ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ, ΩΣΤΟΣΟ, ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΒΟΥΛΗΣΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ, ΤΟΝΙΖΕΙ Ο ΕΪΝΤΕ

Ο Ειδικός Σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό σκιαγραφεί την υπάρχουσα κατάσταση στις συνομιλίες, ενώ διαμηνύει πως ακόμη είναι νωρίς για να εμπλακεί ο Μπαν Κι Μουν στον διάλογο

Απομένουν πολλά να γίνουν και αρκετοί μήνες σκληρής δουλειάς πριν φτάσουμε σε πολιτική συμφωνία, ενώ απαιτείται και αρκετός χρόνος για τη σύνταξη του Συντάγματος, διαμηνύει, μεταξύ άλλων, ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε

«Το Κυπριακό είναι απολύτως επιλύσιμο, αλλά χρειάζεται εμπιστοσύνη, βούληση και ηγεσία. Υπήρχε λίγη εμπιστοσύνη και λίγη βούληση αλλά όταν υπήρχε ηγεσία, ήταν κάθε φορά μόνο στη μία πλευρά. Τώρα υπάρχουν όλα ταυτοχρόνως και αυτή η δυναμική δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χαθεί». Με αυτά τα λόγια ο ειδικός σύμβουλος του Γ.Γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, αιτιολόγησε την ευκαιρία που βλέπει να υπάρχει για λύση, χαρακτηρίζοντας παράλληλα ως το μεγαλύτερο επίτευγμα των διαπραγματεύσεων την σχεδόν ολοκληρωτικά αλλαγή συμπεριφοράς που υπάρχει.

Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο ΚΥΠΕ, μετά την ενημέρωση των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Νορβηγός πρώην Υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε την παρούσα φάση των διαπραγματεύσεων και αναφέρθηκε στη σημασία της αναγνώρισης και από τις δύο πλευρές του ευρωπαϊκού χαρακτήρα της λύσης. Είπε πως απομένουν πολλά να γίνουν και αρκετοί μήνες σκληρής δουλειάς πριν φτάσουμε σε πολιτική συμφωνία και αρκετός χρόνος για τη σύνταξη του Συντάγματος.

Υποστήριξε ότι οι συνομιλίες πλέον δεν αφορούν μόνο στο θέμα της διακυβέρνησης, αλλά καλύπτουν όλες τις πτυχές. Ενώ σε σχέση με τις εγγυήτριες δυνάμεις, είπε πως βρίσκεται σε επαφή και με τις τρεις και συζητούν το πώς και το πότε θα εργαστούν στα θέματα αυτά. Σε ό,τι αφορά την αμεσότερη εμπλοκή του Γ.Γ. του ΟΗΕ, είπε πως ο Μπαν Κι Μουν βρίσκεται σε επαφή μαζί του και τους ηγέτες και είναι πλήρως ενήμερος, αλλά θα «εμπλακεί όταν η παρουσία του κριθεί περισσότερο χρήσιμη».

Τα κυριότερα σημεία της συνέντευξης

Ερωτηθείς σε ποία φάση βρίσκονται αυτήν τη στιγμή οι διαπραγματεύσεις, ο κ. Έιντε ανέφερε πως αρχικά έγινε μια αποσαφήνιση των συγκλίσεων και ποιες χρειάζονταν ενημέρωση, όπως και πού έχουν αλλάξει οι θέσεις. «Αυτό πλέον το έχουμε ξεπεράσει», πρόσθεσε και σημείωσε πως τώρα οι διαπραγματεύσεις εισήλθαν στην ουσιαστική συζήτηση πτυχών του Κυπριακού. Όπως εξήγησε, σε κάποιες πτυχές η απόσταση που χωρίζει τις δυο πλευρές είναι μεγάλη, ενώ σε άλλες διαγράφεται το περίγραμμα μιας πιθανής λύσης. «Και αυτό δεν οφείλεται σε έλλειψη θέλησης, αλλά συμβαίνει γιατί τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους. Έτσι, μερικές φορές πρέπει να πούμε "ας κάνουμε μιαν ανάπαυλα για το συγκεκριμένο θέμα, ώστε να δούμε πώς αναπτύσσεται ένα άλλο ζήτημα και να δούμε τη σύνδεση μεταξύ τους"», υπογράμμισε περαιτέρω.

Ο κ. Έιντε τόνισε, ακόμη, πως ανάμεσα στις δυο πλευρές υπάρχει αμοιβαία αναγνώριση της σημασίας του ευρωπαϊκού χαρακτήρα της λύσης και χαιρέτισε τον διορισμό του Πίτερ Βαν Νούφελ ως εκπροσώπου του Προέδρου της Κομισιόν για το Κυπριακό. Σε σχέση με τον ρόλο του αντιπροσώπου της Ε.Ε., ο κ. Έιντε είπε πως αυτός είναι και ουσιαστικός αλλά και συμβουλευτικός. Σε ό,τι αφορά τις εγγυήτριες δυνάμεις, ο κ. Έιντε ανέφερε πως βρίσκεται σε επαφή με την Ελλάδα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο. «Συζητάμε τόσο το πώς όσο και πότε θα εργαστούμε πάνω σ’ αυτά τα θέματα και, φυσικά, ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Αλλά είμαστε σε πρώιμο στάδιο», πρόσθεσε.

Πότε θα εμπλακεί ο Μπαν Κι Μουν

Κληθείς να πει κατά πόσον αυτήν τη στιγμή το κεφάλαιο που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι αυτό της διακυβέρνησης, ο Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. των Η.Ε. απάντησε αρνητικά. «Αυτό ήταν αλήθεια πριν από λίγο καιρό, αλλά τώρα το έχουμε ξεπεράσει αρκετά. Είμαστε βαθιά σε άλλους τομείς. Στα θέματα ιδιοκτησίας, στις αρχές των εδαφικών αναπροσαρμογών - όχι αριθμητικά, αλλά στα κριτήρια. Ανέφερα επίσης ήδη τις πτυχές της Ε.Ε. και μια πτυχή η οποία έχει καταστεί ακόμη σημαντικότερη τα τελευταία χρόνια, την οικονομική βιωσιμότητα του νέου κράτους».

Ερωτηθείς σε ποιο στάδιο ο Γενικός Γραμματέας θα αναμειχθεί περισσότερο στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, ο κ. Έιντε επεσήμανε: «Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι ο Γενικός Γραμματέας παρακολουθεί πολύ στενά. Είμαι σε συχνή επαφή μαζί του και γνωρίζει όλη την υπόθεση από μέσα και από έξω. Έχει μια ισχυρή ηθική δέσμευση να είναι υποβοηθητικός. Φυσικά θα συμμετάσχει, όταν η παρουσία του είναι περισσότερο χρήσιμη».

Σε διευκρινιστικό ερώτημα, εάν ο Γ.Γ. των ΗΕ σκέφτεται να καλέσει τους δυο ηγέτες μαζί με τον κ. Έιντε για να αξιολογήσουν από κοινού την κατάσταση, τόνισε πως ο Μπαν Κι Μουν μιλάει συχνά στους δύο ηγέτες. «Δεν πρόκειται να σας πω, όμως, μια συγκεκριμένη ημερομηνία ή περίσταση, αλλά ότι θα συμμετάσχει. Το χαρτί θα παιχτεί όταν είναι περισσότερο χρήσιμο», εξήγησε.

Ο φόβος του Έιντε

Ερωτηθείς, τέλος, να πει ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος του σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό, ο κ. Έιντε είπε: «Δεν μπορώ να δω πραγματικά να ξεπετιέται μια κρίση μέσα από τις συνομιλίες. Φυσικά και ξέρω ότι μπορεί να συμβεί, αλλά δεν μπορώ πραγματικά να δω πού μέσα στις συνομιλίες μπορεί να προκύψει κάποιο ρήγμα. Θέλω να είμαι πολύ ακριβής. Υπάρχει πολύ σκληρή δουλειά να γίνει και φυσικά μπορούν να υπάρξουν εκπλήξεις.

Θα ανησυχούσα περισσότερο για ένα εξωτερικό σοκ. Κάποιο γεγονός, ή μια αλλαγή πορείας, ή κάτι που θα συμβεί στη γειτονιά. Δεν αναφέρομαι σε κάτι συγκεκριμένο, απλώς κοιτάζοντας πίσω στην ιστορία της Κύπρου, μερικές φορές κάτι άλλο συμβαίνει, το οποίο στη συνέχεια αποσπά την προσοχή από τις συνομιλίες», κατέληξε.