Σε διαρκές κώμα με μηχανική υποστήριξη παραμένει ο τομέας της δημόσιας υγείας, με τον νέο Υπουργό να δίνει μάχη με τον χρόνο για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Στο ρινγκ της επικαιρότητας καταθέτουν τις απόψεις τους δύο μέλη της Επιτροπής Υγείας της Βουλής, ο Νίκος Νουρής και η Ειρήνη Χαραλαμπίδου

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
· Ο τομέας της δημοσίας υγείας νοσεί εδώ και χρόνια, και είναι ο τελευταίος που θα μεταρρυθμιστεί, αν τελικά αυτό γίνει. Τι φταίει γι' αυτό το κατάντημα;

· Οι συνεχείς πληροφορίες για συμφέροντα που δεν επιτρέπουν αλλαγές δεν αποτελούν και απόδειξη ότι, ως πολιτεία και πολιτική ηγεσία, αποτύχαμε;

· Ποιο μοντέλο δημόσιας υγείας ταιριάζει στην Κύπρο και ποιο θα πρέπει να είναι το όραμα του νέου Υπουργού Υγείας για την υγεία τού αύριο;

ΝΙΚΟΣ ΝΟΥΡΗΣ
Βουλευτής ΔΗΣΥ

· Κατάντημα είναι το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί τη μόνη χώρα-μέλος της ΕΕ χωρίς οργανωμένο σύστημα υγείας. Όπως σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής στη χώρα μας, έτσι και στην υγεία για χρόνια επικρατούσε χάος, αταξία, ασυδοσία, αδιαφάνεια και αδυναμία λήψης ορθολογιστικών αποφάσεων. Αυτό με κανέναν τρόπο δεν υπονοεί μηδενισμό της προσφοράς των λειτουργών υγείας, που εργάζονται κάτω από αντίξοες συνθήκες. Όμως, κανένας δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι για δεκαετίες το σύστημα έθετε σε δεύτερη μοίρα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες, ιεραρχώντας ακόμα και τα εργασιακά θέματα σε υψηλότερη προτεραιότητα. Διαχρονικά, αυτή η νοοτροπία εμπεδώθηκε και στους εργαζομένους, που μαζί με την αναποφασιστικότητα και την πολιτική ατολμία των εκάστοτε διοικούντων και κυβερνώντων, αποτελούν τους σημαντικότερους λόγους γι’ αυτήν την αρνητική εικόνα, που συνεχίζει να εκπέμπει η δημόσια υγεία στη χώρα μας.

· Διαχρονικά σαφώς και αποτύχαμε. Το ομολογούν και το καταδεικνύουν άλλωστε οι λίστες αναμονής, ενίοτε η υποστελέχωση, η έλλειψη οργάνωσης, αλλά και η αδυναμία αξιοποίησης των δυνατοτήτων του ιδιωτικού τομέα. Όμως σήμερα, το γεγονός ότι επιτέλους κάποιοι τολμούν και δακτυλοδείχνουν το πρόβλημα, αποτελεί ακτίδα φωτός και νότα αισιοδοξίας. Τέρμα το κρύψιμο των προβλημάτων κάτω από το χαλί. Θα πρέπει να είναι αφελής όποιος πιστεύει ότι μπορεί σε μια νύκτα να διαβρώσει το κατεστημένο των συμφερόντων και να επιτύχει την ολική ανατροπή. Χρειάζεται πρώτα και πάνω απ’ όλα γνώση του προβλήματος, ξεκάθαρη στρατηγική, υπομονή, μεθοδολογία, πολιτική βούληση, αλλά και διάθεση για σύγκρουση εάν χρειαστεί.

· Ελλείψει βασικών οργανωτικών υποδομών στη δημόσια υγεία, η Κύπρος χρειάζεται ένα στέρεο δοκιμασμένο μοντέλο, χωρίς νεωτερισμούς και πειραματισμούς, τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια εφαρμογής του. Το νέο σύστημα θα πρέπει να αξιοποιήσει το παροπλισμένο δυναμικό της δημόσιας υγείας, είτε αυτό απασχολείται στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που υποστηρίζω ανεπιφύλακτα την αναγκαιότητα για άμεση και πραγματική αναδιάρθρωση και αναδιοργάνωση των δημόσιων νοσηλευτηρίων, ώστε να οδηγηθούν σε αυτονόμηση. Μόνο έτσι θα διαμορφώσουμε εικόνα για το πραγματικό δυναμικό της χώρας. Μια τέτοια εξέλιξη, σε συνδυασμό με την πλήρη αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα, θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε σ’ ένα δεύτερο στάδιο στην εφαρμογή εθνικού συστήματος υγείας. Η διαδρομή αυτή δεν θα είναι εύκολη, αλλά εάν ευθύς εξ αρχής οριοθετηθεί με ξεκάθαρο τρόπο ο τελικός στόχος, εκτιμώ ότι σήμερα υπάρχει η πολιτική βούληση για επιτυχή κατάληξη. Κάθε νέος πολιτικός προϊστάμενος υπουργείου χρειάζεται και δικαιούται πίστωση χρόνου. Ανάλογη μεταχείριση δικαιούται και ο νέος Υπουργός Υγείας. Οι πρώτες τοποθετήσεις του Γιώργου Παμπορίδη στέλνουν αισιόδοξα μηνύματα ότι έχει διαμορφώσει πλάνο διαχείρισης, με οδηγό την τεχνογνωσία και τις μελέτες που τέθηκαν ενώπιόν του, την εμπειρογνωμοσύνη των διαφόρων μελετητών αλλά και τις θέσεις και τις τοποθετήσεις των εταίρων. Δικαιούμαστε να αισιοδοξούμε.

ΕΙΡΗΝΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ
Βουλευτής ΑΚΕΛ

· Είναι γεγονός ότι τα δημόσια νοσηλευτήρια υφίστανται τεράστια πίεση. Διαθέτουμε τον μικρότερο δημόσιο τομέα σε όλη την Ευρώπη. Για κάθε γιατρό που δραστηριοποιείται στον δημόσιο τομέα υπάρχουν τρεις γιατροί που δραστηριοποιούνται στον ιδιωτικό. Ο μικρός λοιπόν δημόσιος τομέας επωμίζεται δυσανάλογα μεγάλο φόρτο εργασίας. Ακόμη περισσότερο σήμερα, λόγω οικονομικής κρίσης και καθυστέρησης εφαρμογής του ΓΕΣΥ. Ως αποτέλεσμα, έχουμε λίστες αναμονής σε κάποιες ειδικότητες πέραν του επιτρεπτού ορίου. Ο δημόσιος τομέας είναι εξοπλισμένος άρτια, είναι όμως υποστελεχωμένος. Αναγκάζεται να εξυπηρετεί πολύ μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού από αυτόν που θα έπρεπε. Τι φταίει; Οι συνεχείς και διαχρονικές πιέσεις από τον ιδιωτικό τομέα, να μην επεκτείνονται οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας. Συγκεκριμένα: τον Δεκέμβριο του 2011 έγινε μάχη στη Βουλή να περάσει ένας φιλόδοξος αναπτυξιακός προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας, με τον ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ να τοποθετούνται εναντίον, όχι στη βάση δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά στη βάση πιέσεων από ιδιωτικά συμφέροντα. Άρα, αυτό που φταίει γι’ αυτό το κατάντημα είναι πρωτίστως η έλλειψη πολιτικής βούλησης για ενίσχυση του δημόσιου τομέα. Πρακτική της σημερινής Κυβέρνησης είναι, αντίθετα, η ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα. Ισχυρίζονται ότι ο κρατικός τομέας είναι αναποτελεσματικός. Ας απαντήσουν γιατί οι πιο ανεπτυγμένες χώρες στην Ευρώπη έχουν πρωτίστως κρατικές υπηρεσίες υγείας. Π.χ. Δανία 99%, Σουηδία 85%, Ηνωμένο Βασίλειο 80%, Γερμανία 85%. Καταθέτω αυτά τα στοιχεία, γιατί πολλές φορές αναφύεται το επιχείρημα περί ιδεολογικών αγκυλώσεων.

· Είναι σαφές ότι η μεταρρύθμιση στον τομέα της υγείας εμποδίζεται από συμφέροντα. Παράδειγμα, η καθυστέρηση στην εφαρμογή του ΓΕΣΥ με την Κυβέρνηση να διενεργεί, παρά την αντίδραση της Τρόικας, μελέτες για πολυ-ασφαλιστικό και μικτό σύστημα υγείας, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των ασφαλιστικών εταιρειών σε βάρος των πολιτών, αφού τα συγκεκριμένα συστήματα έχουν αυξημένο κόστος εφαρμογής. Να ξεκαθαρίσω ότι δεν είμαστε ενάντια στον ιδιωτικό τομέα. Σαφώς όχι. Ο ιδιωτικός τομέας παρέχει εξαίρετες υπηρεσίες, όμως, δεν μπορεί ο τομέας της δημόσιας υγείας να είναι έρμαιο συμφερόντων. Η προηγούμενη Κυβέρνηση το 2012 πήρε μια πολύ σημαντική απόφαση, σύμφωνα με την οποία η εφαρμογή του ΓΕΣΥ θα πρέπει να χρησιμοποιεί τα δημόσια νοσοκομεία ως τη ραχοκοκκαλιά του ΓΕΣΥ και το μέσο κόστος υγείας ανά ασθενή θα πρέπει να καθορίζεται στη βάση του κόστους των δημοσίων νοσηλευτηρίων. Υπήρξε άμεση αντίδραση από τον ιδιωτικό τομέα και για πρώτη φορά στην Κύπρο είδαμε να οργανώνονται σε ομάδα ιδιώτες γιατροί, οι οποίοι προσήγγισαν τον τότε υποψήφιο πρόεδρο κ. Αναστασιάδη, για να αλλάξει αυτήν την πολιτική. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανταποκρίθηκε σε αυτήν την πολιτική και τώρα πού βρισκόμαστε; Σε πλήρη στασιμότητα, μετά από δυόμισι χρόνια διακυβέρνησης.

· Ένα σύστημα που να εξυπηρετεί πρώτα τους ασθενείς και μετά τους υπολοίπους. Αυτό που υπάρχει σήμερα είναι ένα σύστημα άνισο. Όσοι μπορούν να πληρώσουν προφανώς έχουν άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες, ενώ αυτοί που δεν μπορούν περιμένουν με τις ώρες στις πρώτες βοήθειες και μπαίνουν σε λίστες αναμονής, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των επαγγελματιών υγείας, με αποτέλεσμα να διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές. Ως ΑΚΕΛ επιμένουμε σε ένα μονο-ασφαλιστικό σύστημα υγείας, χωρίς την εμπλοκή ασφαλιστικών εταιρειών και με ουσιαστικό ρόλο των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Με αυτόν τον τρόπο θα υπάρξει μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων, λιγότερη συνεισφορά του πολίτη και περισσότερα χρήματα για τους παροχείς υπηρεσιών. Σε αντίθεση με τη παρούσα διακυβέρνηση, που επιδιώκει διοικητικό διαμελισμό και υποβάθμιση των κυβερνητικών υπηρεσιών υγείας, και εμπλοκή ασφαλιστικών εταιρειών. Η Υγεία δεν είναι εμπορεύσιμο προϊόν, είναι δημόσιο αγαθό, το οποίο καθορίζει το επίπεδο σχέσης Κράτους-Πολίτη.