Θα είναι οικονομικά βιώσιμη μια λύση του Κυπριακού ή θα μετατραπεί το οικονομικό βάρος της λύσης σε κύκνειο άσμα της προσπάθειας επανένωσης. Στο ρινγκ της επικαιρότητας φιλοξενούνται δύο ακαδημαϊκοί, οι Ανδρέας Θεοφάνους και Αντώνης Στυλιανού

- Στη ζυγαριά του οικονομικού κόστους ποιο είναι πιο βαρύ με βάση τα μέχρι σήμερα δημοσιευθέντα στοιχεία; Η λύση ή η μη λύση του Κυπριακού;

- Στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού πόσο σημαντική παράμετρος θα είναι το κόστος της λύσης και πόσο μπορεί να επηρεάσει, αν το κόστος επωμιστεί κυρίως η ε/κ πλευρά;

- Για πολλούς λύση σημαίνει έκρηξη ανάπτυξης. Αυτό ισχύει; Υπάρχουν παραδείγματα από άλλες χώρες;

Δρ ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Ακαδημαϊκός

· Το οικονομικό κόστος κατ’ αρχάς δεν πρέπει να ιδωθεί μεμονωμένα ή αποκομμένο από τις άλλες πτυχές του Κυπριακού. Αποτελεί μια ακόμη παράμετρο που πρέπει να συζητηθεί διεξοδικά για την κατάληξη σε μια βιώσιμη, λειτουργική και δίκαιη λύση του Κυπριακού. Ούτε, επίσης, ο παράγοντας «οικονομικό κόστος» θα πρέπει να αποτελεί τροχοπέδη στην επίτευξη λύσης, εάν υπάρξουν συγκλίσεις από τις δύο πλευρές σε όλα τα κεφάλαια του Κυπριακού. Δεν πρέπει, δηλαδή, να δείχνουμε το φεγγάρι και να βλέπουμε το δάχτυλο. Η λύση του Κυπριακού πρέπει να είναι συνολική και καθίσταται αναγκαία, υπό την αίρεση ότι αυτή τίθεται στις ορθές βάσεις, το συντομότερο δυνατόν, αλλά χωρίς χρονοδιαγράμματα. Τα τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής δεν πρέπει να αφεθούν στο έλεος του χρόνου. Υπάρχουν, σήμερα, οι συνθήκες εκείνες που επιτρέπουν μια ειλικρινή διαπραγμάτευση για την επίτευξη μιας λύσης, η οποία μάλιστα εκτιμάται ότι θα έχει μεγάλα οικονομικά οφέλη για όλους.

· Το κόστος της λύσης της Κυπριακού αποτελεί μια εκ των πολλών παραμέτρων στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. Δεν είναι ούτε η μοναδική παράμετρος, αλλά ούτε και η παράμετρος εκείνη που θα κλίνει τη ζυγαριά υπέρ της λύσης ή όχι. Υπάρχουν πολύ πιο «καυτά» κεφάλαια, στα οποία οι δύο πλευρές θα πρέπει να φτάσουν, συναινετικά μεταξύ τους, σε συμφωνία, όπως για παράδειγμα το κεφάλαιο της διακυβέρνησης, το θέμα των εγγυήσεων και άλλα. Αυτήν τη δεδομένη στιγμή μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν ως προς το κόστος της λύσης γενικά και ειδικά ως προς το ποιος θα επωμιστεί τούτο το κόστος. Αυτό που θα πρέπει να προσεχθεί είναι ο δημοσιονομικός τομέας, από πλευράς της κεντρικής Κυβέρνησης. Σίγουρα, όμως, από οικονομικής απόψεως δεν θα πρέπει να εκτιμηθεί μεμονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με τα οφέλη της λύσης. Είναι λάθος να μιλούμε μόνο για κόστος, χωρίς να προσθέτουμε στην εξίσωση την παράμετρο οφέλη. Και αυτά είναι πολλά - στον τομέα των επενδύσεων για παράδειγμα, του ανοίγματος νέων θέσεων εργασίας και πρωτίστως στον τερματισμό της βάναυσης και παράνομης διαίρεσης του νησιού.

· Αναντίρρητα, η λύση του Κυπριακού είναι από μόνη της παράγοντας ανάπτυξης από τη στασιμότητα που υπάρχει τα τελευταία 41 χρόνια. Με την ίδια λογική η λύση θα λειτουργήσει θετικά ως προς την ανάπτυξη της οικονομίας σε όλους της τους τομείς. Ήδη η κυπριακή οικονομία εξέρχεται του τέλματος στο οποίο εισήλθε τα προηγούμενα χρόνια. Υπάρχουν, ήδη, οι προοπτικές ανάπτυξης. Και αυτές οι προοπτικές θα ενισχυθούν με την λύση του Κυπριακού, αφού οι αναλύσεις δεικνύουν ότι τα αναπτυξιακά έργα που θα προκύψουν από τη λύση θα είναι πολλά. Υπάρχουν παραδείγματα από άλλες καταστάσεις, όχι κατ’ ανάγκην αντίστοιχες με τη δική μας, που η επίτευξη λύσης σε ουσιώδη προβλήματα επέφερε την ανάπτυξη σε όλους τους τομείς της οικονομίας - στη βιομηχανία, το εμπόριο, τις θέσεις εργασίας, κ.λπ. Η επίτευξη ειρήνης, γενικά, δημιουργεί εκείνες τις συνθήκες που επιτρέπουν τη μέγιστη ανάπτυξη. Στο τέλος της ημέρας, τα μεγαλύτερα αγαθά είναι αυτά της ειρήνης και της ελευθερίας και αυτά θα πρέπει να είναι οι οδοδείκτες για όλους.

Δρ ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ
Ακαδημαϊκός

· Για ασφαλείς προβλέψεις πρέπει να δούμε το συγκεκριμένο σχέδιο λύσης και να αναλύσουμε κάθε σχετική πρόνοια. Δεν υπάρχει ένα τέτοιο σχέδιο σήμερα. Μπορούμε όμως να καταθέσουμε θέσεις για τη ροπή ενός μοντέλου. Εάν το μοντέλο λύσης θα στηρίζεται στη συμφωνία Αναστασιάδη - Έρογλου ή στις συγκλίσεις Χριστόφια - Ταλάτ, τα αποτελέσματα δεν προβλέπονται ευοίωνα. Σημειώνω συναφώς ότι οι εμπειρίες από ανάλογα μοντέλα δεν είναι θετικές. Και η διεθνής βιβλιογραφία το έχει εντοπίσει αυτό. Υπογραμμίζω επίσης ότι δεν μπορούμε να αγνοούμε το ευρύτερο πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο, στο οποίο λαμβάνουν χώραν οι οικονομικές διεργασίες και εξελίξεις.

· Σε περίπτωση λύσης με βάση το υπό συζήτηση μοντέλο δεν μπορεί το τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος να λειτουργήσει εντός της Ευρωζώνης ως έχουν τα πράγματα. Επίσης στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής της Ευρωζώνης με την προσήλωση στα δημοσιονομικά ισοζύγια τα ελλείμματα του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους, που σήμερα καλύπτονται από την Τουρκία, θα κληθούν οι Ελληνοκύπριοι να τα καλύψουν. Πέραν τούτου, παρά τα οποιαδήποτε θετικά αποτελέσματα θα προκύψουν από επενδύσεις, ανοικοδομήσεις, οι επαναλαμβανόμενες δαπάνες ενός τρικέφαλου κράτους και τα προβλήματα διακυβέρνησης θα οδηγήσουν τελικά σε συρρίκνωση του βιοτικού επιπέδου και σε εντάσεις. Αφήνω κατά μέρος που, ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων παραγόντων, πολλοί Ελληνοκύπριοι δεν θα θέλουν να ζήσουν σε μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων και ενδεχομένως να έχουμε επιπρόσθετη δημοσιονομική αιμορραγία.

· Το πολιτικό σύστημα είναι εν πολλοίς υπεύθυνο για την οικονομική κατάρρευση, έχει χάσει την αξιοπιστία του και θα πρέπει οι πολιτειακοί αξιωματούχοι να είναι πολύ προσεκτικοί στις δηλώσεις τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν πρέπει να καταλήξουμε σε μια λύση με αρνητικά και μη αναστρέψιμα αποτελέσματα. Είναι λανθασμένη η θέση ότι οποιαδήποτε λύση του Κυπριακού συνεπάγεται βελτίωση του status quo και οικονομική άνοδο. Η κάθε μορφή λύσης έχει τα δικά της αποτελέσματα. Και υπάρχουν λύσεις οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε βελτίωση, πολιτικά και οικονομικά, και άλλες μορφές λύσης οι οποίες οδηγούν σε επιδείνωση. Οι πλείστες εμπειρίες σε ανάλογα μοντέλα διακυβέρνησης δεν είναι θετικές. Για παράδειγμα, στη Βοσνία όπου υπάρχουν προβλήματα νομιμοποίησης και διακυβέρνησης, παρά την τεράστια ξένη οικονομική βοήθεια, υπάρχει μεγάλος βαθμός φτώχιας καθώς και υψηλή ανεργία. Αν πάρουμε και το Βέλγιο που είναι στην καρδιά της Ευρώπης, εάν οι Βρυξέλλες δεν ήταν η πρωτεύουσα της ΕΕ, θεωρώ ότι θα είχε ακολουθήσει τον δρόμο της Τσεχοσλοβακίας. Στην Κύπρο, όπου προβάλλεται η θέση ότι «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρχει απόσχιση του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους», θεωρώ ότι με μια τέτοια προδιαγραφόμενη λύση ενδεχομένως αυτοί που θα θέλουν να αποσχισθούν θα είναι οι Ελληνοκύπριοι. Αλλά αυτό δεν θα είναι εφικτό.