Αποσύνδεση ενταξιακής πορείας της Τουρκίας από το Κυπριακό
Στην έκθεση της Ευρωβουλής, προωθείται η εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης και η συμμετοχή της Τουρκίας στα Συμβούλια Εξωτερικών και Άμυνας
Στη βάση της ειδικής σχέσης στηρίζεται η έκθεση για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η οποία ψηφίζεται σήμερα από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σημειώνεται ότι η έκθεση επρόκειτο να ψηφιστεί την περασμένη σύνοδο του Μαΐου, αλλά, τη δωδεκάτη, η Σοσιαλίστρια εισηγήτρια Κάτι Πίρι ζήτησε αναβολή προ του φάσματος της καταψήφισης αφού το ΕΛΚ, η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα, είχε θέσει το άνοιγμα νέων κεφαλαίων ως κόκκινη γραμμή.
Με νέες τροπολογίες γίνεται αναφορά στο άνοιγμα των κεφαλαίων 23 και 24 για τη δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, με διαγραφή των αναφορών εκείνων που αφορούσαν στο άνοιγμα 17 (Οικονομική και Νομισματική Πολιτική), 5 (Δημόσιες Προσφορές), 8 (Ανταγωνισμός) , 9 (Εργασιακά και Κοινωνική Πολιτική) και 31 για τα θέματα της ασφάλειας. Γίνεται όμως περιγραφική αναφορά στο πλαίσιο συμβιβασμού.
Οι δύο πυλώνες
Παρά τη βελτίωση του κειμένου επί του θέματος του ανοίγματος των κεφαλαίων στα λοιπά, η έκθεση προωθεί την ειδική σχέση Τουρκίας - ΕΕ σε δύο επίπεδα. Το ένα αφορά την εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης Τουρκίας - ΕΕ και το άλλο τη δυνατότητα της Τουρκίας να συμμετέχει στα Συμβούλια των Υπουργών και Εξωτερικών και Άμυνας, όταν οι συνθήκες το απαιτούν. Και τα δύο συνιστούν πάγια τουρκικά αιτήματα. Είναι, δε, πρόδηλη η αποσύνδεση του Κυπριακού από την τουρκική ενταξιακή πορεία, αφού η εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης προχωρεί με την ανοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρότι η Τουρκία αρνείται να εφαρμόσει το πρόσθετο πρωτόκολλο και να υλοποιήσει την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, με την οποία η Τουρκία οφείλει να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία.
Στο περιθώριο η Κ. Δημοκρατία
Συναφής με τα ανωτέρω είναι και η παράγραφος για το Κυπριακό, στην οποία γίνεται αναφορά σε μια λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας επί των αρχών και των αξιών της ΕΕ με μια ενιαία κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα, χωρίς όμως να γίνει από την εισηγήτρια δεκτή η συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας και η υιοθέτηση της αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 ως τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου. Είναι πρόδηλη η προσπάθεια να μπει στο περιθώριο η Κυπριακή Δημοκρατία, γεγονός που προκύπτει και μέσω του θέματος της επιστροφής της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου.
Επί τούτου, η εισηγήτρια αφαίρεσε αναφορά, στην οποία τονίζεται ότι η συμφωνία μεταξύ των μερών θα είναι στα επίπεδα της ΕΕ, και υιοθέτησε τη θέση ότι η συμφωνία θα είναι δεκτή από όλους. Η εισηγήτρια δεν αποδέχθηκε ότι η συμφωνία θα σέβεται τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας και ότι από το λιμάνι της Αμμοχώστου θα γίνεται κοινό εμπόριο Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Αποχώρηση Αττίλα και ΑΟΖ
Στα θετικά της έκθεσης υπάρχει αναφορά στην αποχώρηση του τουρκικού στρατού από την Κύπρο, αλλά δεν περιελήφθη η λέξη «άμεση» αποχώρηση, όπως σε προηγούμενα ψηφίσματα. Αναφορές για το Κυπριακό υπάρχουν και σε άλλες παραγράφους για τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της ΑΟΖ της και τη σύναψη διμερών συμφωνιών. Μνεία γίνεται και στην εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου, χωρίς όμως επί μακρόν να υπάρχει ανταπόκριση από την Τουρκία.
Έποικοι και «Turkish Stream»
Αναμένεται ότι θα υπάρξει τροπολογία για το θέμα των εποίκων. Στο κείμενο καταγράφεται ο σημαντικός γεωπολιτικός και γεωστρατηγικός ρόλος της Τουρκίας στην ΕΕ, ενώ κατατέθηκε τροπολογία, επί τη βάσει της οποίας εκφράζεται η ανησυχία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συμφωνία της Τουρκίας με τη Ρωσία για τον «Turkish Stream».
