Δεν μας ενδιαφέρει να ρίξουμε λάδι σ' αυτήν τη φωτιά, αναφέρει ο Σεργκέι Λαβρόφ
Η συνεχιζόμενη ελληνική κρίση και οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή επιδεινώνουν την προοπτική εξαγωγής φυσικού αερίου στην Ευρώπη από το Ισραήλ και την Κύπρο

Η παρούσα οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επηρεάζουν αναπόφευκτα και τις προσπάθειες επίτευξης ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, ένα ενδεχόμενο Grexit θα έχει αδιαμφισβήτητα αλυσιδωτές επιπτώσεις στα υπάρχοντα ενεργειακά πρότζεκτ και θα επηρεάσει τις περιφερειακές ισορροπίες ισχύος. Με απλά λόγια το όραμα για δημιουργία μιας Ενεργειακής Ένωσης που παρουσιάστηκε πριν από περίπου έξι μήνες, θα μπορούσε τεθεί υπό αμφισβήτηση και να υπονομευθεί.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συνεδρίου που συνδιοργάνωσε την Τετάρτη η δεξαμενή σκέψης του German Marshal Fund των Ηνωμένων Πολιτικών, το Ελληνικό Forum Ενέργειας και το Νatural Gas Europe, το θέμα της Ελλάδας μαζί με το πρόβλημα ανάπτυξης του κοιτάσματος Λεβιάθαν του Ισραήλ στο άμεσο μέλλον, αποτελούν τα μείζονα ζητήματα που απειλούν το ευρωπαϊκό ενεργειακό οικοδόμημα.

Οι επιπτώσεις της αστάθειας
Κύριοι ομιλητές του Συνεδρίου που έγινε στις Βρυξέλλες ήταν ο Εκτελεστικός Διευθυντής της Διατλαντικής Ακαδημίας και του German Marshall, Ίαν Λέσερ, ο Ανώτερος Σύμβουλος και επίσης μέλος της Διατλαντικής Ακαδημίας, Σερ Μάικλ Λέιθ και ο Επικεφαλής του Τμήματος «Ενδυνάμωσης Πολιτικής Συνοχής της Ευρώπης» και Γενικός Διευθυντής Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Τζορτζ Κρεμλής. To θέμα εισήγησης πάνω στο οποίο τοποθετήθηκαν ήταν το κατά πόσον η Ε.Ε θα μπορούσε να υλοποιήσει τα ενεργειακά της σχέδια με μια οικονομική κατάρρευση στην Ελλάδα.

Όπως αποφάνθηκαν συνολικά, το τελευταίο διάστημα γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι μεταξύ των Ευρωπαϊκών Θεσμικών Οργάνων, υπάρχει έλλειψη τεχνογνωσίας. Επίσης, η γενική εκτίμηση ήταν πως αν οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή συνεχιστούν, τότε οι προοπτικές εισαγωγής φυσικού αερίου στην Ευρώπη από το Ισραήλ και την Κύπρο, θα επιδεινωθούν.

Το μαύρο σενάριο
«Σχεδόν τίποτα καλό δεν συμβαίνει. Αυτήν τη στιγμή, αντιμετωπίζουμε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση», σχολίασε ένας εμπειρογνώμονας, κατά τη διάρκεια της διάσκεψης που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Chatham House, αναφερόμενος στην κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι οι εντάσεις στην περιοχή είναι πιθανό να αυξηθούν κατά τους επόμενους μήνες, δεδομένης της συνεχιζόμενης ελληνικής κρίσης, η οποία, όπως είπε, δεν αποτελεί θετικό παράγοντα για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς.

Ο εφιάλτης της δραχμής
Σύμφωνα με διάφορους αναλυτές, το υφιστάμενο γεωπολιτικό πλαίσιο δεν δημιουργεί τις συνθήκες εκείνες ούτως ώστε να αυξηθεί η αισιοδοξία των επενδυτών, με τους εμπειρογνώμονες να αναγνωρίζουν παράλληλα τις ευρωπαϊκές ευθύνες για την κατάσταση στην Ελλάδα. Ένα ενδεχόμενο Grexit, εκτιμάται πως δεν θα αποτελούσε μόνον μια περιφερειακή πηγή αστάθειας, αλλά πιθανό να είχε και επιδράσεις σε διεθνές επίπεδο. Συγκεκριμένα, αρκετές περιφερειακές γραμμές διασύνδεσης δεν θα είναι πλέον οικονομικά βιώσιμες, όπως, για παράδειγμα, ο αγωγός μέσω Βουλγαρίας. «Ακόμη και αν η χρηματοδότηση του εν λόγω έργου δεν θα έρθει από ελληνικές πηγές, νομίζω ότι οι αλυσιδωτές επιπτώσεις των τιμών θα εγείρουν διάφορα ερωτήματα», σημείωσε ένας εμπειρογνώμονας, αναφερόμενος στην περίπτωση στην οποία η Ελλάδα εγκαταλείψει το ευρώ και επιστρέψει στη δραχμή.

Όπως αναφέρει ο αναλυτής του Natural Gas Europe, Σέργιο Ματαλούτσι, το επιχείρημα εδώ είναι ότι η δραχμή θα υποτιμηθεί αμέσως (ειδικοί είπαν ότι θα πρέπει να υποτιμηθεί τουλάχιστον κατά 50% σε σχέση με τη συναλλαγματική ισοτιμία που χρησιμοποιήθηκε όταν η Ελλάδα υιοθέτησε το ευρώ). Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι τιμές της ενέργειας εκφράζονται σε δολάρια, αυτό θα μειώσει την ανταγωνιστικότητα των εισαγωγών ενέργειας. «Η Ελλάδα τότε θα βασίζεται όλο και περισσότερο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην τοπική παραγωγή λιγνίτη. Το φυσικό αέριο από τη μια μέρα στην άλλη δεν είναι πλέον ανταγωνιστικό οικονομικά», πρόσθεσε.

Η ανάγκη σταθερότητας
Όσον αφορά τις μελλοντικές επιλογές, μέλος της Συνόδου σημείωσε ότι απαραίτητη προϋπόθεση για προσέλκυση επενδύσεων αποτελεί η εμπιστοσύνη εκ μέρους των ιδιωτών επενδυτών. Ειδικά για τα έργα πολλών δισεκατομμυρίων στα οποία υπάρχει μια μακρά περίοδος αποπληρωμής, η πολιτική σταθερότητα και η ανάπτυξη είναι απαραίτητες. «Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται εμπιστοσύνη. Όταν υπάρχει πολιτική εμπιστοσύνη, οι επενδύσεις θα έρθουν», παραδέχθηκε ένας εμπειρογνώμονας, προσθέτοντας ότι οι Βρυξέλλες κάνουν συχνά το λάθος να διαχειρίζονται τις αποφάσεις ιδιωτών επενδυτών ως μια ανεξάρτητη μεταβλητή, η οποία κακώς δεν συσχετίζεται με την ανάπτυξη και τη ζήτηση. «Χωρίς περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη και πολιτική σταθεροποίηση, τα μεγάλα έργα δεν θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τράπεζες», είπε.

Ο ρωσικός παράγοντας
Το περιοδικό «Foreign Policy» προσπαθώντας να ερμηνεύσει τους λόγους για τους οποίους η διαπραγμάτευση μεταξύ Θεσμών και Ελλάδας έχει φτάσει στα άκρα αναφέρει πως ο κ. Τσίπρας προσπάθησε να χρησιμοποιήσει το γεωγραφικό πλεονέκτημα της χώρας ως μια τακτική φόβου με σκοπό την επιδίωξη παραχωρήσεων εκ μέρους των πιστωτών. «Το συνεχιζόμενο φλερτ με τη Ρωσία, τόσο από τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και από τους συμμάχους του συνασπισμού του, το δεξιό κόμμα των ΑΝΕΛ, φαινόταν σαν να μπορούσε να παράσχει κάποια περιθώρια ελιγμών στην Αθήνα. Αλλά, μέχρι στιγμής, το τέχνασμα με τη Ρωσία έχει αποτύχει. Οι Βρυξέλλες, το Βερολίνο και άλλες μεγάλες πρωτεύουσες έχουν μείνει σταθερές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και η Κύπρος έχει αποφύγει να συμπαραταχθεί με την Ελληνική Δημοκρατία. Όποια και αν είναι η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας, αυτή δεν έχει εξαργυρωθεί στις συνομιλίες για χρέος», αναφέρει η ανάλυση.

Από την πλευρά του ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, με χθεσινές δηλώσεις του απέρριψε κάθε πιθανή εμπλοκή της Ρωσίας στις διαπραγματεύσεις της Ελλάδας με τους δανειστές της, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Αντίθετα με τις εικασίες σε ορισμένα ΜΜΕ, δεν μας ενδιαφέρει να ρίξουμε λάδι σ' αυτήν τη φωτιά», τόνισε, και πρόσθεσε: «Η θέση μας έχει ήδη δηλωθεί επανειλημμένως από τον Ρώσο Πρόεδρο. Η θέση μας είναι ότι μας ενδιαφέρει να βρεθεί όσο το δυνατόν συντομότερα μια αμοιβαία αποδεκτή λύση στο πρόβλημα του ελληνικού χρέους». Απαντώντας στις κατηγορίες που θέλουν τη Ρωσία να «κάθεται και να τρίβει τα χέρια της, παρακολουθώντας τη διένεξη που έχει η Ελλάδα με τις Βρυξέλλες, το Παρίσι και το Βερολίνο», ο κ. Λαβροφ είπε: «Αυτό δεν ισχύει, είναι μια στρέβλωση της θέσης μας, των συμφερόντων μας. Μας ενδιαφέρει μια ισχυρή, λειτουργική Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία αναπτύσσεται οικονομικά», πρόσθεσε.