ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΠΡΙΝ Ή ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ; Ή ΜΗΠΩΣ ΟΥΤΕ ΠΡΙΝ ΟΥΤΕ ΜΕΤΑ;

Η πληροφορία που έχει κυκλοφορήσει, και απασχολεί πλέον πολλά κομματικά πηγαδάκια, είναι ότι «το δημοψήφισμα τοποθετείται μέσα στον Μάρτιο». Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε οι εκλογές του Μαΐου θα αναβληθούν και θα γίνουν κάτω από εντελώς διαφορετικό καθεστώς...

ΠΙΘΑΝΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

1. Το δημοψήφισμα θα είναι θετικό, όπως ελπίζουν Προεδρικό, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, και τότε δεν θα γίνουν κανονικά οι βουλευτικές όπως τις ξέραμε. Θα πρέπει, όμως, να γίνουν αμέσως μετά 3-4 ειδών εκλογές για τα νέα όργανα του κράτους.

2. Το δημοψήφισμα θα είναι αρνητικό, οπότε και θα γίνουν κανονικά οι εκλογές τον Μάιο 2016. Αλλά και πάλι δεν θα είναι κανονικές εκλογές. Διότι σίγουρα το κομματικό σκηνικό θα έχει επηρεαστεί ή και εντελώς ανατραπεί από τη διαδικασία και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Θα γίνουν οι βουλευτικές εκλογές τον ερχόμενο Μάη ή θα τις προλάβει ένα δημοψήφισμα για λύση; Κανένας δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά. Αλλά η πληροφορία που έχει κυκλοφορήσει και απασχολεί πολλά κομματικά πηγαδάκια είναι ότι "το δημοψήφισμα τοποθετείται μέσα στον Μάρτιο". Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε οι εκλογές του Μαΐου θα αναβληθούν και θα γίνουν κάτω από εντελώς διαφορετικό καθεστώς...

Αρκετές εκατοντάδες ενδιαφερόμενοι

Όλοι οι ενδιαφερόμενοι, που δεν περιορίζονται μόνο στους 56 βουλευτές και τα ανώτατα κομματικά στελέχη, αλλά προστίθενται και μερικές εκατοντάδες επίδοξοι βουλευτές, προσπαθούν να βρουν έγκυρες πληροφορίες και να καταστρώσουν τα σχέδιά τους. Ενώ οι “οργανωτικοί” των κομμάτων βρίσκονται σε διαρκή εκνευρισμό. Κανένας δεν θέλει να φανεί και να κατηγορηθεί ότι προτρέχει, αλλά από την άλλη στον χώρο τους είναι ασυγχώρητο να πιαστούν στον ύπνο.

Την ώρα που ο άτυπος προεκλογικός έχει ξεκινήσει ήδη εδώ και αρκετές εβδομάδες. Κομματικά στελέχη, αλλά και κάποιοι… “εξωτερικοί”, που ενδιαφέρονται να εκτοπίσουν τους “παλιούς” και να πλασαριστούν ως “νέο αίμα”, κινούνται δραστήρια εδώ και καιρό με διάφορους τρόπους, ανάλογα με τα κόμματα και την επαρχία. Αποκορύφωμα ήταν το παρασκήνιο που παίχτηκε αυτές τις ημέρες σχετικά με τον διορισμό Επιτρόπου και βοηθού Επιτρόπου στον Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών.

Τελικά ο Πρόεδρος Αναστασιάδης προτίμησε έναν "παλιό γνώριμο", τον πρώην βουλευτή του, αλλά και πρώην Υπουργό του Τάσσου, Ττίμη Ευθυμίου και ως βοηθό τον πρώην δήμαρχο Παραλιμνίου. Στο μεταξύ, όμως, ενδιαφέρον είχε δείξει εν ενεργεία βουλευτής του ΔΗΣΥ, του οποίου ο διορισμός θα έστελνε επιλαχόντα της επαρχίας του στη Βουλή και θα άνοιγε και μια θέση στο ψηφοδέλτιο. Υπήρξε μεγάλη κινητικότητα, η οποία όμως τελικά δεν επηρέασε την απόφαση του Προέδρου, που φαίνεται να ήταν… “σαν έτοιμη από καιρό”. Το τι έγινε είναι, όμως, ενδεικτικό των διεργασιών βάθους.

Άλλο πρώτα και άλλο μετά…

Αν το δημοψήφισμα προηγηθεί, αναβάλλοντας -άγνωστο πόσο- τις εκλογές ή αν τελικά γίνουν πρώτα οι βουλευτικές και το δημοψήφισμα έρθει μετά ή και καθόλου, δεν είναι όμως θέμα διαδικασίας. Τα δυο διαφορετικά σενάρια επηρεάζουν διαφορετικά τις ίδιες τις εκλογές. Μήπως αν προηγηθεί θετικό δημοψήφισμα και έρθουν τεράστιες ανακατατάξεις στη ζωή της χώρας, δεν θα ευνοηθούν πολιτικές δυνάμεις που θα έχουν παίξει την κάρτα του “ναι”; Αλλά και αντίστροφα, αν προηγηθεί αρνητικό δημοψήφισμα, δεν θα υπάρξουν μεγάλες επιπτώσεις και πιθανώς και εσωτερικές ανακατατάξεις σε κόμματα; Δεν θα ενισχυθεί το “τόξο του όχι”; Τι θα συμβεί ειδικά στον Δημοκρατικό Συναγερμό;

Αλλά και στο άλλο ενδεχόμενο, να φτάσουμε στις βουλευτικές του Μαΐου χωρίς οι διαπραγματεύσεις που “βρίσκονται σε καλό δρόμο” να έχουν δείξει αποτέλεσμα, τότε από μόνο του ίσως να σημαίνει επιπλοκές και δυσκολίες στη γραμμή των δυο μεγάλων κομμάτων. Σίγουρα θα αφαιρεί από τη δυναμική που θεωρούν ότι δημιούργησαν τους τελευταίους δυο-τρεις μήνες γύρω από το θέμα.

Αντιρρήσεις για το «σενάριο Μαρτίου»

Όσος και αν είναι ο αναβρασμός και προβληματισμός μεταξύ των “μυημένων”, άλλοι γνώστες πραγμάτων γύρω από το Κυπριακό και τις διαπραγματεύσεις βεβαιώνουν ότι “τα περί δημοψηφίσματος τον Μάρτιο είναι wishfull thinking, δεν μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο”.

Υπενθυμίζουν ότι αυτήν τη φήμη τη διέδωσε πρώτα η Άγκυρα και αυτό δεν σημαίνει ότι έχει και βάση. Λένε ακόμα ότι και στην περίπτωση που, όπως επιθυμεί και ο Έιντε, το “δικό του κομμάτι εδώ στη Λευκωσία” συνεχίσει “τρενάκι εξπρές”, θα παραμένουν τα πιο δύσκολα και ακανθώδη. Εκείνα που οπωσδήποτε θα είναι χρονοβόρα ή μπορεί να έχουν και εμπλοκές μηνών, τριμήνων και μπορεί και εξαμήνων. Όλα αυτά που ακούγονται ως σενάρια για το ζήτημα της ασφάλειας και των εγγυήσεων θα χρειαστούν πολύ πήγαινε-έλα σε πρεσβείες και οργανισμούς και πιθανό να αποδειχτούν και το “τυφλό σημείο” της διαδικασίας.

Το ζήτημα των αποζημιώσεων δεν έχει καμία πρακτική λύση και αφού μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια και αν βρεθεί κάποια λύση, θα θέλει τον χρόνο της. Αλλά και το οικονομικό σκέλος, επισημαίνει στενός συνεργάτης ξένης πρεσβείας, θα πρέπει σε κάποια στιγμή να μπει κάτω και να προχωρήσει πέρα από τα “εντελώς βασικά” που συζητούν τώρα Μαυρογιάννης, Ναμί και τεχνικές επιτροπές. Γιατί, όπως υπενθυμίζει με νόημα, “η Κύπρος είναι χώρα σε Μνημόνιο και με αυτά τα πράγματα δεν μπορεί να παίζουμε”.

Εξάλλου, παρά τη διάχυτη αισιοδοξία που καλλιεργείται, είναι αλήθεια ότι “μεγάλοι πρωταγωνιστές” εκτός Κύπρου, έχοντας πάντα στον νου το “φάντασμα του 2004”, θέλουν να είναι πολύ προσεκτικοί και δεν είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν μια νέα αποτυχία. Θα θέλουν ένα ασφαλές αποτέλεσμα και όχι κάτι “ππάσα-ππάσα”.

Παζλ στους «τρεις μεγάλους»

Ερωτηματικά προκαλεί σε αυτό το ζήτημα η στάση του ΔΗΣΥ. Από τη μια αρκετά ηγετικά στελέχη καλλιεργούν έντονα το κλίμα της “επικείμενης λύσης” και αυτό θεωρούν ότι εξυπηρετεί την πολιτική τους. Από την άλλη, όμως, αυτή η τακτική μπορεί να “αποκοιμίσει” τα αντανακλαστικά του κόμματος και να βρεθεί προ εκλογών τον Μάιο απροετοίμαστο. Το ΔΗΚΟ, που σίγουρα έχει τον “πυρετό της λύσης”, αλλά από την ανάποδη, συνεχίζει ταυτόχρονα να πολιορκείται από την παλιά γνωστή φήμη για την “κίνηση Μάριου”. Γνωστό ΔΗΚΟϊκό στέλεχος έλεγε αυτές τις μέρες ότι “αυτή η φήμη έχει πια βρομήσει, δεν θα το τολμήσει, αλλά θα προτιμήσει να σιγουρέψει πρώτα την έδρα του τον Μάιο”.

Στο ΑΚΕΛ, όπου παραδοσιακά οι προσωπικοί σχεδιασμοί έπαιζαν πάντα μικρότερο ρόλο, τα πράγματα έχουν κάπως αλλάξει. Χωρίς να συγκρίνονται με ό,τι συμβαίνει στα “αστικά” κόμματα, κάποιες προσωπικές ατζέντες άρχισαν να εμφανίζονται και στο κόμμα του λαού. Υπήρξε μάλιστα και εσωτερική ομολογία σε πρόσφατη ενδοκομματική αυτοκριτική. Αυτήν τη φορά, όμως, η Εζεκία Παπαϊωάννου έχει να αντιμετωπίσει επιπρόσθετα και έναν αναβρασμό εξαιτίας των δικών της επιλογών για “ανανέωση” και προώθηση άλλων προσώπων, σύμφωνα και με τις πρόσφατες ανακατατάξεις στην κομματική πυραμίδα.

Μια Βουλή με περισσότερα κόμματα;

Το σίγουρο όμως είναι ότι, όπως δείχνουν τα πράγματα, μια νέα Βουλή που θα έβγαινε τον Μάιο, είτε προηγηθεί δημοψήφισμα είτε όχι, θα έχει μάλλον περισσότερα κόμματα. Αυτήν την τάση φαίνεται να εντόπισε έγκαιρα ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, που κινήθηκε επιδιώκοντας αλλαγή του εκλογικού συστήματος. Όταν δεν βρήκε πρόθυμους συνεργάτες, προσπάθησε τουλάχιστον να δώσει τη “μάχη” της κρατικής χορηγίας. Αμφισβήτησε ως άδικο ότι ένα κομμάτι της μοιράζεται ισόποσα στα κόμματα, μεγάλα, μικρά και “μικροσκοπικά”.

Και πάλι όμως χωρίς αποτέλεσμα, αλλά το σίγουρο είναι ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου, έχοντας “καπαρώσει” την κυριαρχία του στους “μεγάλους”, προσέχει τα νώτα του από τους “μικρούς” και από “απροσδιόριστους παράγοντες”. Ειδικοί των δημοσκοπήσεων έλεγαν ότι από καιρό τον απασχολεί και σκέφτεται την “κοινωνία των πολιτών” και γι’ αυτό προσέχει τις τυχόν “ανεξέλεγκτες εκπλήξεις”.

Σε μια τέτοια νέα Βουλή εκτός των μέχρι σήμερα “τεσσάρων”, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, θα προστεθεί με αξιώσεις και η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ. Κάποιοι μάλιστα κάνουν προγνωστικά ότι το βάρος της θα την κατατάξει τέταρτη και όχι πέμπτη.

Προβλέψεις πριν από τις δημοσκοπήσεις

Η γενική πρόβλεψη είναι ότι με το “ρεύμα” που έχει αναπτύξει τα τελευταία δυο χρόνια και που καταγράφτηκε τόσο στις Ευρωεκλογές όσο και στην Πάφο, η Πινδάρου θα είναι κοινοβουλευτικά ενισχυμένη σε σχέση με το 2011. Δύσκολο όμως να πει τώρα κανείς αν αυτό θα μεταφραστεί και σε πρόσθετη έδρα ή μόνο μερικές ποσοστιαίες μονάδες.

Το ΑΚΕΛ σε αργή πορεία ανάκαμψης, μάλλον δεν φτάνει ακόμα το ποσοστό της προηγούμενης φοράς και αυτό είναι ίσως πιθανότερο να φανεί κάπως και στα έδρανα. Πάντως έχει ανοδική τάση σε σχέση με προεδρικές και ευρωεκλογές.

Το ΔΗΚΟ εφόσον στην κάλπη θα είναι… ένα, ακόμα και αν συνεχιστεί το υπόγειο παιχνίδι του “επίσημου” και του “άλλου”, μάλλον θα επωφεληθεί από έναν εσωτερικό ανταγωνισμό και μπορεί να ελπίζει να κρατήσει το παραδοσιακό ποσοστό του. Εφόσον, βέβαια, όπως σχολίαζε βετεράνος ΔΗΚΟϊκός, ο εσωτερικός ανταγωνισμός “μείνει στα πλαίσια”.

Γρίφος εμφανίζεται η ΕΔΕΚ. Πόσο δηλαδή έχει επηρεαστεί από τη σθεναρή ανταγωνιστική παρουσία του κόμματος του υποψηφίου της στις προεδρικές, αλλά και από τις απότομες ανακατατάξεις που έφερε η αλλαγή στην ηγεσία της. Λίγοι όμως θα της έδιναν πρόβλεψη για ποσοστό που να μοιάζει με εκείνο του 2011.

Αν όμως είναι “γρίφος” η ΕΔΕΚ, τότε η Συμμαχία Πολιτών είναι “άγνωστος Χ”. Υπήρξαν δημοσκοπήσεις στις οποίες φάνηκε ισοδύναμη, αλλά και ισχυρότερη της ΕΔΕΚ. Ενώ πληροφορίες που ακούγονται για τον σχηματισμό ψηφοδελτίων δημιουργούν την εντύπωση δυναμικής παρουσίας. Κάποιοι θεωρούν πως αν το ΔΗΚΟ ηρεμήσει, τότε το “ντέρμπι” των εκλογών θα είναι μεταξύ ΕΔΕΚ και Συμμαχίας. Δεν λείπουν όμως και εκείνοι που, αναλόγως των νέων ψηφοδελτίων και κινήσεων που θα εμφανιστούν, προβλέπουν ότι το κόμμα του Γ. Λιλλήκα “θα κινηθεί μάλλον πιο κοντά στο ΔΗΚΟ παρά στην ΕΔΕΚ”.

Μετά τους “πέντε”, ερωτηματικό παραμένει το ΕΥΡΩΚΟ. Αν βρεθεί στις εκλογές με το ίδιο σχήμα, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει χωρίς δημοσκόπηση στο χέρι, το ποσοστό του. Παραμένει πάντως πιθανό να βρεθεί ως μονοεδρικό στη Βουλή. Ο Γ. Περδίκης έχει επίσης καλές πιθανότητες να βρεθεί “περίπου στα ίδια”. Δηλαδή με την έδρα του στη Βουλή.

Αρκετά όμως εξαρτώνται από το τι γίνεται πέρα από αυτά τα επτά γνωστά κόμματα. Σίγουρα θα υπάρξει ένα καινούριο σχήμα, ανάλογο με εκείνο που παρουσίασαν στις τελευταίες εκλογές ο Σ. Πλατής και ο μ. Γ. Μικελλίδης. Δεν είναι σίγουρο ποια μορφή θα πάρει, αλλά θεωρείται πολύ πιθανό ότι θα βρεθεί στη Βουλή. Κάποιοι δημοσκόποι προέβλεπαν εδώ και καιρό ότι τέτοιο “σχήμα διαμαρτυρίας”, αλλά με διακριτό προφίλ και μερικά γνωστά πρόσωπα, θα έχει πέραν της μονοεδρικής παρουσίας. Ενώ αρκετοί από αυτούς που ασχολούνται, κάνουν μιαν ανάλογη ανάλυση και θεωρούν ότι “αυτήν τη φορά θα βρεθεί στη Βουλή και το ΕΛΑΜ”.

Ακόμα και αν φαίνεται να έχει ατονήσει, ακόμα και αν δεν παρουσίασε ως τώρα αρκετή στελέχωση, αυτό το σχήμα φαίνεται να προσελκύει ψήφο διαμαρτυρίας που μάλλον αυξάνεται με τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.

Είτε προηγηθεί δημοψήφισμα είτε όχι, φαίνεται ότι ειδικά σε αυτές τις βουλευτικές εκλογές, αντίθετα απ' ό,τι συνέβαινε πάντα όταν κάποια κόμματα έλεγαν να μην μπλέκεται το Κυπριακό, το εθνικό θέμα θα βρεθεί στο επίκεντρο. Όχι μόνο θα επηρεάσει την προεκλογική εκστρατεία, αλλά θα βαρύνει και στο αποτέλεσμα.