Το ερώτημα καθώς και οι θέσεις, επιστημονικά πάντοτε ομιλούντες, δεν διασφαλίζουν την αμεροληψία και κατευθύνουν τους ψηφοφόρους, χωρίς απαραίτητα αυτό να γίνεται συνειδητά

Πολλά έχουν λεχθεί και έχουν λάβει χώραν την τελευταία εβδομάδα, το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί την κοινή γνώμη είναι τι θα ψηφίσει ο ελληνικός λαός στο δημοψήφισμα. 9.855.029 Έλληνες καλούνται να πάνε στις κάλπες, εκ των οποίων 108.371 είναι νέοι ψηφοφόροι. Παρόλο που η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έχει καθοδηγήσει τον λαό να ψηφίσει αρνητικά, εντούτοις δημοσκοπήσεις που έχουν διενεργηθεί το τελευταίο διάστημα καταγράφουν ενδιαφέροντα στοιχεία, τα οποία οδηγούν σε κάποιες ενδείξεις.

Τι έδειξαν οι δημοσκοπήσεις

Σε έρευνα που διεξήχθη μεταξύ 3-4 Ιουνίου του 2015 σε δείγμα 1000 ατόμων, έχει καταγραφεί ότι επτά στους δέκα Έλληνες θεωρούν ότι είναι καλύτερα η Ελλάδα να παραμείνει στο ευρώ. Πέντε στους δέκα Έλληνες πολίτες πιστεύουν ότι η Κυβέρνηση χειρίζεται με λανθασμένο τρόπο τη διαπραγμάτευση με τους δανειστές, ενώ τέσσερις στους δέκα πιστεύουν το αντίθετο. Ταυτόχρονα, η πλειοψηφία, πέντε στους δέκα, πιστεύουν ότι η Κυβέρνηση θα πρέπει να υποχωρήσει σε κάποιες από τις κόκκινες γραμμές της, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία εάν οι δανειστές δεν αποδεχθούν τις ελληνικές προτάσεις.

Μάλιστα, σημαντικό είναι το γεγονός ότι ένας στους τρεις οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ εκφράζεται με αυτήν την άποψη. Επιπλέον, επίσης η πλειοψηφία, πέντε στους δέκα, καλούν την Κυβέρνηση, εάν το δίλημμα που τυχόν προκύψει είναι αποδοχή της συμφωνίας ή εκλογές, να μην πάει σε εκλογές και να αποδεχθεί τη συμφωνία των δανειστών, έστω και εάν αυτή δεν ικανοποιεί τις ελληνικές θέσεις. Επίσης ένας στους τρεις οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ έχει αυτήν την άποψη.

Tώρα, όσον αφορά το δημοψήφισμα, δημοσκόπηση που διενεργήθηκε αυτήν την εβδομάδα και δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη, 1 Ιουλίου 2015, έχει δείξει ότι εννέα στους δέκα Έλληνες θα προσέλθουν στην κάλπη, κάτι που αναδεικνύει τη σημαντικότητα της διαδικασίας. Πριν από το κλείσιμο των τραπεζών, 57% των Ελλήνων δήλωναν «Όχι» στη συμφωνία και 30% «Ναι», ενώ μετά το κλείσιμο υπήρξε πτώση στο ποσοστό του «Όχι» στο 46% και άνοδος όσων αποδέχονταν τη συμφωνία στο 37%. 17% δεν ήταν σε θέση να εκφέρουν άποψη.

Άλλη δημοσκόπηση, που διενεργήθηκε την Τρίτη, 1 Ιουλίου και δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη, 2 Ιουλίου, κατέγραψε ποσοστό υπέρ του «Ναι» στο 47% και υπέρ του «Όχι» στο 43% σε όσους είναι πιθανό ή σίγουρο να ψηφίσουν. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τις τελευταίες ημέρες υπήρξε έντονη κινητικότητα όσων σκοπεύουν να αποδεχθούν τη συμφωνία, κάτι που ενδέχεται να διαφοροποιήσει τα δεδομένα.

Μεροληπτική η διατύπωση

Εάν κανείς εξετάσει επιστημονικά τη διατύπωση του ερωτήματος που αφορά το δημοψήφισμα, θα αντιληφθεί ότι είναι μεροληπτική. Πρώτον, το ερώτημα είναι ανισόρροπο, δηλαδή δεν υπάρχει ισορροπία μεταξύ της αρνητικής και θετικής θέσης, μάλιστα το ερώτημα είναι μεροληπτικό σε πρώτη φάση υπέρ του «Ναι». Δεύτερο, υπόκειται σε μεροληψία σειράς. Μεροληψία σειράς σημαίνει ότι η σειρά με την οποία εμφανίζονται είτε διάφορες αναφορές είτε οι θέσεις σε ένα ψηφοδέλτιο οδηγεί σε μεροληπτικές επιλογές. Από πλευράς σειράς το ερώτημα καθίσταται μεροληπτικό υπέρ του «Όχι».

Συνεπώς, το ερώτημα καθώς και οι θέσεις, επιστημονικά πάντοτε ομιλούντες, δεν διασφαλίζουν την αμεροληψία και κατευθύνουν τους ψηφοφόρους, χωρίς απαραίτητα αυτό να γίνεται συνειδητά. Για να διασφαλιζόταν η αμεροληψία του ερωτήματος θα έπρεπε να ήταν ως εξής: «Πρέπει να γίνει αποδεκτό ή όχι το σχέδιο συμφωνίας…», ταυτόχρονα θα έπρεπε να γινόταν εκτύπωση ψηφοδελτίων, όπου θα άλλαζε η σειρά των θέσεων, δηλαδή του «Ναι», και του «Όχι» ώστε να αποφευγόταν η πρόταξη του «Όχι».

ΔΡ ΝΑΣΙΟΣ ΟΡΕΙΝΟΣ
Εκλογικός Αναλυτής