Τι δηλώνουν οι κύριοι υποψήφιοι των παράνομων «προεδρικών» για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων
Θα ήθελαν να πραγματοποιήσουν συνομιλίες στο υψηλότερο επίπεδο, με τον καθένα να θέτει τις δικές του «πραγματικότητες» και «παραμέτρους» για το περιεχόμενο της διαπραγμάτευσης

Συνομιλίες σε επίπεδο ηγετών, με τις προηγούμενες συγκλίσεις σε ισχύ, επιθυμούν οι κύριοι υποψήφιοι για την ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας στη διαδικασία της 19ης Απριλίου, όπου θα αναδειχθεί ο “πρόεδρος” αλλά ταυτόχρονα και ο συνομιλητής της ελληνοκυπριακής πλευράς στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό. Ντερβίς Έρογλου, Σιμπέλ Σιμπέρ, Μουσταφά Ακιντζί και Κουντρέτ Οζερσάι κλήθηκαν να απαντήσουν ερωτήσεις του ΚΥΠΕ που αφορούν την επανέναρξη των συνομιλιών, το επίπεδο και τα θέματα που θα πρέπει να συζητηθούν, τη στάση τους έναντι των παλιών συγκλίσεων και του ζητήματος των εγγυήσεων, με το τελευταίο να προσεγγίζεται διαφορετικά. Κανείς τους, ωστόσο, δεν πιστεύει ότι η ένταξη στην Ε.Ε. αρκεί ή αποτελεί εγγύηση από μόνη της.

Επανέναρξη συνομιλιών
Οι συνομιλίες θα ξεκινήσουν από εκεί που έμειναν, δηλαδή από το στάδιο του πάρε - δώσε, άλλωστε αυτό δήλωσε και ο κ. Άιντα, είπε στο ΚΥΠΕ ο υποψήφιος Ντερβίς Έρογλου. “Οι παράμετροι των ΗΕ είναι φυσικά σημαντικές και δείχνουν τον δρόμο για να μπορέσουν οι πλευρές να συγκλίνουν. Ωστόσο το σημαντικό είναι πώς ερμηνεύονται οι παράμετροι των ΗΕ. Κατ' εμάς, οι παράμετροι αυτές πρέπει να αξιολογηθούν σωστά, υπό το φως των πραγματικοτήτων στην Κύπρο, με στόχο τη διαφύλαξη της ειρηνικής λύσης που θα βρεθεί και να μη δημιουργούνται νέα πεδία σύγκρουσης. Γι’ αυτόν τον λόγο εγώ τονίζω πάντα ότι είναι πιο σημαντικό από το όνομα της λύσης, το περιεχόμενό της να είναι μόνιμο και βιώσιμο”.

Σε περίπτωση που εκλεγεί η υποψήφια του ΡΤΚ, Σιμπέλ Σιμπέρ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες πρέπει να διεξαχθούν μεταξύ των ηγετών, με στόχο την επίτευξη μιας ενωμένης ομοσπονδιακής Κύπρου, που να βασίζεται στην πολιτική ισότητα, στις αποφάσεις του ΣΑ του ΟΗΕ, στις συμφωνίες υψηλού επιπέδου 1977-79 και στα κοινά ανακοινωθέντα της 23ης Μαΐου, 1ης Ιουνίου και 11ης Φεβρουαρίου. “Στο σημείο που βρισκόμαστε, στόχος μας δεν είναι να μπούμε σε περιπέτειες αλλά να σχεδιάσουμε και να καταλήξουμε σε μια διαδικασία που θα επικεντρωθεί σε μια λύση που να μπορεί να γίνει αποδεκτή και από τις δύο πλευρές”, είπε στο ΚΥΠΕ.

Χάθηκε χρόνος
Εδώ και χρόνια χάθηκε χρόνος με τις διαπραγματεύσεις και υπάρχει ανάγκη και οι δύο πλευρές να δείξουν αποφασιστικότητα και πολιτική βούληση, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο υποψήφιος Μουσταφά Ακιντζί. Τόνισε ότι αν οι συνομιλίες διεξαχθούν στο επίπεδο των ηγετών, μπορεί να είναι λόγος για να υπάρξει ένα πιο γρήγορο αποτέλεσμα, διαβεβαιώνοντας ότι “είμαι δεσμευμένος στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014, όπου γίνεται αποδεκτή η ύπαρξη των διαπραγματευτών αντί των ηγετών. Άρα είναι φυσιολογικό να μην αλλάξει αυτό το πλαίσιο χωρίς τη σύμφωνο γνώμη των ΗΕ και του Ελληνοκύπριου ηγέτη. Στις διαπραγματεύσεις τα κεφάλαια συζητούνται εναλλάξ. Έτσι θα συνεχίσει να γίνεται. Για να έχουμε ένα αποτέλεσμα σε σύντομο διάστημα, φαίνεται πιο λογικό να έχουμε κατάληξη σε ένα αποτέλεσμα στα κεφάλαια στα οποία ήδη υπάρχει προσέγγιση μεταξύ των πλευρών. Σίγουρα η λύση που θα γίνει αποδεκτή από τις πλευρές, θα είναι στο πλαίσιο των παραμέτρων του ΟΗΕ”.

Δεν είναι βέβαιο
Ο Κουντρέτ Οζερσάι θεωρεί ότι δεν είναι βέβαιο ότι θα αρχίσουν οι συνομιλίες και το αποδίδει σε δηλώσεις στην ελληνοκυπριακή πλευρά πως για να μπορέσουν να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να δοθεί διαβεβαίωση ότι θα γίνει σεβαστή η κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. “Ξέρουν ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει. Εάν προτείνουν κάτι που δεν μπορεί να γίνει, σημαίνει ότι ακόμη δεν είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις”. Αυτό, συνέχισε, μοιάζει με το “αναγνωρίστε την ‘ΤΔΒΚ’ να ξεκινήσουμε. Γι' αυτό δεν είμαι σίγουρος ότι μπορούν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις”.

Ωστόσο, εάν ξεκινήσουν, θεωρεί ότι πρέπει να διεξάγονται στο υψηλότερο επίπεδο, λέγοντας ότι είχε διοριστεί ο ίδιος διαπραγματευτής επειδή υπήρξε ανάγκη για κάτι τέτοιο. Όσον αφορά το με ποια θέματα πρέπει να ξεκινήσουν, ο κ. Οζερσάι είπε ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να συζητήσουν και να αποφασίσουν οι πλευρές, προσθέτοντας ότι υπήρξε σύγκλιση ότι το θέμα του χάρτη και των αριθμών θα συζητηθεί στο τελευταίο στάδιο και σημειώνοντας ότι τα υπόλοιπα θέματα, συμπεριλαμβανομένου του εδαφικού, μπορούν να συζητηθούν.

Όχι από το μηδέν
Οι υποψήφιοι συμφωνούν ότι πρέπει να προστατευτεί η εγκυρότητα προηγούμενων συγκλίσεων. Ο Ντερβίς Έρογλου είπε ότι το να συζητηθούν τα πάντα εκ νέου δεν συνάδει ούτε με τα δεδομένα ούτε και με τις προσπάθειες του ΟΗΕ, τονίζοντας ότι "αυτό θα μας καταδίκαζε σε 40 χρόνια στο τραπέζι το συνομιλιών. Οποιαδήποτε αλλαγή μπορεί να γίνει μόνο με την αποδοχή και των δύο πλευρών”.
Ο κ. Ακιντζί ανέφερε ότι στην περίπτωση που ο κάθε νέος ηγέτης ακυρώνει τις προηγούμενες συγκλίσεις, τότε κάθε φορά θα πρέπει να ξεκινούν από το μηδέν, επομένως θα είναι αδύνατο να φτάσουν σε επίτευξη λύσης.

Ιστορικό φορτίο
Η κ. Σιμπέρ σημείωσε ότι το Κυπριακό είναι πολιτική κληρονομιά από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, προσθέτοντας ότι το πρόβλημα δεν έχει πλέον τη σημασία που είχε τότε σε σχέση με τις γεωπολιτικές παραμέτρους εκείνης της εποχής και, ως εκ τούτου, δεν θεωρείται εξίσου σημαντικό στην παγκόσμια αρένα. Είπε ακόμη ότι "οι διεθνείς συνθήκες και τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών που έχουν υπογραφεί στο παρελθόν ισχύουν ακόμα. Για να μπορέσουμε να εξετάσουμε το υφιστάμενο ιστορικό φορτίο υπό το φως μιας νέας πραγματικότητας και να μπορέσουμε να λύσουμε το πρόβλημα αυτό, το οποίο δεν ωφελεί ούτε τη χώρα μας ούτε την περιοχή μας, όλες οι πλευρές και η διεθνής κοινότητα πρέπει να επιδείξουν την απαραίτητη ευαισθησία”.

Με τις παλαιότερες συγκλίσεις δεν έχει πρόβλημα, δηλώνει ο κ. Οζερσάι, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι εάν η ε/κ πλευρά θέλει να αλλάξει κάτι, τότε, για να προστατέψει τις εσωτερικές ισορροπίες, θα χρησιμοποιήσει και αυτός το δικαίωμα για αλλαγές.

Συνέχιση εγγυήσεων
Στο θέμα των εγγυήσεων ο Ντερβίς Έρογλου, επαναλαμβάνοντας τη θέση του, είπε ότι η συνέχιση του υφιστάμενου συστήματος, με την αποτελεσματική και έμπρακτη εγγύηση της Τουρκίας, είναι εκ των ων ουκ άνευ. Δήλωσε ότι “για εμάς καμία εγγύηση δεν μπορεί να πάρει τη θέση της αποτελεσματικής και έμπρακτης εγγύησης της Τουρκίας. Οι ιστορικές εξελίξεις και τα γεγονότα έχουν δείξει πόσο εύλογη είναι η ευαισθησία μας για το θέμα αυτό και ότι είναι ζωτικής σημασίας για εμάς”.

Ο Κουντρέτ Οζερσάι πιστεύει ότι η ένταξη στην ΕΕ δεν είναι αρκετή ως ένα σύστημα εγγύησης, σημειώνοντας ότι ειδικά σε τέτοια θέματα έχει φανεί πως η ικανότητα της Ένωσης δεν είναι επαρκής. Πολύ περισσότερο, είπε, που υπάρχει ένα θέμα εμπιστοσύνης κάνοντας αναφορά στο "απευθείας εμπόριο" και άλλα ζητήματα, για τα οποία η ΕΕ δεν κράτησε τις υποσχέσεις της, όπως ανέφερε. “Πιστεύω ότι πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει ένα σύστημα εγγυήσεων. Πώς θα είναι αυτό, πρέπει οι πλευρές να καθίσουν και να το συζητήσουν”. Μακροπρόθεσμα, πρόσθεσε, εάν οι πλευρές νιώσουν αυτήν την εμπιστοσύνη εντός της ΕΕ, μπορούν να προσεγγίσουν το θέμα διαφορετικά, αλλά και πάλι πρέπει να αποφασίσουν οι δύο κοινότητες σε χωριστά δημοψηφίσματα.

Μελλοντικός συμβιβασμός
Οι Μουσταφά Ακιντζί και Σιμπέλ Σιμπέρ τόνισαν ότι το θέμα των εγγυήσεων δεν είναι ένα θέμα το οποίο μπορούν να εξετάσουν μόνο οι δύο πλευρές, υπογράμμισαν ότι δεν είναι δυνατόν να αλλάξει η συμφωνία για τις εγγυήσεις χωρίς τη συναίνεση και των δύο πλευρών. Η κ. Σιμπέρ εξέφρασε, επίσης, την πεποίθησή της ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα βρουν έναν κοινό παρονομαστή στο θέμα των εγγυήσεων.

Ο κ. Ακιντζί είπε ότι η πραγματική εγγύηση είναι η εγγύηση που θα δημιουργηθεί με το αίσθημα της πραγματικής εμπιστοσύνης μεταξύ των κοινοτήτων. “Ωστόσο, δεν είναι ακόμα ρεαλιστική η αναφορά στην ύπαρξη ενός κατάλληλου περιβάλλοντος από άποψη εμπιστοσύνης. Επιπλέον, μόνο από ατομικής απόψεως, σήμερα δεν είναι ρεαλιστική η προσδοκία οι Τουρκοκύπριοι πολίτες της ΕΕ να στηρίζονται μόνο στην ΕΕ, η οποία δεν τήρησε τις υποσχέσεις που έδωσε για την περίοδο μετά το δημοψήφισμα.

Χωρίς αμφιβολία, οι ανάγκες ασφαλείας του σήμερα είναι πολύ διαφορετικές από το πλαίσιο ασφάλειας που σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις το 1959-1960. Οι απειλές για την ασφάλεια, όπως η εμπορία ανθρώπων, η τρομοκρατία, κυβερνο-τρομοκρατία, ο ιός Έμπολα είναι απειλές για την ανθρωπότητα, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν ιδιαίτερα. Σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια της ασφάλειας με τις νέες της διαστάσεις είναι ένα θέμα που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Πιστεύω ότι εάν φτάσουμε σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση και οι δύο πλευρές πιστέψουν στη βιωσιμότητα της λύσης, ένας συμβιβασμός μπορεί να είναι εφικτός και στο θέμα των εγγυήσεων».

Ραλλή Παπαγεωργίου-Οντούλ Ασίκ/ΚΥΠΕ