Τα πολιτικά πράγματα στη χώρα δεν θα είναι τα ίδια όπως προηγουμένως
Υπό τις συνθήκες, είτε η χώρα προχωρήσει με κυβέρνηση μειοψηφίας, είτε με κυβέρνηση συνασπισμού, είτε με νέες εκλογές, η πορεία της διαγράφεται ασταθής από την προβληματική διακυβέρνηση που ενδεχομένως θα προκύψει

Οποιαδήποτε και να είναι η έκβαση των διεργασιών για σχηματισμό κυβέρνησης μετά τις εκλογές της 7ης Ιουνίου στην Τουρκία, το βέβαιο είναι ότι τα πολιτικά πράγματα στη χώρα δεν θα είναι τα ίδια όπως προηγουμένως. Η Τουρκία εισέρχεται σε φάση πολιτικής αβεβαιότητας, καθώς οι εσωτερικές διεργασίες και η προσωπική ατζέντα του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα έχουν επιδράσεις και στην τουρκική στάση στο εξωτερικό και στο Κυπριακό.

Το νέο πολιτικό τοπίο που έχει δημιουργηθεί στη χώρα και τα διλήμματα που αντιμετωπίζει είναι προϊόν του τερματισμού της δεκατριάχρονης αυτοδυναμίας του κυβερνώντος Κόμματος του ΚΔΑ του Ερντογάν και της ανάδειξης του φιλοκουρδικού Κόμματος ΚΔΛ στο Κοινοβούλιο. Υπό τις συνθήκες, είτε η χώρα προχωρήσει με κυβέρνηση μειοψηφίας, είτε με κυβέρνηση συνασπισμού, είτε με νέες εκλογές, η πορεία της διαγράφεται ασταθής από την προβληματική διακυβέρνηση που ενδεχομένως θα προκύψει. Επίσης τυχόν όξυνση στο Κουρδικό θα καταστήσει την κατάσταση στην Τουρκία ακόμη πιο κρίσιμη και εσωστρεφή.

Η εξωτερική πολιτική
Αναπόφευκτα, τα διαγραφόμενα δεδομένα, μαζί με την οικονομική κρίση που διέρχεται η χώρα, θα έχουν και τις επιδράσεις τους στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Με αυτά τα δεδομένα θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο ή Άγκυρα να μπορέσει πειστικά να διαδραματίσει τον ηγετικό ρόλο που προσδοκούσε να παίξει τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Οι πιεσμένοι οικονομικοί της πόροι και η εσωστρέφεια στην οποία θα οδηγηθεί, με τις εύθραυστες κομματικές σχέσεις και ισορροπίες και το κυνήγι των αντιπάλων (του παράλληλου κράτους), θα απορροφούν το ενδιαφέρον και την προσοχή.

Ταυτόχρονα, σημαντικά ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, όπως η δράση του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και του Λεβάντε, η κατάσταση στη Συρία, οι σχέσεις με Ιράν, Ρωσία, Ευρωπαϊκή Ένωση και ΗΠΑ θα συνεχίσουν να προβάλλουν ως πρόκληση για τη χώρα. Πλείστα από αυτά φέρουν τη σφραγίδα των αντιλήψεων και σκοπιμοτήτων του Ερντογάν, χωρίς βέβαια να αγνοείται η σημασία της γεωγραφίας και άλλων παραγόντων στη διαμόρφωση της τουρκικής πολιτικής.

Ο ρόλος του Ερντογάν
Οι τάσεις δείχνουν ότι σημαντικός παράγοντας στη διαμόρφωση των εξελίξεων θα συνεχίσει να είναι ο Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος, με το τελευταίο εκλογικό αποτέλεσμα, δέχτηκε πλήγμα στα σχέδιά του για ενίσχυση της προεδρίας. Όμως πρόθεσή του φαίνεται να είναι η παρουσία του να συνεχίσει να είναι δεσπόζουσα, με επιρροή στο ΚΔΑ και στην πολιτική ζωή της Τουρκίας και όχι απλώς εθιμοτυπική. Εξάλλου, «η αναγνώριση της νομιμότητας του Τούρκου προέδρου Ρετζίπ Ταγίπ Ερντογάν», που βασικά θεωρεί ως θεμιτή την ανάμειξή του στα πολιτικά δρώμενα, αποτελεί βασικό όρο του ΚΔΑ για οποιαδήποτε συνεργασία για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.

Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική ζωή του τόπου στα επόμενα χρόνια αναμένεται να συνεχίσει να εξελίσσεται υπό τη σκιά του Ερντογάν. Ο Μεχμέτ Νταβούτογλου -τον οποίο ο ίδιος επέλεξε στην πρωθυπουργία-, εφόσον θα είναι ο επόμενος πρόεδρος του ΚΔΑ και πρωθυπουργός, θα πρέπει -έστω και αν σε κάποια θέματα διαφωνεί- είτε να συμπορεύεται μαζί του, είτε να περπατά σε τεντωμένο σχοινί. Ειδάλλως είτε θα παραιτηθεί είτε θα συγκρουστεί.

Ακροβασία Ακιντζί
Το πιθανό, λοιπόν, είναι ότι ο Ερντογάν με τις προσωπικές του ατζέντες θα συνεχίσει να επιδρά στις διεργασίες στο εσωτερικό, επηρεάζοντας αναλόγως και την άσκηση της πολιτικής στο εξωτερικό. Αυτό ασφαλώς αφορά και το Κυπριακό, στο οποίο δύσκολα θα ανέμενε κανείς ουσιαστικές παρεκκλίσεις από τις γνωστές θέσεις Ερντογάν μετά το δημοψήφισμα του 2004. Ο Ακιντζί πιθανόν, υπό τις συνθήκες, να βρίσκει κάποια περιθώρια ανάσας μεταξύ μιας πιο ήπιας και διπλωματικής συμπεριφοράς από την πλευρά του Τούρκου πρωθυπουργού και από την άλλη, της άκομψης και κατά καιρούς προκλητικής στάσης του προέδρου έναντι των επιθυμιών των Τουρκοκυπρίων.

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, δεδομένου ότι διατηρεί τις προεκλογικές του απόψεις, ενδεχομένως να βρεθεί σε ακόμη πιο λεπτή θέση στα θέματα ασφάλειας, εγγυήσεων και χειραγώγησης της κοινότητάς του από την Τουρκία. Για να επιτύχει τους προεκλογικούς του στόχους, αποφεύγοντας μετωπική σύγκρουση με την Άγκυρα, πιθανόν να χρειαστεί να ακροβατεί. Θα μπορέσει, άραγε, η ελληνοκυπριακή πλευρά, εφόσον προκύψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, να το κατανοήσει και να το διαχειριστεί, διαφυλάσσοντας τα συμφέροντά της χωρίς ταυτόχρονα να σκοτώνει αλλά έντεχνα να υποβοηθά τον Ακιντζί;

ΔΡ. ΑΡΙΣΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ
Τέως Βουλευτής, Πρόεδρος Κυπριακού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών