ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΠΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ

Να ανοίξει την κερκόπορτα που έχει το Πρωτόκολλο 10 θέλει ο Μουσταφά Ακιντζί. Ποιον ρόλο διαδραματίζει ο Οζντίλ Ναμί

Σύμφωνα με πρόσωπα που παρακολουθούν από πολύ κοντά τις συνομιλίες και έχουν ενημέρωση για το πώς προχωρούν, δεν υπάρχει αντιστοιχία της εικόνας που έχει βγει προς τα έξω σε σχέση με την εικόνα που υπάρχει μέσα στις συνομιλίες

Μετά από τις γιορτές και τις κοινωνικές επαφές των δύο ηγετών, Αναστασιάδης και Ακιντζί μπαίνουν στα βαθιά νερά της διαπραγμάτευσης. Η επίσημη πληροφόρηση για το τι γίνεται πίσω από τις κλειστές πόρτες δίνεται με το σταγονόμετρο, κάτι που, όπως όλα δείχνουν, αποτελεί και την «άτυπη» συμφωνία ανάμεσα στις δυο πλευρές. Άλλωστε ο ίδιος ο κ. Έιντε τόνισε μεσοβδόμαδα ότι «δεν θα ανακοινώνονται οι λεπτομέρειες των συνομιλιών».

Σύμφωνα, ωστόσο, με πρόσωπα που παρακολουθούν από πολύ κοντά τις συνομιλίες και έχουν ενημέρωση για το πώς προχωρούν, δεν υπάρχει αντιστοιχία της εικόνας που έχει βγει προς τα έξω σε σχέση με την εικόνα που υπάρχει μέσα στις συνομιλίες. Το επικοινωνιακό, δηλαδή, κλίμα, όπως έχει δημιουργηθεί, δεν συνάδει με την πορεία της συζήτησης, αν και μας τονίστηκε ότι η τ/κ πλευρά εμφανίζεται πολύ πιο κατανοητή και δείχνει διάθεση για συζήτηση, αλλά κυρίως στα ζητήματα που την «καίνε».

Χαρακτηριστικό, ωστόσο, είναι το παρασκήνιο γύρω από το καυτό ζήτημα των εγγυήσεων. Σύμφωνα με πηγές που παρακολουθούν στενά τις συνομιλίες, η πλευρά μας ζήτησε να καταθέσει τη δική της άποψη πάνω στο θέμα «Εγγυήσεις και ασφάλεια», θέλοντας με τον τρόπο αυτό να έχει ένα κωδικοποιημένο έγγραφο κατατεθειμένο στην τράπεζα των συνομιλιών. Ωστόσο η τ/κ πλευρά και κυρίως ο Τ/κ διαπραγματευτής Οζντίλ Ναμί δεν αποδέχθηκαν ούτε καν να καταθέσουμε εμείς την άποψή μας. Φυσικά η τ/κ πλευρά αποφεύγει όπως «ο διάολος το λιβάνι» το καυτό αυτό ζήτημα και παράλληλα απορρίπτει οποιοδήποτε ενδεχόμενο στο παρόν στάδιο να συζητηθεί.

Το παραπάνω γεγονός επιβεβαιώνει με τη δήλωσή του και ο αναπληρωτής πρόεδρος του Κόμματος Εθνικής Ενότητας (UBP) Ναζίμ Τσαβούσογλου: «Δεν μπορούμε να κάνουμε παραχωρήσεις για τη διζωνικότητα και τις εγγυήσεις. Όλες οι συμφωνίες που έγιναν αποσκοπούσαν στο να επιτευχθεί μια καλύτερη φάση από το σημερινό στάδιο. Οι προσδοκίες για τις διαπραγματεύσεις αυξάνονται για δύο με τρία χρόνια».

Τέλος οι τέσσερεις ελευθερίες και έγγραφο «φωτιά»

Η «Σημερινή» γνωρίζει ότι υπήρξε έντονη συζήτηση κατά τη διάρκεια του διαλόγου των δύο διαπραγματευτών, σχετικά με το «δώρο» που είχε κάνει ο κ. Χριστόφιας στον κ. Ταλάτ, συμφωνώντας επί της αρχής (in principle) για την απόλαυση των τεσσάρων ελευθεριών από Τούρκους υπηκόους στην επικράτεια της Κύπρου. Δηλαδή, οι Τούρκοι πολίτες, είτε ενταχθεί η Τουρκία στην ΕΕ είτε ότι, θα έχουν -υπό προϋποθέσεις- καθεστώς Ευρωπαίου πολίτη.

Πληροφορίες από τα άτομα που συμμετέχουν στον σκληρό πυρήνα των συνομιλιών αναφέρουν ότι φτάσαμε ακόμη και στη δημιουργία εγγράφου, στο οποίο γινόταν αναφορά ότι η πλευρά μας θα δεχθεί τις τέσσερεις ελευθερίες για τους Τούρκους υπηκόους από τώρα, αλλά την ίδια ώρα η Τουρκία θα έπρεπε να δεχθεί την τήρηση αναλογίας πληθυσμού που θα ερχόταν στην Κύπρο 4 προς 1. Η πλευρά μας, πάντως, σήμερα έχει απορρίψει την παραπάνω σύγκλιση. Η τ/κ πλευρά υποστηρίζει ότι σήμερα στα κατεχόμενα ο πληθυσμός των Τ/κ ανέρχεται στις 215.000. Ωστόσο η ε/κ πλευρά εκφράζει μια δυσπιστία αν πρόκειται για πραγματικούς αριθμούς.

Πρωτογενές… κρύο ντουζ

Αρνητική έκπληξη προξένησε στη Λευκωσία η δήλωση του κ. Ακιντζί στις Βρυξέλλες, για την ανάγκη η λύση να καταστεί πρωτογενές δίκαιο. Ουσιαστικά η τουρκική προσέγγιση είναι πως η συμφωνία στο Κυπριακό θα ενσωματωθεί ως πρωτογενές δίκαιο, «κλειδώνοντας» τις όποιες παρεκκλίσεις από το κεκτημένο υιοθετηθούν. Από την πλευρά της, η Κυβέρνηση τονίζει ότι το Πρωτόκολλο 10 αποτελεί συστατικό μέρος της Συνθήκης Ένταξης και ορίζει με σαφήνεια ότι ολόκληρη η Κύπρος αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αναστολή της εφαρμογής του κεκτημένου στις κατεχόμενες περιοχές.

Σύμφωνα με το Άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 10, της Συνθήκης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ, τονίζεται ότι «Η εφαρμογή του κεκτημένου αναστέλλεται στις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας στις οποίες η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο. Το Συμβούλιο, ενεργώντας ομόφωνα βάσει πρότασης της Επιτροπής, αποφασίζει την άρση της αναστολής».

Ωστόσο το Άρθρο 4 του πρωτοκόλλου 10, φαίνεται πως αποτελεί και την κερκόπορτα στο να καταστεί κάθε λύση όσο μη συνάδουσα με το διεθνές δίκαιο και ανθρώπινα δικαιώματα ως αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Το Άρθρο 4 αναφέρει: «Στην περίπτωση που επιτευχθεί διευθέτηση, το Συμβούλιο, ενεργώντας ομόφωνα, βάσει πρότασης της Επιτροπής, αποφασίζει την αναπροσαρμογή των όρων προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα».

Ως εκ τούτου, διατάξεις οι οποίες σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση θα θεωρούνταν ως αποκλίσεις ή παρεκκλίσεις ή παραβιάσεις του ευρωπαϊκού κεκτημένου, στην παρούσα περίπτωση όχι μόνο δεν θα συγκρούονται με το κεκτημένο αλλά θα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος αυτού. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας πρόνοιας θα είναι εις βάρος των Κυπρίων πολιτών, οι οποίοι, εν αντιθέσει με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο δεν θα απολαμβάνουν τα ίσα και κοινά δικαιώματα, αλλά ούτε και θα έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν ενώπιον των ευρωπαϊκών δικαστηρίων τις μη συνάδουσες με το διεθνές δίκαιο πρόνοιες του σχεδίου.