Κλονίζεται πάλι η πολιτική επικαιρότητα, λόγω δηλώσεων του Μουσταφά Ακιντζί στην επέτειο της εισβολής. Αλλαγή θεώρησης ή απλή βελτίωση της λεκτικής ορολογίας; Στο Ρινγκ της Επικαιρότητας φιλοξενούνται σήμερα δύο πρώην Υπουργοί Εξωτερικών. Γιώργος Λιλλήκας και Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
· Σχολιάστηκε έντονα τα τελευταία 24ωρα η δήλωση Ακιντζί περί πολέμου και όχι ειρηνευτικής επιχείρησης. Αυτό αλλάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο τα δεδομένα και ισορροπίες ή αποτελεί απλώς μια γλωσσική βελτίωση της ορολογίας;

· Οι θέσεις της τ/κ και τουρκικής πλευράς, όπως εκφράζονται δημοσίως, δικαιολογούν τις αναφορές περί καλού κλίματος και κυρίως μπορούν να τροφοδοτούν το κλίμα αισιοδοξίας που εσχάτως επικρατεί;

· Οι δηλώσεις Ταγίπ Ερντογάν από τα κατεχόμενα δεικνύουν οποιαδήποτε διαφοροποίηση στάσης ή η ρητορική κινείται στα ίδια απογοητευτικά πλαίσια του παρελθόντος;


ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΛΗΚΑΣ
Πρώην Υπουργός Εξωτερικών

· Είναι θετικό το γεγονός ότι ο κ. Ακιντζί αναγνώρισε μέρος της ιστορικής αλήθειας. Αναγνωρίζω τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει για να παραδεχθεί ότι ο πόλεμος ήταν αποτέλεσμα της εισβολής της Τουρκίας. Από την πρώτη στιγμή, σχολιάζοντας την εκλογή του κ. Ακιντζί στην ηγεσία των Τουρκοκυπρίων, επισήμανα τη διαφορετική φρασεολογία και ρητορική που έχει, γεγονός που τον καθιστά πιο ευχάριστο συνομιλητή. Το Κυπριακό δεν είναι πρόβλημα που δημιουργήθηκε ή παρέμεινε άλυτο εξαιτίας του κακού ή σκληρού χαρακτήρα του άλφα ή του βήτα διαπραγματευτή. Το Κυπριακό είναι ένα γεωπολιτικό ζήτημα. Είναι πρόβλημα εισβολής και κατοχής, που δημιούργησε και συντηρεί η επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας. Αυτοί οι στόχοι παραμένουν αναλλοίωτοι, εξ ου και η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό. Θυμηθείτε ότι πριν από μερικούς μήνες είχε εισβάλει με το Barbaros και πολεμικά της πλοία στην κυπριακή ΑΟΖ. Τι άλλαξε σε μερικούς μήνες και κάποιοι ξαφνικά διαπιστώνουν καλή θέληση και στήνουν πανηγύρια; Ταυτόχρονα υπάρχει μια επιλεκτική απομόνωση των δηλώσεων του κ. Ακιντζί. Γιατί αποσιωπούνται οι δηλώσεις που έκανε ανήμερα την τουρκική εισβολή περί διασφάλισης της πληθυσμιακής πλειοψηφίας βάσει εθνότητας στο κάθε συνιστών κράτος; Ή ότι για να διασφαλιστεί η Δικοινοτικότητα, τα πολιτικά δικαιώματα «θα εφαρμοστούν με μέτρο»;

· Οι δημόσιες δηλώσεις του κ. Ακιντζί είναι συχνά διφορούμενες και συνειδητά, πιστεύω, ασαφείς. Η στάση που τήρησε στο ζήτημα της Αμμοχώστου αλλά και στο θέμα της διασύνδεσης των δικτύων κινητής τηλεφωνίας θα έπρεπε να προβληματίσει. Για τη μεν Αμμόχωστο απαίτησε νομιμοποίηση του αεροδρομίου της Τύμπου για να τους αναγνωριστεί χωριστός εναέριος χώρος, που παραπέμπει σε χωριστό κυρίαρχο κράτος. Εις δε την κινητή τηλεφωνία απέρριψε τη χρήση, για όλη την Κύπρο, του κωδικού 357 που είναι ο διεθνής κωδικός τηλεπικοινωνιών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ζήτησε είτε τη χρήση του 090, που είναι ο κωδικός της Τουρκίας για τα κατεχόμενα, είτε την παραγνώριση και των δύο και την αγορά υπηρεσιών από διεθνή τηλεπικοινωνιακό οργανισμό. Κάτι τέτοιο ασφαλώς υποβαθμίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και την αντιμετωπίζει ως «εκλιπούσα»! Μπορεί όλες αυτές τις αλήθειες να τις κρύβουμε κάτω από το χαλί για να μη χαλάσουμε το καλό, το εορταστικό κλίμα. Αλλά αυτό δεν μας φέρνει πιο κοντά στη λύση. Απλώς στρουθοκαμηλίζουμε. Με αυταπάτες και ψευδαισθήσεις οδηγούμαστε είτε σε νέο αδιέξοδο είτε σε λύση τουρκικών προδιαγραφών.

· Τόσο οι δηλώσεις Ερντογάν όσο και αυτές του κ. Νταβούτογλου κινούνται στις πάγιες διαχρονικές ακραίες απαιτήσεις της Άγκυρας. Επανέφεραν τις εγγυήσεις της Τουρκίας, μίλησαν για δύο λαούς, για πολιτική ισότητα που τη μεταφράζουν σε αριθμητική ισότητα και άλλα που παραπέμπουν στον γνωστό τους στόχο: μια λύση που θα καταλύει την Κυπριακή Δημοκρατία ή θα της αφαιρεί τη διεθνή προσωπικότητα και αναγνώριση και θα την μετατρέπει σε «ελληνοκυπριακό συνιστών κράτος», το οποίο ισότιμα με το «τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος» θα συνδημιουργήσουν το «νέο Συνεταιριστικό Κράτος της Ενωμένης Ομόσπονδης Κύπρου». Θα το επαναλάβω, έστω κι αν γίνομαι κουραστικός. Τα κράτη αλλάζουν πολιτική όταν η πολιτική που ακολουθούν δεν τους αποδίδει το ποθητό αποτέλεσμα ή τους δημιουργεί προβλήματα στην επίτευξη άλλων στόχων. Αν, λοιπόν, θέλουμε να ανοίξει ο δρόμος για μια λύση που θα ανατρέπει την κατοχή και τη διχοτόμηση, πρέπει να καταστήσουμε τη μη λύση ασύμφορη για την Τουρκία. Αυτή ήταν και η πεμπτουσία της 70σέλιδης Πρότασης Στρατηγικής που καταθέσαμε στο Εθνικό Συμβούλιο.

ΕΡΑΤΩ ΚΟΖΑΚΟΥ ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ
Πρώην Υπουργός Εξωτερικών

· Η δήλωση Ακιντζί αποτελεί ένα συνειδητό άνοιγμα του Τουρκοκύπριου ηγέτη προς την ελληνοκυπριακή κοινότητα. Μετά από 41 χρόνια έλλειψης της όποιας ευαισθησίας από τουρκοκυπριακής πλευράς για το συνεχιζόμενο δράμα των Ελληνοκυπρίων, που ως συνέπεια της εισβολής ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες και ακόμα μετρούν τις πληγές και θρηνούν θύματα και αγνοουμένους, ο Ακιντζί τολμά λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Τούρκου Προέδρου να μοιραστεί τις σκέψεις του για την πραγματική φύση της 20ής Ιουλίου 1974. Παρά το ότι οι Τούρκοι την καλούν «ειρηνευτική επιχείρηση», στην πραγματικότητα, είπε, ήταν ένας πόλεμος, του οποίου τα περισσότερα θύματα ήταν Ελληνοκύπριοι. Σίγουρα αυτή η φράση δεν αλλάζει με οποιοδήποτε τρόπο τα κατοχικά δεδομένα και τις συνέπειες της εισβολής. Ούτε ο Ακιντζί είπε όλη την αλήθεια, ιδιαίτερα όσον αφορά τα εγκλήματα της Τουρκίας. Έστειλε, όμως, το μήνυμα ότι η αλήθεια είναι ο μόνος δρόμος που οδηγεί στην αλληλοκατανόηση και συναισθηματική ταύτιση, που θα αποτελέσει τη βάση της συμφιλίωσης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Ασφαλώς στον χώρο αυτό της συμφιλίωσης δεν μπορεί να ανήκει η Τουρκία, εφόσον συνεχίζει την παράνομη κατοχή κυπριακού εδάφους και παραβιάζει κατάφωρα τα ανθρώπινα δικαιώματα των Κυπρίων.

· Από την εκλογή Ακιντζί και την επανέναρξη των συνομιλιών επικρατεί ένα πιο θετικό κλίμα, που συμβάλλει στην καλύτερη συνεννόηση και κατανόηση των εκατέρωθεν θέσεων, πάντα σε σύγκριση με τους προκατόχους του, κυρίως τους σκληροπυρηνικούς Ντενκτάς και Έρογλου. Ο Ακιντζί είναι ένας προοδευτικός ηγέτης, που έχει παρουσιάσει δείγματα γραφής σε ό,τι αφορά τη συνεργασία και τον στόχο της ειρηνικής συνύπαρξης. Εκεί που η ρητορική και τοποθετήσεις των προηγούμενων ηγετών στηρίζονταν σε συνομοσπονδιακές διευθετήσεις με έμφαση στα δύο «κράτη» και δύο «λαούς», οι τοποθετήσεις Ακιντζί για μια ομοσπονδιακή λύση αποτελούν σαφή διαφοροποίηση, καθώς και οι διαφαινόμενες μέχρι στιγμής προθέσεις του. Απ' εκεί και πέρα, όσον αφορά την ουσία των διαπραγματεύσεων, βρισκόμαστε ακόμα στα αρχικά στάδια και η όλη προσπάθεια διαφαίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Είναι γι' αυτό που η αισιοδοξία θα πρέπει να παραμείνει συγκρατημένη μέχρι να υπάρξουν απτά αποτελέσματα, καθοδηγώντας όμως και ενισχύοντας τα βήματα των ηγετών μέχρι την επίτευξη του τελικού κοινού στόχου.

· Ο Πρόεδρος Ερντογάν με τη συμμετοχή του και του τουρκικού πολεμικού στόλου στις εκδηλώσεις της εισβολής έστειλε το μήνυμα ότι η κατοχική Τουρκία είναι παρούσα και ότι αυτή αποφασίζει με την ισχύ των όπλων. Η ενέργειά του, που είχε στόχο και την εσωτερική κοινή γνώμη σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας στην Τουρκία, δείχνει πόσο αναλώσιμους θεωρεί τους Τουρκοκυπρίους, έτοιμος να δηλητηριάσει με την παρουσία του το θετικό κλίμα που καλλιεργείται στις διαπραγματεύσεις. Είναι γεγονός ότι στις δημόσιες δηλώσεις του ήταν πιο προσεκτικός και φαινομενικά υποστηρικτικός του ενδοκοινοτικού διαλόγου, όμως η όποια διαφορετική ρητορική για να έχει σημασία θα πρέπει να μετουσιωθεί σε πράξεις, κάτι που δεν έχουμε μέχρι σήμερα δει από πλευράς Τουρκίας.