Διπλωματική ρήξη για αναφορά του Ποντίφικα σε «γενοκτονία» των Αρμενίων
Αναφορά και στη γενοκτονία των άλλων χριστιανικών πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων, των Σύρων, των Ασσυρίων και των Χαλδαίων από το οθωμανικό καθεστώς και τους Νεότουρκους του Κεμάλ

Διπλωματική ρήξη και έντονη οργή εκ μέρους της Τουρκίας προκάλεσαν οι δηλώσεις του Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος, ανήμερα το Πάσχα των Ορθοδόξων, αποκάλεσε τη Γενοκτονία των Αρμενίων ως «την πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα». Η Τουρκία, σε μια σειρά σκληρών αντιδράσεων, έκανε λόγο για διαστρέβλωση της Ιστορίας και κατηγόρησε τον Προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας για προκατάληψη.
Ο Πάπας Φραγκίσκος, ο οποίος διατηρεί στενούς δεσμούς με την αρμενική κοινότητα από την περίοδο που βρισκόταν στην Αργεντινή, κατά τη διάρκεια λειτουργίας, με αφορμή τη 100ή επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων, παρόντος του Προέδρου της Αρμενίας Σερζ Σαρκισιάν, υπερασπίστηκε τη δήλωσή του, λέγοντας ότι ήταν καθήκον του να τιμήσει τη μνήμη των αθώων ανδρών, γυναικών, παιδιών, ιερέων και επισκόπων που δολοφονήθηκαν «παράλογα».

Ο Πάπας δεν παρέλειψε, επίσης, να αναφερθεί και στη γενοκτονία και των άλλων χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής από το οθωμανικό καθεστώς και τους Νεότουρκους του Κεμάλ, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και οι Έλληνες του Πόντου. «Τον περασμένο αιώνα, η ανθρώπινη οικογένειά μας έζησε τρεις μαζικές και άνευ προηγουμένου τραγωδίες. Η πρώτη, που θεωρείται ευρέως ως "η πρώτη γενοκτονία του εικοστού αιώνα", χτύπησε τον δικό σας αρμενικό λαό, το πρώτο χριστιανικό έθνος, καθώς επίσης και καθολικούς και ορθόδοξους Σύρους, Ασσύριους, Χαλδαίους και Έλληνες. Επίσκοποι και ιερείς, θρησκευόμενοι, γυναίκες και άνδρες, ηλικιωμένοι, ακόμα και ανυπεράσπιστα παιδιά και αδύναμοι, δολοφονήθηκαν», δήλωσε συγκεκριμένα ο Πάπας.

Αντιδράσεις και διπλωματικό διαζύγιο
Εξοργισμένοι οι Τούρκοι από τις δηλώσεις αυτές, προχώρησαν αρχικά στην επίδοση διαβήματος διαμαρτυρίας, αποσύροντας στη συνέχεια τον Τούρκο Πρέσβη Mehmet Pa?ac? από το Βατικανό, ενώ δεν απέκλεισαν και κλιμάκωση των ενεργειών τους. Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Κωνσταντινούπολη, πριν από την εκδήλωση για τη γέννηση του Προφήτη Μωάμεθ, χαρακτήρισε τη δήλωση του Πάπα «ατυχή», «λάθος» και «ασυνεπή».

Ο Νταβούτογλου είπε, επίσης, ότι οι παρατηρήσεις δεν αφορούν μόνο τη «λάθος ανάγνωση της ιστορίας», αλλά και δίνουν άφεση στον αυξανόμενο ρατσισμό στην Ευρώπη, κατηγορώντας τους Τούρκους και τους μουσουλμάνους για συλλογικό έγκλημα. «Είναι ανάρμοστο για τον Πάπα και την εξουσία του να διαβάζει τα περιστατικά του 1915 μονομερώς και να καλύπτει τους πόνους άλλων με την ιδιοκτησία των πόνων ενός μόνου μέρους της ανθρωπότητας», δήλωσε ο Νταβούτογλου, προσθέτοντας, επίσης, ότι χωρίς τους εξωτερικούς παράγοντες, «τα οδυνηρά γεγονότα του 1915 πιθανότατα δεν είχαν βιωθεί».

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών, από την πλευρά του, δήλωσε ότι αισθάνθηκε «μεγάλη απογοήτευση και θλίψη» για τις παρατηρήσεις του Πάπα, ο οποίος, είπε, θα μπορούσε να προκαλέσει ένα «πρόβλημα εμπιστοσύνης» μεταξύ τους. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μελβούτ Τσαβούσογλου, επέκρινε επιπλέον τον Πάπα Φραγκίσκο για διακρίσεις και για το γεγονός ότι αγνοεί τα δεινά των μουσουλμάνων και των Τούρκων της Ανατολίας κατά τη συγκεκριμένη περίοδο (1915). «Δυστυχώς, η Ιστορία έγινε ένα εργαλείο της πολιτικής.

Πριν από οτιδήποτε άλλο, ένας θρησκευόμενος άνθρωπος θα έπρεπε να δώσει ένα μήνυμα συναδέλφωσης, ειρήνης και ανοχής απέναντι στο πρόσωπο του πρόσφατα αυξανόμενου ρατσισμού, των διακρίσεων, την ξενοφοβίας και τη μισαλλοδοξίας», είπε. «Οι παρατηρήσεις αυτές είναι άκυρες για τον τουρκικό λαό και την Τουρκία», πρόσθεσε ο Τσαβούσογλου, υπογραμμίζοντας ότι η γενοκτονία είναι μια «νομική έννοια» και, επομένως, η χρήση αυτής της λέξης από τον Πάπα δεν αποτελεί «τίποτα παρά συκοφαντία».

Πρόεδρος Αρμενίας
Με αφορμή τις ιστορικές αυτές δηλώσεις του Πάπα, ο Πρόεδρος της Αρμενίας, Σερζ Σαρκισιάν, σε δηλώσεις του στο Ansa, φρόντισε να διαχωρίσει τη στάση της τουρκικής Κυβέρνησης από τη μια και τον τουρκικό λαό από την άλλη, σημειώνοντας ότι «διαχωρίζω την τουρκική κυβέρνηση από τον λαό της Τουρκίας. Είμαι βέβαιος ότι τα λόγια του Πάπα θα επηρεάσουν τις καρδιές και τη σκέψη πολλών Τούρκων, οι οποίοι θα έχουν την ευκαιρία να αναθεωρήσουν το θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων και να ελευθερωθούν από το βάρος της Ιστορίας».

Πολιτικά εκρηκτική η δήλωση
Με αφορμή τη συγκεκριμένη κίνηση του Πάπα Φραγκίσκου, η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Κύπρου χαρακτήρισε πολιτικά εκρηκτική τη δήλωσή του, «που σίγουρα θα αναστατώσει την Τουρκία».
Σε ανακοίνωσή της η επιτροπή αναφέρει συγκεκριμένα ότι η δήλωση αυτή αποτελεί καθήκον του Ποντίφικα εις ένδειξιν τιμής για τα 100 χρόνια της σφαγής 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Σημειώνεται, επίσης, ότι η τουρκική πρεσβεία στο Βατικανό, μόλις πληροφορήθηκε ότι ο Πάπας θα χρησιμοποιούσε τη λέξη «γενοκτονία», ακύρωσε την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου, ενώ τονίζεται παράλληλα ότι ο Πάπας Φραγκίσκος δεν είναι ο πρώτος Πάπας που αποκάλεσε γενοκτονία τις σφαγές των Αρμενίων.

Καταλήγοντας, η ανακοίνωση αναφέρει, μεταξύ άλλων, για την αναφορά του Πάπα ότι: «Φαίνεται ότι η ανθρώπινη κοινωνία αρνείται να μάθει από τα λάθη του νόμου του τρόμου, με τη βοήθεια των λίγων και την απόλυτη σιγή των άλλων».

Η υψηλότερη κύρωση
Σύμφωνα με πληροφορίες της Guardian, ο καθηγητής Αρμενικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Theo van Lint, τονίζει πως η απόφαση του Ποντίφικα να συνδέσει τη μαζική δολοφονία των Αρμενίων με τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τον ναζισμό και τον σταλινισμό, δίνει «την υψηλότερη κύρωση» του Βατικανού για την αναγνώριση της γενοκτονίας. «Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι έδωσε χώρο στους ηγέτες, τους επικεφαλής της αρμενικής Εκκλησίας και τους Αρμένιους καθολικούς, για να δώσουν την πλήρη άποψή τους για τα γεγονότα. Είναι ξεκάθαρο ότι ο Πάπας δέχεται ότι πρόκειται για μια γενοκτονία», εξήγησε ο καθηγητής, που περιέγραψε «στρατηγική» τη δήλωση του Πάπα.

Επιπλέον, αναφέρει το δημοσίευμα, ο Igor Dorfmann-Lazarev, ερευνητής στην αρμενική ιστορία στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών (SOAS) του Λονδίνου, δήλωσε πως η συγκεκριμένη τελετή κατέδειξε επίσης τις προσπάθειες του Πάπα να θέσει τις περιφερειακές χριστιανικές ομάδες στο κέντρο της Καθολικής Εκκλησίας. «Αυτή είναι η πρώτη φορά που η Αρμενία είναι το κέντρο της προσοχής της καθολικής ζωής στον χριστιανικό κόσμο. Έγινε για να επιστήσει την προσοχή στη χριστιανική Ανατολή», είπε.

Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε ερώτηση αναφορικά με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας, η εκπρόσωπος της Κομισιόν επεσήμανε πως η Επιτροπή παρακολουθεί την όλη διαδικασία μέσω των εκθέσεων προόδου και πως οι σχέσεις Τουρκίας και Αρμενίας οφείλουν να εξομαλυνθούν και τα σχετικά πρωτόκολλα να τεθούν σε εφαρμογή.

Κυπριακή συμπαράσταση
Αξίζει να σημειωθεί πως η Κυπριακή Βουλή, με πρόσφατη απόφασή της στις 2 Απριλίου 2015, αποφάσισε την ποινικοποίηση της άρνησης της Γενοκτονίας των Αρμενίων, καθώς και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και των εγκλημάτων πολέμου. Η απόφαση αυτή αποτελεί ελάχιστη ένδειξη φόρου τιμής για το 1,5 εκατομμύριο αθώα θύματα της τουρκικής θηριωδίας και δείχνει την έμπρακτη συμπαράσταση του κυπριακού Ελληνισμού απέναντι στον αδελφό αρμενικό λαό, που από την πλευρά του αναγνώρισε με κοινοβουλευτικό ψήφισμα τη γενοκτονία των Ασσυρίων από τους Οθωμανούς Τούρκους μεταξύ 1915-1923.