του, πέφτει μετωπικά πάνω στο ΔΕΝ του ΑΚΕΛ.

Έπειτα είναι και το ΘΑ της συνέχειας του κράτους. ΔEN συζητάμε ούτε θα δεχθούμε ποτέ «παρθενογένεση», είναι η θέση και δέσμευση του Προέδρου. Ήδη όμως η τουρκική πλευρά, ακόμα και διά στόματος Μουσταφά Ακιντζί, έχει κάνει σαφές ότι ΔΕΝ μιλά για οτιδήποτε άλλο παρά για ένα κράτος που θα δημιουργηθεί τώρα και θα είναι «ισότιμος συνεταιρισμός» δυο «συνιστώντων κρατών». Έτσι, διευκρίνισε ο Ακιντζί, θα συμμετάσχει και η «Τουρκική Ομόσπονδη Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου», η οποία και δεν πρόκειται να διαλυθεί! Έτσι όμως ο συνδυασμός ΔΕΝ και ΘΑ γίνεται αρνητικός και μάλλον λέει ότι... «ΔΕΝ ΘΑ προκύψει ποτέ συμφωνία»...

Πρέπει ακόμα να λάβει κανείς υπ' όψιν πόσο νευραλγικό είναι αυτό το ζήτημα και η σύγκρουση ΔΕΝ και ΘΑ για τον ίδιο τον σημερινό Τουρκοκύπριο ηγέτη, που θεωρείται ως καθοριστικός παράγοντας για μια συμφωνία. Ο Μουσταφά Ακιντζί, μέσα από τη θεώρηση του νέου κράτους ως «συνεταιρισμού κρατών», είναι σαν να δίνει «εξετάσεις» τόσο απέναντι στους επικριτές του όσο και στην Άγκυρα. Χρειάζεται να προβάλλει αυτό το ΘΑ, για να μη δικαιώσει τις επικρίσεις ότι «διαλύει» εκείνο που θεωρείται ότι κέρδισαν οι Τουρκοκύπριοι. Δηλαδή στο τέλος είναι κάτι που, όπως και ο στρατός και οι εγγυήσεις, δεν είναι καθόλου στο χέρι του.

Εδαφικό-περιουσιακό

Ένα από τα «δυνατά χαρτιά» που θεωρεί ότι έχει ο Πρόεδρος είναι σίγουρα ο πόθος της επιστροφής. Αλλά και πιο συγκεκριμένα, η προσδοκία αποκατάστασης των περιουσιών, που «αυτόματα» υποτίθεται ότι θα κάνει αρκετά πλουσιότερους πολλές δεκάδες χιλιάδες Ελληνοκυπρίων, προσφύγων και μη. Πιστεύει ότι συνδυάζοντας εδαφικό-προσφυγικό-περιουσιακό μπορεί να κάνει σημαντικά βήματα ειδικά με τον Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος παρουσιάζεται αρκετά λογικός.

Στους Βαρωσιώτες και τους Μορφίτες, που εδώ και χρόνια έχουν αναπτύξει προσδοκίες «άμεσης αποκατάστασης», επιδιώκει μάλιστα να προσθέσει και τους Καρπασίτες. Σε αυτό μάλλον αποσκοπεί και η συγκέντρωση που διοργανώνεται αυτό το Σαββατοκύριακο στη Λάρνακα. Στο επιτελείο του Ν. Αναστασιάδη θεωρούν ότι ένα από τα «κρυφά χαρτιά τους» και κάτι που θα παρουσιαστεί ως «μεγάλη βελτίωση» είναι, ακριβώς, αν καταφέρουν κάτι με την Καρπασία.

Ειδικά το «περιουσιακό» όμως, την ίδια ώρα που μπορεί να είναι ΘΑ, είναι και ΔΕΝ. Έχουν αρχίσει ήδη να μαζεύονται τα γνωστά γκρίζα σύννεφα. Δεν είναι μόνο η... ποικιλία και αμφιβολία, αλλά και η σύγχυση με την περίφημη «κατηγοριοποίηση περιουσιών» και προτεραιότητα ιδιοκτήτη ή «χρήστη». Άλλο είναι το πραγματικό και το μεγάλο πρόβλημα. Και είναι ακριβώς το ίδιο με το 2004...

Εξηγούμαι: Ένα βασικό ΘΑ αφορά το δικαίωμα περιουσίας. Θα γίνει σεβαστό το δικαίωμα περιουσίας και απ’ ό,τι φαίνεται και με τη συναίνεση της τουρκικής πλευράς. Αλλά η συναίνεση, που κατ’ ακρίβειαν δεν έλειπε και από το Σχέδιο Ανάν, πάει μαζί με μια «υποσημείωση». Ότι όπου «δεν είναι δυνατόν» να υπάρξει άμεση αποκατάσταση, γιατί αυτό θα λέει το «εδαφικό-προσφυγικό», θα υπάρχει αποζημίωση. Η εκτίμηση σε κύκλους του Προεδρικού, αλλά και όπως φαίνεται της ηγεσίας του ΔΗΣΥ, είναι ότι «μεγάλο μέρος» των ιδιοκτητών περιουσίας στα κατεχόμενα θα μπορούσαν να συμβιβαστούν και με αποζημίωση.

Εδώ όμως και πάλι συγκρούονται τα ΘΑ και τα ΔΕΝ. ΘΑ δοθούν αποζημιώσεις, αλλά λεφτά ΔΕΝ υπάρχουν! Κανένας δεν έχει πει το παραμικρό για το ποιος θα χρηματοδοτήσει ένα τέτοιο εγχείρημα πολλών δισεκατομμυρίων. Ούτε και μπορεί να πει κάτι στις απανωτές ενημερώσεις που κάνει σε οργανωμένα σύνολα και κόμματα ο διαπραγματευτής. Και δεν μπορεί να πει κάτι, διότι δεν υπάρχει κάτι. Αν η απάντηση θα είναι εκείνη που δόθηκε το 2004, τότε θα έχουμε μπροστά μας έναν από τους σοβαρούς παράγοντες του «ΟΧΙ». Δικαιολογημένα οι πολίτες είχαν τότε θεωρήσει κοροϊδία να πληρώσουν οι Κύπριοι με τους φόρους τους τις αποζημιώσεις στον... εαυτό τους! (Κανονικά, έλεγε στέλεχος της Πινδάρου, θα έπρεπε αποζημιώσεις να πληρώσει η Τουρκία, όπως αποφασίστηκε ήδη σε δικαστήρια. Το ερώτημα όμως είναι.... ποιος θα της το πει! Και αν τελικά ακούσει...).

Ταμπακέρα όπως... επίλογος

Αναγκαστικά στο τέλος, θέλοντας και μη, επιστρέφουν όλα στην ταμπακέρα. Η γνωστή «μεταβατική περίοδος». Η χρονική συγκυρία, με απλά λόγια, κατά την οποία θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται η λύση και θα εμφανιστούν και τα προβλήματα που φέρνει μαζί της. Ο Νίκος Αναστασιάδης πιστεύει πως η τ/κ πλευρά, ο διεθνής παράγοντας αλλά και η Τουρκία ΘΑ αναγνώσουν, ΘΑ ερμηνεύσουν και άρα ΘΑ εφαρμόσουν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με τους Ελληνοκυπρίους τα προβλεπόμενα από το σχέδιο. Τη στιγμή όμως που η Άγκυρα... φωναχτά και η τ/κ πλευρά... στα μουλωχτά ερμηνεύουν -όχι τυχαία- εντελώς διαφορετικά ό,τι συμφωνήθηκε μέχρι τώρα. Συνεπώς, το ερώτημα που πλανάται χωρίς ΘΑ και ΔΕΝ είναι απλό:

Την ώρα της κρίσης και της αμφισβήτησης, τι θα βαρέσει περισσότερο στη ζυγαριά των... διεθνών παρατηρητών (επιτήδειων ουδέτερων); Η ε/κ πλευρά, που θα έχει το δίκαιο με το μέρος της, αλλά όχι τη μέχρι σήμερα ασπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας και την Ελλάδα εξασθενημένη, ή η τ/κ πλευρά, με την Τουρκία των 80 εκατομμυρίων και των πολλαπλών γεωπολιτικών συμφερόντων στο πλευρό της;