ΠΩΣ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΣΩΚΟΜΜΑΤΙΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ

Η επιστροφή στις διαπραγματεύσεις σηματοδοτεί και την επιστροφή στην ομαλότητα, σε ό,τι αφορά την καθημερινή πολιτική δραστηριότητα στο εσωτερικό μέτωπο. Όμως οι Βουλευτικές Εκλογές ξεπροβάλλουν…

Οι όποιες επιλογές γίνουν σχετικά με τη στάση που έκαστο κόμμα θα τηρήσει έναντι της διαπραγματευτικής διαδικασίας, είναι δεδομένο πως θα επηρεάσουν το εκλογικό προφίλ που κάθε σχηματισμός προσπαθεί να κτίσει

Ο ασύμμετρος παράγοντας, που αναμένεται να διαδραματίσει ρόλο στις στρατηγικές επιλογές των κομμάτων -πλην των δύο πόλων- κυρίως σε ό,τι αφορά τη ρητορική τους στο Κυπριακό, είναι η αναπροσαρμογή στη στάση της ΕΔΕΚ

Η προχθεσινή επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα αδράνειας, αναπόφευκτα θα επιφέρει εσωκομματικές μετατοπίσεις, κυρίως στον επικοινωνιακό τομέα. Μπορεί η δυναμική που έχει αναπτυχθεί ενόψει της διαπραγμάτευσης Αναστασιάδη-Ακιντζί να κρίνεται εν πολλοίς ως τεχνητή, η επάνοδος, όμως, στη διαπραγματευτική τράπεζα είναι μια πραγματικότητα, στην οποία θα πρέπει να προσαρμοστούν οι πολιτικές δυνάμεις, τόσο πολιτικά όσο και ρητορικά.

Από τον Οκτώβριο του 2014, το Κυπριακό είχε, ουσιαστικά, περάσει σε δεύτερη μοίρα, με ζητήματα όπως η αφερεγγυότητα και οι μεταρρυθμίσεις στους τομείς της παιδείας και της υγείας να βρίσκονται στο προσκήνιο και να αποτελούν το βασικό πεδίο πολιτικών αψιμαχιών. Η δημόσια συζήτηση για το Κυπριακό κινείτο με την ταχύτητα του… Μπαρμπαρός, στο ρητορικό πλαίσιο που καθόρισε η τουρκική επιθετικότητα και σε μια στείρα γλώσσα, που στόχο είχε να ισορροπήσει μεταξύ της επίκλησης του δικαίου και της στηλίτευσης της τουρκικής στάσης.

Το γεγονός, δε, πως επί της ουσίας, όλα τα κόμματα συμφωνούσαν σε κάποιο βαθμό, προκάλεσε ένα ιδιότυπο πολιτικό γίγνεσθαι, με περιορισμένη δυνατότητα σοβαρών διαφοροποιήσεων. Εάν, μάλιστα, προστεθεί στην εξίσωση και η συγκυριακή ιδιοτυπία που προκάλεσε η ένθερμη υποστήριξη της απόφασης του Προέδρου της Δημοκρατίας να αναστείλει την συμμετοχή της ελληνικής πλευράς στις συνομιλίες από τα αντιπολιτευόμενα κόμματα, γίνεται κατανοητό πως η εσωτερική διαλεκτική του Κυπριακού πέρασε από μια εντελώς αντικανονική φάση τους τελευταίους μήνες.

Η επιστροφή στις συνομιλίες σηματοδοτεί και την επιστροφή στην ομαλότητα, σε ό,τι αφορά την καθημερινή πολιτική δραστηριότητα στο εσωτερικό μέτωπο. Με την αποχώρηση του απρόσκλητου «βαρβάρου», καταρρέουν τα χάρτινα προπύργια που χτίστηκαν από κοινού και οι πολιτικές δυνάμεις λαμβάνουν εκ νέου θέσεις μάχης.

Σφήνα οι Βουλευτικές

Πέραν, όμως, της ουσίας του Κυπριακού, ρόλο στην αναπροσαρμογή των κομμάτων στα νέα δεδομένα αναμένεται να διαδραματίσουν και οι Βουλευτικές Εκλογές, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν σε ένα χρόνο και, αν και αναμενόμενες, θα είναι οι πρώτες που θα διεξαχθούν στην Κύπρο του Μνημονίου, μετά από μια τριετία κατά την οποία η νομοθετική εξουσία τέθηκε ουκ ολίγες φορές στο μικροσκόπιο των πολιτών και πολλές φορές έχει εισπράξει φταίξιμο, που στην πραγματικότητα ανήκει στην εκτελεστική εξουσία. Η ανεργία, τα κοινωνικά προβλήματα αλλά και η οικονομική δυσπραγία θα αποτελέσουν παράγοντες αξιολόγησης των προγραμματικών θέσεων των πολιτικών δυνάμεων -που είναι συνηθισμένες να λειτουργούν σε συνθήκες οικονομικής ευρωστίας- και ο κάθε πολιτικός σχηματισμός θα πρέπει να πείσει ότι έχει τα κλειδιά της εξόδου από αυτή την κατάσταση.

Την ίδια στιγμή, οι παραδοσιακές πελατειακές σχέσεις ψηφοφόρων-κομμάτων άρχισαν να φθίνουν, ενώ η πολιτική απαξίωση καθημερινά αυξάνεται, γεγονός που ήδη έχει καταγραφεί σε προηγούμενα ραντεβού με την κάλπη. Μέσα σ’ αυτό καινοφανές -για τα κυπριακά πολιτικά δεδομένα- κλίμα, τα κόμματα ρίχνονται στη μάχη των Βουλευτικών, με διαφορετικούς στόχους κατά νουν. Ο ανταγωνισμός αναμένεται να είναι ιδιαίτερα μεγάλος στον χώρο ενδιάμεσα και στην περιφέρεια των δύο πόλων, αν και ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ έχουν δικά τους στοιχήματα που πρέπει να κερδηθούν. Ως εκ τούτου, οι όποιες επιλογές γίνουν σχετικά με τη στάση που έκαστο κόμμα θα τηρήσει έναντι της διαπραγματευτικής διαδικασίας, είναι δεδομένο πως θα επηρεάσουν το εκλογικό προφίλ που κάθε σχηματισμός προσπαθεί να κτίσει.

Η «μαρινάδα» της ΕΔΕΚ

Ο ασύμμετρος παράγοντας, που αναμένεται να διαδραματίσει ρόλο στις στρατηγικές επιλογές των κομμάτων, κυρίως σε ό,τι αφορά τη ρητορική τους στο Κυπριακό, είναι η αναπροσαρμογή στη στάση της ΕΔΕΚ. Αν και η ΕΔΕΚ ποτέ δεν υπήρξε θιασώτης του υπό διαπραγμάτευση μοντέλου λύσης της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ), ουδέποτε εξέφρασε την αντίθεσή της τόσο ξεκάθαρα όσο τις τελευταίες ημέρες. Η νέα ηγεσία του κόμματος, επιδιώκοντας να βάλει το δικό της στίγμα στο κίνημα, επέλεξε το Κυπριακό ως πρώτο τομέα ρήξης, σε μια προσπάθεια να κτίσει το προφίλ του πλέον ριζοσπαστικού κόμματος της Κύπρου.

Κι αυτό ακριβώς το προφίλ είναι που καλούνται να ανταγωνιστούν οι υπόλοιποι σχηματισμοί, που είτε απορρίπτουν τη ΔΔΟ έμμεσα ή άμεσα είτε θέτουν τέτοιες προϋποθέσεις, που στην πραγματικότητα δεν δικαιολογούν υποστήριξη σε μια διαδικασία, η οποία δεν πληροί τα βασικά χαρακτηριστικά των αρχών λύσης που θέτουν.

Στον δρόμο που χάραξε η ΕΔΕΚ, θα πρέπει στην ουσία να «τρέξουν» το ΔΗΚΟ, το Κίνημα Οικολόγων, η Συμμαχία Πολιτών και το ΕΥΡΩΚΟ, στην κούρσα προς την κάλπη. Με την πολιτική του καθαρού λόγου στο Κυπριακό, ο οποίος δεν επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών, οι Σοσιαλδημοκράτες έθεσαν τη συχνότητα, στην οποία καλούνται να εκπέμψουν ρητορικά όσα κόμματα έχουν παρόμοιες θέσεις μαζί τους, ιδιαίτερα υπό το φως του τεράστιου ανταγωνισμού που αναμένεται να προκύψει για τα λίγα βουλευτικά έδρανα που θα αφήσουν οι δύο πόλοι στη διάθεσή τους προς διεκδίκηση.

Μέσα κι έξω

Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, σαφώς και δεν είναι πρόθυμος να παραδώσει τα ηνία του κεντρώου χώρου στην ΕΔΕΚ, που εξελίσσεται σε σταθερή δύναμη αντιπολίτευσης σε όλα τα επίπεδα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι όποιες κινήσεις του θα πρέπει να περνούν από τη βάσανο της τήρησης εσωκομματικών ισορροπιών, κάτι για το οποίο το ΔΗΚΟ δεν φημίζεται, αλλά που χρειάζεται για μια επιτυχημένη μάχη με τις κάλπες. Θεωρείται, δε, δεδομένο, πως αν ο κ. Παπαδόπουλος επιλέξει να σκληρύνει την ήδη σκληρή αντιπολιτευτική του στάση στο Κυπριακό, θα έχει σίγουρα να αντιμετωπίσει μια πτέρυγα στο κόμμα του που θα διατηρεί αντίθετη άποψη, και που δεν θα επιτρέψει στο ΔΗΚΟ να παρουσιάζεται ως ένα αρραγές μέτωπο αντιπολίτευσης στο εθνικό ζήτημα.

Σε ό,τι αφορά τη Συμμαχία Πολιτών, ενδεχομένως να εκλάβει την κίνηση της ΕΔΕΚ ως μια ευκαιρία να αποδείξει ότι είναι η πιο σκληρή απ’ όλους στο Κυπριακό. Η κίνηση, ενόψει των Βουλευτικών Εκλογών,
αποκρυσταλλώνει αυτή τη στιγμή το πολιτικό της προφίλ, και είναι βέβαιο πως ο ανταγωνισμός θα ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν. Οι Οικολόγοι επίσης αρθρώνουν έναν έντονα αντιπολιτευτικό λόγο. Αν και δεν χρησιμοποιούν το ίδιο λεξιλόγιο με την ΕΔΕΚ, είναι σαφές πως η ΔΔΟ δεν τους εκφράζει και αναμένεται να μη διστάσουν να εκφράσουν την αντίθεσή τους με θέσεις που κινούνται γύρω από αυτή τη φιλοσοφία, σε οποιαδήποτε φάση της διαπραγμάτευσης.

Το ΕΥΡΩΚΟ, που φαίνεται να αντιμετωπίζει και το μεγαλύτερο πρόβλημα επανεισδοχής στη Βουλή, ανέκαθεν προέτασσε την ευρωπαϊκή λύση, θέση στην οποία αναμένεται να παραμείνει πιστό. Θα πρέπει, όμως, να ισορροπήσει μεταξύ της υποστήριξής του στην Κυβέρνηση Αναστασιάδη και της αντίθεσής του με το περιεχόμενο συζήτησης στη διαπραγματευτική τράπεζα, εν είδει συμπολιτευόμενης αντιπολίτευσης.

Τα στοιχήματα των μεγάλων

Από τα μέχρι στιγμής δείγματα γραφής, είναι σαφές πως η διαπραγματευτική διαδικασία θα αντλήσει στήριξη από τα δύο μεγάλα κόμματα. Το ΑΚΕΛ επενδύει στον Μουσταφά Ακιντζί αλλά και στη φιλοσοφία της ομοσπονδιακής λύσης. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, είναι το κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης και διαφωνεί με την Κυβέρνηση σχεδόν σε όλα τα υπόλοιπα ζητήματα. Θα πρέπει, συνεπώς, να βρει τον τρόπο εκείνο, ώστε η υποστήριξη που προσφέρει στο Κυπριακό να μην του αφαιρεί αντιπολιτευτικούς «βαθμούς», ιδιαίτερα από τη στιγμή που οι πληγές του κόμματος από τη διακυβέρνηση Χριστόφια δεν έχουν κλείσει εντελώς.

Ο ΔΗΣΥ από την πλευρά του, ως κυβερνών κόμμα, αναπόφευκτα θα προσφέρει και τη μεγαλύτερη στήριξη στις κυβερνητικές προσπάθειες. Όμως αναμένεται πως εντός της παράταξης θα αναπτυχθούν αποκλίνουσες τάσεις, που θα εντείνονται όσο πλησιάζει ο ερχόμενος Μάιος, τις οποίες ο Αβέρωφ Νεοφύτου θα πρέπει να διαχειριστεί με τέτοιον τρόπο, ώστε να μην δημιουργήσει προβλήματα στο κόμμα του ενόψει των πρώτων Βουλευτικών Εκλογών υπό την προεδρία του.