Πολλαπλών αναγνώσεων η συμφωνία στο περιουσιακό και οι 22 συμφωνηθείσες κατηγορίες
Η περιβόητη γραπτή συμφωνία στο ατομικό δικαίωμα περιουσίας είναι θέμα ερμηνείας, αφού στην ίδια πρόταση γίνεται αναφορά και στους σημερινούς χρήστες. Απορρίπτει τις επικρίσεις η Κυβέρνηση

Η παράγραφος για το περιουσιακό, που περιλαμβάνεται στα έγγραφα των συνομιλιών και η οποία έγινε αποδεκτή από τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων ως συμφωνία επί της αρχής (με μαύρα γράμματα και όχι με μπλε/κόκκινα που αποτελούν τις μη συμφωνηθείσες θέσεις των δύο κοινοτήτων) διχάζει τις πολιτικές δυνάμεις, αφού τυγχάνει διαφορετικών ερμηνειών σε σχέση με την αναγνώριση ή όχι (γραπτώς) δικαιώματος στον σημερινό χρήστη. Προφάσεις εν αμαρτίαις απαντά η Κυβέρνηση, απορρίπτοντας την κριτική και παραπέμποντας στη σκληρή διαπραγμάτευση για τα κριτήρια.

Ιδού το κείμενο
Ασφαλείς πληροφορίες της «Σημερινής» αναφέρουν ότι η συμφωνημένη πρόταση, υπό την επικεφαλίδα του «Περιουσιακού», προκαλεί ήδη τεράστιες αντιδράσεις ανάμεσα στα κόμματα που φρόντισαν να επιθεωρήσουν, μετά την άδεια της Κυβέρνησης, τα έγγραφα που ανταλλάχθηκαν στο τραπέζι των συνομιλιών ή που έλαβαν γνώση μέσω της διπλωματικής οδού, για το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας επί της αρχής.

Και αυτό γιατί ερμηνεύουν την εν λόγω πρόταση ως απόλυτη εξίσωση ή τουλάχιστον ως καθόλου διάκριση των δικαιωμάτων του νόμιμου ιδιοκτήτη με τον «σημερινό χρήστη».
Όπως συναφώς μαθαίνουμε, το συμφωνηθέν κείμενο μεταφρασμένο στα ελληνικά αναφέρει:

«Το ατομικό δικαίωμα ιδιοκτησίας είναι σεβαστό. Θα υπάρχουν διαφορετικές εναλλακτικές για την εξάσκηση αυτών των δικαιωμάτων. Εκτοπισμένοι ιδιοκτήτες, σημερινοί χρήστες, θα έχουν ποικίλες επιλογές σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις τους στις επηρεαζόμενες περιουσίες. Αυτές οι διαφορετικές επιλογές θα περιλαμβάνουν αποζημίωση, ανταλλαγή και αποκατάσταση. Η εξάσκηση οποιασδήποτε από αυτές τις επιλογές θα υπόκειται σε κριτήρια».

Υπαναχώρηση;
Η, στην ίδια πρόταση, αναφορά στους εκτοπισθέντες ιδιοκτήτες και σημερινούς χρήστες, σε ό,τι αφορά τις επιλογές θεραπείας, προκαλεί παρασκηνιακά, επί του παρόντος, τριγμούς και μετατρέπει τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου την Τρίτη σε «ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί».

Δύο τουλάχιστον πολιτικοί αρχηγοί από το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, με τους οποίους συνομίλησε εκτενώς η «Σ», ανέφεραν πάνω-κάτω το ίδιο ακριβώς πράγμα. Ότι η συμφωνία Αναστασιάδη-Ακιντζί υπολείπεται ακόμη και της προφορικής τότε συμφωνίας επί του περιουσιακού, που είχε επιτευχθεί την περίοδο Χριστόφια-Ταλάτ και η οποία καταγράφεται ευκρινώς στο γνωστό έγγραφο Downer.

Σημείωναν ότι σε εκείνη την περίπτωση η διαπραγματευτική ομάδα Χριστόφια είχε φροντίσει να κάνει ξεκάθαρο ότι το δικαίωμα στις επιλογές θα έχουν μόνο οι εκτοπισμένοι ιδιοκτήτες, κάτι που αυτήν τη στιγμή απουσιάζει από τη συμφωνημένη παράγραφο επί της αρχής. Με ό,τι βεβαίως αυτό σημαίνει για την περαιτέρω διαπραγμάτευση των κριτηρίων.

Απορρίπτει η Κυβέρνηση
Οι ερμηνείες των αντιπολιτευόμενων κομμάτων προσκρούουν πάντως στη θέση της Κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζει ότι «έχει καταθέσει τη θέση αυτή περί του δικαιώματος κατά προτεραιότητα των Ε/κ προσφύγων, χωρίς όμως αυτή να έχει ακόμη συμφωνηθεί».

Διπλωμάτης στο Προεδρικό, ο οποίος είναι επιφορτισμένος να επεξηγεί στα κόμματα και να αναλύει τα σχετικά έγγραφα, φέρεται να δήλωσε επί του σημείου που χρήζει πολλαπλών ερμηνειών, ότι «όλα όσα αναφέρονται αποτελούν το framework (πλαίσιο) και είναι θεωρητικά, αφού ακόμη δεν συμφωνήθηκε η προτεραιότητα». Η ανάλυσή του ωστόσο, σύμφωνα με κάποια κόμματα, δεν λαμβάνει υπ' όψιν το γεγονός ότι η αναφορά στο συμφωνηθέν κείμενο σε σημερινό χρήστη, χωρίς σαφή διάκριση, μπορεί στο πλαίσιο της περαιτέρω διαπραγμάτευσης των κριτηρίων να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου.

Αξιωματούχος κόμματος το οποίος ΔΕΝ ασκεί κριτική στον Αναστασιάδη σημείωσε στη «Σ», σε σχετική συζήτηση, ότι πολλά θα κριθούν από την επιμονή της ε/κ πλευράς στα κριτήρια που θα καθοριστούν, στέλνοντας το μήνυμα ότι «θα πρέπει να γίνει μεγάλη προσπάθεια, ώστε το δικαίωμα στην ατομική ιδιοκτησία να μην εκφυλιστεί και να παραμείνει απλώς στη θεωρητική αναγνώριση». Σε ό,τι αφορά την επίμαχη παράγραφο, αρκέστηκε να πει, σε μια πρώτη αντίδραση, ότι «πίνει νερό».

Είκοσι δύο κατηγορίες
Με βάση τα έγγραφα στα οποία έχουν πρόσβαση τα πολιτικά κόμματα, οι συμφωνημένες κατηγορίες περιουσιών -επί των οποίων βεβαίως θα καθοριστούν οι ανάλογες εξαιρέσεις στις θεραπείες- είναι 22 (από 21 στις συγκλίσεις Χριστόφια-Ταλάτ) και ουσιαστικά αποτελούν αντιγραφή των όσων συμφωνήθηκαν στο παρελθόν. Οι κατηγορίες αυτές είναι:
1. Περιουσίες που εμπίπτουν στις περιοχές που θα τύχουν εδαφικής αναπροσαρμογής
2. Περιουσίες που εμπίπτουν στις περιοχές που δεν θα επιστραφούν
3. Περιουσίες που εμπίπτουν σε βιομηχανικές περιοχές
4. Περιουσίες στις οποίες έχουν αναπτυχθεί οικοδομές μετά τον εκτοπισμό ή περιουσίες οι οποίες αναπτύχθηκαν ουσιαστικά μετά τον εκτοπισμό
5. Περιουσίες που χρησιμοποιήθηκαν για έργα κοινής ωφελείας
6. Περιουσίες που χρησιμοποιούνταν για ιδιοκατοίκηση από τον ιδιοκτήτη κατά την περίοδο του εκτοπισμού
7. Περιουσίες που χρησιμοποιούνταν για ιδιοκατοίκηση - ΟΧΙ από τον ιδιοκτήτη (πχ ενοίκιο) κατά την περίοδο του εκτοπισμού
8. Περιουσίες που τώρα χρησιμοποιούνται από χρήστη ο οποίος έχει εκτοπιστεί από τη δική του περιουσία
9. Περιουσίες που τώρα χρησιμοποιούνται από χρήστη ο οποίος ΔΕΝ είναι εκτοπισμένος
10. Περιουσίες που σήμερα δεν χρησιμοποιούνται
11. Περιουσίες που είναι απλώς οικόπεδα με αναπτυξιακές προοπτικές
12. Περιουσίες που αποτελούν γεωργική γη
13. Περιουσίες κατεστραμμένες ή με φυσικές ζημιές που είναι αδύνατο να χρησιμοποιηθούν για εγκατάσταση
14. Περιουσίες που δεν θα διεκδικηθούν από κάποιον σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο (που θα οριστεί) μετά τη λύση
15. Περιουσίες που την περίοδο του εκτοπισμού χρησιμοποιούνταν ως εξοχικές κατοικίες
16. Περιουσίες που ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα
17. Περιουσίες που ανήκουν σε ιδιωτικούς οικογενειακούς συνεταιρισμούς ή ιδιωτικές οικογενειακές επιχειρήσεις
18. Περιουσίες που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα
19. Περιουσίες που ανήκουν στο ΕΒΚΑΦ, την Αυτοκέφαλη Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, καθώς και εκκλησίες ή άλλους θρησκευτικούς θεσμούς και χρησιμοποιούνταν για θρησκευτικές τελετές το 1963/1974
20. Περιουσίες που ανήκουν στο ΕΒΚΑΦ, την Αυτοκέφαλη Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, καθώς και εκκλησίες ή άλλους θρησκευτικούς θεσμούς και ΔΕΝ χρησιμοποιούνταν για θρησκευτικές τελετές το 1963/1974
21. Περιουσίες που είναι πολύ μικρές ή ανήκουν σε αριθμό συνιδιοκτητών που τις καθιστούν αδιαίρετες ή προβληματικές
22. Περιουσίες που μετά την περίοδο του εκτοπισμού έχουν πωληθεί από τον σημερινό χρήστη σε τρίτο πρόσωπο, που δεν είναι εκτοπισμένος ιδιοκτήτης περιουσίας

Τα κριτήρια, τα οποία συζητούν οι διαπραγματευτές, θα καθορίσουν ακριβώς ποιες θεραπείες θα είναι διαθέσιμες για καθεμίαν από τις προαναφερθείσες περιουσίες, εκεί και όπου χρειάζεται. Όπως μαθαίνουμε, θα ετοιμαστούν μοντέλα/φόρμουλες που θα ισχύουν για την καθεμία των κατηγοριών, με το μεγάλο παιχνίδι να παίζεται στην προσπάθεια του Προέδρου Αναστασιάδη να διασφαλίσει το δικαίωμα του ιδιοκτήτη να προσβάλει τις αποφάσεις της επιτροπής περιουσιών που θα συσταθεί, τόσο στα εσωτερικά όσο και στα διεθνή ένδικά μέσα.

Επιμονή Αναστασιάδη και «πεπατημένη» Ακιντζί
Από τα έγγραφα των δύο πλευρών συνάγεται, πάντως, μια χαώδης διαφορά στην προσέγγιση των λεπτομερειών του περιουσιακού. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και η διαπραγματευτική του ομάδα εμμένουν στον σαφή διαχωρισμό στο πλαίσιο του όρου «σημερινός χρήστης» των παράνομων εποίκων και των αλλοδαπών που αγόρασαν παράνομα περιουσίες, σε μια προσπάθεια αύξησης του αριθμού των περιουσιών που θα μπορούν να τύχουν της θεραπείας της αποκατάστασης. Την ίδια ώρα ωστόσο, παρά το «καλό κλίμα», ο κ. Ακιντζί ακολουθεί την πεπατημένη, εμμένοντας στη θέση για πρώτο δικαίωμα απόφασης στον παράνομο σφετεριστή των ε/κ περιουσιών.