ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ ΝΑ ΔΙΧΟΤΟΜΗΘΕΙ ΓΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΥΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ

Για ν' ανοίξουν ξανά τράπεζες χρειάζεται πρόσθετος ELA. Και για να δοθεί, επιβάλλεται να υπάρξει συμφωνία και υπαγωγή της Ελλάδας σε πρόγραμμα μνημονίου

Μια απάντηση “ναι” θα έχει υποχρεωτικά κατακλυσμιαίες εξελίξεις στο εσωτερικό, αφού προφανώς θα πρέπει να οδηγήσει σε εκλογές. Θα σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι δέχονται μια πρόταση που είχαν κάνει προηγουμένως οι Θεσμοί. Η οποία, όμως, δεν μπορεί να ισχύει, αφού το Πρόγραμμα έχει εκπνεύσει

Η απάντηση “όχι” είναι αχαρτογράφητη και κανένας δεν ξέρει με σιγουριά τι θα σημαίνει. Το σίγουρο είναι πως η “Ελλάδα του όχι” δεν θα βρει πρόθυμους τους εταίρους ν' ανοίξουν τις βρύσες χρηματοδότησης και όλα δείχνουν ότι θα επισημοποιηθεί η χρεοκοπία, που έχει ήδη συμβεί

Οι σκηνές που παρακολουθήσαμε και παρακολουθούμε στην Αθήνα αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα έχουν ξεπεράσει και τις πιο μαύρες περιγραφές που θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί. Μπορεί οι εξελίξεις να βάζουν μεγάλα ερωτηματικά στο ευρωπαϊκό σύστημα και ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά πολύ περισσότερο έχουν βάλει τη χώρα σε πρωτόγνωρο και ασύλληπτο κίνδυνο. Περισσότερο, όμως, και δικαίως, αγωνιούν για το ενδεχόμενο ενός διχασμού.

Η Ελλάδα απειλείται να διχοτομηθεί για χρόνια στο μέλλον ανάμεσα στα δυο στρατόπεδα του «ναι» και του «όχι». Αυτός ο διχασμός μοιάζει να είναι πολύ πιο απόλυτος και δύσκολος από εκείνον που έζησε η Κύπρος μετά το 2004. Επειδή, εκτός των άλλων, τα δυο στρατόπεδα φαίνεται να μην έχουν και μεγάλη διαφορά σε μέγεθος και να εναλλάσονται σε υπεροχή συνεχώς. Η τραγωδία, όμως, για τη χώρα είναι πως ό,τι και αν βγάλει η κάλπη, η Ελλάδα από Δευτέρας θα εξακολουθήσει να είναι κυριολεκτικά στον αέρα!

Το «ναι» και το «όχι»

Μια απάντηση “ναι” θα έχει υποχρεωτικά κατακλυσμιαίες εξελίξεις στο εσωτερικό, αφού προφανώς θα πρέπει να οδηγήσει σε εκλογές. Θα σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι δέχονται μια πρόταση που είχαν κάνει προηγουμένως οι Θεσμοί. Η οποία, όμως, δεν μπορεί να ισχύει, αφού το Πρόγραμμα έχει εκπνεύσει και θα πρέπει να ξεκινήσουν να συζητούν ξανά. Θα μπορούσε ποτέ να κάνει αυτήν τη συζήτηση η κυβέρνηση Τσίπρα; Οι εταίροι έχουν κλείσει ήδη με πολλούς τρόπους αυτήν την πόρτα. Άρα κάποιοι άλλοι θα πρέπει να ξεκινήσουν ξανά διαπραγματεύσεις, την ώρα που η χώρα ψάχνει εναγωνίως ρευστό, γιατί έχουν στερέψει τα πάντα…

Η απάντηση “όχι” είναι αχαρτογράφητη και κανένας δεν ξέρει με σιγουριά τι θα σημαίνει. Το σίγουρο είναι πως η “Ελλάδα του όχι” δεν θα βρει πρόθυμους τους εταίρους να ανοίξουν τις βρύσες χρηματοδότησης και όλα δείχνουν ότι θα επισημοποιηθεί η χρεοκοπία που έχει ήδη συμβεί. Ταυτόχρονα, όμως, οι τράπεζες θα παραμείνουν κλειστές και η οικονομία σε πλήρη αργία. Σε αυτό το ενδεχόμενο, μάλιστα, όλοι τονίζουν ότι το σύνολο του ενεργητικού των τραπεζών που υποθηκεύτηκε ήδη έναντι του ΕLA θα πρέπει να περάσει στον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής. Δηλαδή, με απλά λόγια, ο κάθε Έλληνας που έχει κάποιο δάνειο θα χρωστά στο εξής στη Φρανκφούρτη. Και πάντα σε ευρώ... Ανεξαρτήτως του αν η χώρα τελικά περάσει σε εθνικό νόμισμα. Πράγμα που θα σημαίνει εφιαλτικές παρενέργειες στις εισαγωγές της Ελλάδας, αφού όλοι γνωρίζουν πια πως δεν υπάρχει ουσιαστική εγχώρια παραγωγή.

Ο ομφάλιος λώρος...

Όπως θα έπρεπε να αναμένεται τις ώρες αυτές φάνηκε πόσο στενά είναι συνδεδεμένες Ελλάδα και Κύπρος. Ό,τι και αν λένε οι ισολογισμοί των τραπεζών που μπήκαν εδώ και καιρό χωριστά, στο πολιτικό πεδίο το «εμφυλιοπολεμικό» του δημοψηφίσματος έχει μεταφερθεί και στη Λευκωσία.

Στην Ολομέλεια της Πέμπτης βγήκαν τα ξίφη για ένα ψήφισμα που ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ έλεγαν ότι «χύνει λάδι στη φωτιά» και επέμειναν να κρατήσει η Βουλή τη δήλωση που είχε κάνει ο πρόεδρός της Γ. Ομήρου ως γενική θέση του σώματος. Λεπτομέρεια είναι ότι το ψήφισμα που προτάθηκε ήταν της ΕΔΕΚ! Τελικά ψηφίστηκε με τη βοήθεια του ΑΚΕΛ και των διαφόρων «μικρών». Με μια ψήφο διαφορά, 27-26. Επειδή υπήρχαν κάποιες απουσίες. Δηλαδή με άλλα λόγια η κυπριακή Βουλή μοιράστηκε στα δυο. Ενώ σχεδόν ταυτόχρονα ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ αντάλλαξαν ανοιχτά βολές. Η Εζεκία Παπαϊωάννου αμφισβήτησε τα αισθήματα του Συναγερμού για την Ελλάδα, κατηγορώντας τον ότι υποστηρίζει περισσότερο τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα, ενώ η Πινδάρου, σαν έτοιμη από καιρό, θύμισε τις απόψεις του ΑΚΕΛ για την Ελλάδα ως... «ξιπετσισμένο κουρκουτά».

Άλλα ντ’ άλλων...

Από την Αθήνα κάθε καμιά-δυο ώρες ακούγεται και άλλο διάγγελμα ή βαρυσήμαντη συνέντευξη του Πρωθυπουργού. Οι ΑΝΕΛ του Π. Καμμένου έχουν αρχίσει να φυλλοροούν, ενώ το ΚΚΕ κατεβαίνει στο δημοψήφισμα με άλλο, δικό του ψηφοδέλτιο. Ψυχροπολεμικό είναι επίσης και το περιστατικό με την κεντρική κυβέρνηση να ζητάει από περιφερειάρχες να αποφύγουν να δημοσιοποιούν αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, με κάποιες περιφέρειες, όπως εκείνη της Μακεδονίας, να διαμηνύουν ήδη ότι δεν πρόκειται να πειθαρχήσουν σε τέτοιες απαγορεύσεις...

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι υπάρχει γενική σύγχυση για το τι σημαίνει το δημοψήφισμα. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας επιμένει ότι ένα «όχι» θα επέτρεπε στην Ελλάδα να διαπραγματευτεί καλύτερα. Την ίδια ώρα, όμως, εκείνοι με τους οποίους προτίθεται να διαπραγματευτεί έχουν καταστήσει σαφές ότι σε τέτοια περίπτωση, «διαπραγμάτευση τέλος».

Μεγαλύτερο βαρίδι όμως για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι το πραγματικό απόλυτο χάος που επικρατεί στα ΑΤΜ, με το παζάρι κλειστό και με τους συνταξιούχους να μην μπορούν να πάρουν έστω τις πενιχρές συντάξεις τους. Ενώ ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το τι θα γίνει τη Δευτέρα. Ως γνωστόν το υπόλοιπο ρευστό στις τράπεζες ήταν μέχρι πριν από δυο-τρεις μέρες μόλις δυο δισεκατομμύρια. Έτσι υπολογίστηκε και το όριο ανάληψης των 60 ευρώ την ημέρα. Αυτή η πρόβλεψη σημαίνει ότι θα έφταναν μέχρι την Κυριακή. Πώς θα ανοίξουν λοιπόν τη Δευτέρα;

Ο Γ. Βαρουφάκης κάνει απανωτές δηλώσεις, βεβαιώνοντας ότι οι τράπεζες θα ανοίξουν κανονικά μετά το δημοψήφισμα. Την ίδια στιγμή και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έσπευσε να εγγυηθεί «προσωπικά» τις καταθέσεις. Φυσικά εμείς στην Κύπρο, που περάσαμε το επώδυνο «πανεπιστήμιο» των κουρεμάτων το 2013, έχουμε μάθει ότι οι δηλώσεις δεν σημαίνουν και πολλά πράγματα. Στην πραγματικότητα, δεν σημαίνουν τίποτα. Για να ανοίξουν ξανά τράπεζες στην Ελλάδα χρειάζεται πρόσθετος ELA. Και για να δοθεί, επιβάλλεται να υπάρξει συμφωνία και υπαγωγή της Ελλάδας σε πρόγραμμα μνημονίου. Η μπάλα, πάντως, για την ώρα είναι στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η οποία, όμως, στο μεταξύ δεν φαίνεται και πολύ σίγουρη για το τι πρέπει να κάνει. Υπάρχει όμως καμιά αμφιβολία πως το τι θα κάνει θα εξαρτηθεί από το τι θα βγάλει η κάλπη;

Η Ελλάδα έχει αντλήσει μέχρι τώρα σχεδόν 90 εκατ. ELA. Για να γίνει αυτό, οι τράπεζές της έβαλαν υποθήκη δικές τους αξίες περίπου 150 εκατ. Δηλαδή τα δάνεια των Ελλήνων, επεσήμαναν οικονομολόγοι. Αυτό πολύ απλά σημαίνει ότι σε περίπτωση «ατυχήματος», όχι μόνο οι Έλληνες χάνουν τις καταθέσεις τους κι ας τις «εγγυάται» ο Πρωθυπουργός, αλλά και όσοι χρωστούν θα έχουν πια ως δανειστή τη Φρανκφούρτη!

Στη θετικότερη περίπτωση για την ελληνική Κυβέρνηση, που θα ήταν επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, είναι ήδη γνωστό ότι έχουν αποσυρθεί ήδη οι προτάσεις εκείνες που φαινόταν «πολύ κοντά» να αποδεχτεί, αλλά τελικά τις άφησε στην άκρη για να κάνει δημοψήφισμα. Πολλοί εξοργίζονται διότι εικάζουν ότι οι Θεσμοί επιβάλλουν κάποια... «αντίποινα» όταν λένε ότι οι προτάσεις δεν ισχύουν. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ισχύουν διότι απλώς... παρήλθαν.

Οι αριθμοί και οι συσχετισμοί...

Πράγματι, στους τελευταίους πέντε μήνες, την περίοδο αυτή των εντατικών διαπραγματεύσεων, η κατάσταση για την Ελλάδα έχει επιδεινωθεί πάρα πολύ. Πράγματα που μπορεί πέρσι να ήταν αρκετά για μια συμφωνία, τώρα δεν αρκούν. Φαίνεται πως ακόμα και στην πιο θετική περίπτωση η Ελλάδα θα οδηγηθεί να κάνει μια χειρότερη για την ίδια συμφωνία.

Το ερώτημα είναι ποιος και πώς θα το διαχειριστεί πολιτικά. Θεωρητικά, αν η κυβέρνηση Τσίπρα κερδίσει στο δημοψήφισμα και βγει ενισχυμένη, θα μπορούσε να κάνει και μια πιο «δύσκολη» συμφωνία. Αλλά γιατί να την κάνει από τη στιγμή που έκανε δημοψήφισμα για να την αποφύγει; Ενώ σε περίπτωση που χάσει το δημοψήφισμα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα πρέπει να φύγει από τη μέση. Σε μια τέτοια περίπτωση και αν χρειαστεί να γίνουν και εκλογές, πώς θα επιβιώσει στο ενδιάμεσο η Ελλάδα; Θα φτάσει ποτέ σε εκλογές με ευρώ;

Ανάμεσα στα πολλά αυτές τις μέρες, ο πρώην Πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής, υπερασπιζόμενος το «ναι», μίλησε και για λόγους «εθνικής ασφάλειας». Πράγματι, οι περισσότεροι αποφεύγουν επιμελώς να το αναφέρουν, εκτός από το «φάλτσο» του υπουργού Π. Καμμένου, που μίλησε για τον στρατό ως «εγγυητή της εσωτερικής ασφάλειας της χώρας». Όσα και αν καταμαρτυρούν στον Καραμανλή για τη διακυβέρνησή του, η επισήμανση δεν στερείται σημασίας.

Η παρέμβαση του Αχμέτ Νταβούτογλου που προσφέρθηκε μέχρι και να... δανείσει την Ελλάδα, θύμισε αντίστοιχη πρωτοβουλία του Ντερβίς Έρογλου εδώ στην Κύπρο, που πριν από δυο χρόνια είχε κάνει την ίδια κίνηση προς τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Την ίδια ώρα οι παραβιάσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο συνεχίζονται εντατικά, η Δυτική Θράκη αναμένεται ότι με τις ευλογίες της Άγκυρας θα επιχειρήσει αυτονόμηση, ενώ οι διαπραγματεύσεις στην Κύπρο μπαίνουν σε αποφασιστική φάση.

Ποιος μπορεί άραγε να καταγράψει με ακρίβεια τον αληθινό συσχετισμό δυνάμεων; Τι θα μπορεί η Κύπρος να περιμένει αν φτάσει η ώρα να συζητηθούν σοβαρά θέματα όπως εκείνο των εγγυήσεων; Προηγουμένως, όμως, όλοι εύχονται ξημερώματα Κυριακής προς Δευτέρα, να μη δημιουργηθεί κάποιο χάος και να μην επικρατήσουν σκηνές διχασμού. Αυτό δεν εξαρτάται όμως μόνο από το αποτέλεσμα της κάλπης, «τη ζαριά» όπως κάποτε είχε αποκαλέσει την ιδέα δημοψηφίσματος (από τον Γ. Παπανδρέου τότε) ο Α. Τσίπρας. Εξαρτάται και από τη σύνεση, την ψυχραιμία και τη στρατηγική των πολιτικών δυνάμεων...