Διεξάγεται σήμερα ο δεύτερος γύρος των παράνομων εκλογών στα κατεχόμενα. Όλα δείχνουν εκλογή του μετριοπαθούς Τ/κ πολιτικού Μουσταφά Ακιντζί. Θα είναι αυτό μια κομβική αλλαγή στις διαδικασίες επίλυσης του Κυπριακού; Διίστανται οι απόψεις, κάτι που φαίνεται και από το σημερινό «ρινγκ της επικαιρότητας», στο οποίο φιλοξενούνται ο Διευθυντής του Κέντρου Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος, Χρύσης Παντελίδης, και ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Γλαύκου Κληρίδη, Μιχάλης Σοφοκλέους.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Πιθανή αλλαγή του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας πόσο θα επηρεάσει τις προσπάθειες λύσης του Κυπριακού, δεδομένων των θέσεων του Ακιντζί;

2. Αν όλοι συμφωνούμε ότι το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Τουρκία, τότε η στάση της έναντι ενός πιθανού νέου ηγέτη των Τ/κ (Ακιντζί) δεν θα αποτελεί και ένδειξη της θέλησής της για λύση;

3. Εξάγονται πολιτικά μηνύματα από τη στάση των Τ/κ συμπατριωτών μας στον πρώτο γύρο των παράνομων εκλογών;

4. Σε περίπτωση μιας νέας προσέγγισης των Τ/κ στο τραπέζι του διαλόγου, δεν αφαιρεί τα όποια προσχήματα από τη δική μας πλευρά; Μήπως αυτό δεικνύει ότι πρέπει να βάλουμε τον δάκτυλο εις τον τύπον των ήλων;

ΧΡΥΣΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ
Διευθυντής Κέντρου Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος

- Επί της ουσίας, καθόλου. Όσο συμπαθής ή μετριοπαθής και αν υπήρξε ιστορικά ο κ. Ακιντζί, είναι σαφές εδώ και σαράντα χρόνια ότι στο Κυπριακό τα πάντα εξαρτώνται από την Τουρκία, η οποία αποφασίζει και καθορίζει την πολιτική της με βάση τα συμφέροντα και την επεκτατική στρατηγική της. Επομένως, πέρα από τις εντυπώσεις που θα δημιουργηθούν τις πρώτες μέρες σε περίπτωση νίκης του κ. Ακιντζί, τίποτε δεν θα αλλάξει αν δεν αλλάξει προηγουμένως η στρατηγική της ηγεσίας της Τουρκίας. Μιας ηγεσίας που διαχρονικά έδειξε ότι ελάχιστα ενδιαφέρεται για το τι θέλουν οι Τουρκοκύπριοι. Και μακάρι να διαψευστώ.

- Μόνο επικοινωνιακά. Επί της ουσίας, εάν η Τουρκία θελήσει να επιτευχθεί μια λύση λειτουργική και βιώσιμη προς όφελος της Κύπρου και του κυπριακού λαού και όχι ένα κλείσιμο προς όφελός της, τότε έχει πολλούς τρόπους να το αποδείξει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το πώς θα μεταχειριστεί η Τουρκία τον κ. Ακιντζί, σε περίπτωση νίκης του, είναι καθαρά επικοινωνιακό θέμα και δεν αφορά την ουσία του Κυπριακού. Στις διαπραγματεύσεις είναι που φαίνονται οι προθέσεις της Τουρκίας και εκεί είναι που θα κριθεί, αν μια ενδεχόμενη αλλαγή στο πρόσωπο του Τουρκοκύπριου ηγέτη μπορεί να αλλάξει την τουρκική πολιτική. Η εμπειρία μετά από σαράντα χρόνια και τρεις Τουρκοκύπριους ηγέτες, δηλαδή τον Ντενκτάς, τον κ. Ταλάτ και τον κ. Έρογλου, απέδειξε ότι η τουρκική πολιτική στο Κυπριακό, επί της ουσίας, δεν άλλαξε καθόλου. Απλώς, κατά καιρούς, άλλαζαν οι επικοινωνιακές εντυπώσεις. Εκτιμώ ότι και τώρα, την ενδεχόμενη νίκη του κ. Ακιντζί, η Τουρκία θα φροντίσει να την αξιοποιήσει στα μέτρα της, προβάλλοντας τον ψευδή ισχυρισμό ότι «οι Τουρκοκύπριοι θέλουν λύση, ενώ οι Ελληνοκύπριοι δεν θέλουν».

- Τα όποια μηνύματα εξάγονται δεν προκύπτουν μόνο από τη στάση των Τουρκοκυπρίων, αλλά προκύπτουν και από τη στάση των εποίκων. Να μην ξεχνούμε το πρόβλημα των χιλιάδων παράνομων εποίκων που είναι υπαρκτό και κρίσιμο για την πλευρά μας. Και είναι ένα ζήτημα που θα πρέπει να απασχολήσει και τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους, καθώς είναι εμφανές πως οι έποικοι επηρεάζουν σημαντικά -αν όχι καθοριστικά- το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Το εύηχο συμπέρασμα «οι Τουρκοκύπριοι θέλουν λύση» είναι επιφανειακό και επιπόλαιο, κατά την άποψή μου. Πρώτον, ποια λύση θέλουν; Διότι είναι η μορφή και το περιεχόμενο της λύσης που έχουν σημασία και όχι ο αόριστος τίτλος. Και δεύτερον, μιλούμε μόνο για τους Τουρκοκύπριους; Όχι. Δυστυχώς μιλούμε και για τους εποίκους. Οι οποίοι είναι λογικό να θέλουν μια λύση τύπου Σχεδίου Ανάν, για παράδειγμα, αφού κάτι τέτοιο θα τους καθιστούσε, σχεδόν όλους, Ευρωπαίους πολίτες. Και μάλιστα, δεκαετίες νωρίτερα από τους Τούρκους που κατοικούν στην Τουρκία. Επομένως, τα όποια μηνύματα απαιτούν νηφάλια και σφαιρική αξιολόγηση.

- Ουδέποτε η ελληνοκυπριακή πλευρά πολιτεύτηκε στο Κυπριακό με προσχήματα. Μακάρι να αλλάξει η προσέγγιση της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις, μακάρι να εγκαταλείψει τις διχοτομικές προτάσεις εθνικού ξεκαθαρίσματος που συνεχίζει να καταθέτει και μακάρι να επιδιώξει και η Τουρκία μια λειτουργική και βιώσιμη λύση προς όφελος μόνο της Κύπρου και, σε μια τέτοια καλοδεχούμενη περίπτωση, η ελληνοκυπριακή πλευρά σύσσωμη θα ανταποκριθεί.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ
Πρόεδρος Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης

- Σε πρώτο στάδιο τουλάχιστον, πάρα πολύ. Θα δημιουργηθεί ένα δυναμικό ρεύμα επίλυσης του Κυπριακού και στο εσωτερικό, αλλά και στο εξωτερικό. Να μην ξεχνάμε ότι η διεθνής κοινότητα ήδη αναμένει με ανυπομονησία την επανέναρξη του διαλόγου, όποιος και αν είναι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης. Ήδη το Κυπριακό έχει μπει σε ένα πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό κάδρο, που έχει να κάνει με την ενέργεια, την περιφερειακή συνεργασία, την αντιμετώπιση της απειλής του ισλαμικού φονταμενταλισμού, την οικονομική αναθέρμανση. Τα συστατικά που δημιουργούν τις συνθήκες να είναι ένας σωστός συμβιβασμός μεγάλη ευκαιρία και νίκη για όλους, τα οποία και θα αναδειχθούν έντονα σε μια τέτοια αλλαγή ηγεσίας.

Το σίγουρο, σε περίπτωση εκλογής του κ. Ακιντζί, είναι ότι κανείς μας δεν θα μπορεί να αμφισβητήσει τη γνήσια και ειλικρινή επιθυμία του για επανένωση της Κύπρου. «Απαγορεύει» μια τέτοια προσέγγιση τόσο η πολιτική του διαδρομή, όσο και η θητεία του ως «δημάρχου». Αυτό είναι μια τεράστια διαφοροποίηση από το παρελθόν. Το αν αυτή του η θέληση θα είναι αρκετή για να έχουμε ουσιαστικό αποτέλεσμα, θα φανεί στην πορεία. Στο σημείο που θα κληθεί -εκ των πραγμάτων- να πάρει θέση η Τουρκία. Μέχρι τότε όμως, οι προσπάθειες λύσης θα γίνουν πολύ πιο δυναμικές και ελπιδοφόρες.

- Αδιαμφισβήτητα, αν η Τουρκία δεν παρέμβει εναντίον του κ. Ακιντζί, ήδη στέλνει ένα μήνυμα. Ας μην ξεχνάμε ότι ο κ. Ακιντζί έζησε για χρόνια στο πολιτικό περιθώριο, επειδή θεωρείτο ως ο μόνος Τ/κ πολιτικός που δεν ελεγχόταν από την Άγκυρα. Αυτό ακριβώς το συστατικό είναι που δημιουργεί την τεράστια προοπτική, αλλά και τον μεγάλο κίνδυνο την ίδια ώρα. Η Τουρκία, δίχως αμφιβολία, θα επιχειρήσει να επανέλθει στο δόγμα ότι βρίσκεται ένα βήμα μπροστά στο Κυπριακό, δίνοντας τουλάχιστον ένα περιθώριο κινήσεων στον κ. Ακιντζί. Θα επιχειρήσει να δημιουργήσει την εντύπωση της μεγάλης, αλλά και της τελευταίας ευκαιρίας. Θα αναδείξει το επιχείρημα ότι αν με τον Ακιντζί οι Ελληνοκύπριοι δεν μπορούν να λύσουν το Κυπριακό, τότε δεν μπορούν με κανένα. Δική μου πεποίθηση είναι ότι για να αποδειχθεί πόσο πραγματικά η Τουρκία είναι έτοιμη για λύση του Κυπριακού και υπάρχει η σχετική θέληση, αυτό θα πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη. Δεν αποκλείω η Τουρκία να σταθμίζει πλέον ότι η ζημιά από την ύπαρξη του Κυπριακού είναι μεγαλύτερη από τα οφέλη. Για να φτάσουμε αυτό να αποδειχθεί στην πράξη όμως, πλέον θα εξαρτάται περισσότερο από εμάς.

- Πολλά. Οι Τουρκοκύπριοι ήδη, με την ευρεία στήριξη σε Ακιντζί και Οζερσάι, έδειξαν μια τεράστια αποφασιστικότητα για σαρωτική αλλαγή στο δικό τους πολιτικό σύστημα. Έδειξαν έμπρακτα ότι οι παραδοσιακές πολιτικές τους δυνάμεις και το εσωτερικό κατεστημένο που έχει δημιουργηθεί έχουν κουράσει. Την ίδια ώρα, το ότι ο κ. Ακιντζί ξεκινώντας σχεδόν από το πουθενά, πέρασε στον 2ο γύρο, είναι ανάδειξη της ελπίδας για λύση του Κυπριακού. Κάτι που πολλοί στη δική μας πλευρά αμφισβητούσαν ότι παραμένει στην τ/κ κοινότητα.

- Είμαι βέβαιος ότι ο κ. Ακιντζί, αν εκλεγεί, θα επιχειρήσει ουσιαστικές χειρονομίες καλής θέλησης και εμπέδωσης κλίματος εμπιστοσύνης. Ήδη μιλάει για την περιαγωγή της κινητής τηλεφωνίας και την ασφάλιση αυτοκινήτων. Μια έμπρακτη χειρονομία στην Αμμόχωστο, θα δώσει τεράστια ώθηση στο κλίμα.

Εμείς οφείλουμε να είμαστε -και είμαστε πιστεύω- έτοιμοι. Όχι μόνο να ανταποκριθούμε σε τέτοιες ενέργειες, αλλά και να προηγηθούμε. Ασφαλώς και θα πρέπει να βάλουμε με τόλμη το δάκτυλο επί τον τύπο των ήλων. Αυτό δεν είναι κακό, αντιθέτως πρέπει να το επιδιώκουμε. Όχι μόνο επειδή είναι ο μόνος τρόπος να πιεστεί η Τουρκία να τοποθετηθεί επί της ουσίας. Κυρίως διότι, ειλικρινά και τολμηρά, πρέπει να επιχειρήσουμε ένα σωστό συμβιβασμό, που θα απελευθερώσει επιτέλους την πατρίδα μας και θα δημιουργήσει το κλίμα για την πρόοδο και την ευημερία του λαού μας.