Περισσότερη διαφάνεια ζητούν οι πολίτες σε ό,τι αφορά τα οικονομικά των κομμάτων

Οι Κύπριοι θα ήθελαν να σταματήσει η πρακτική των ανώνυμων εισφορών προς τις πολιτικές δυνάμεις, ενώ μόλις δύο στους δέκα πιστεύουν πως θα υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα στις έρευνες για την υπόθεση Focus

Προβληματικές διαδικασίες σε ό,τι αφορά την ιδιωτική χρηματοδότηση των κομμάτων εντοπίζουν οι πολίτες, σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας, που πραγματοποίησε το IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και παρουσιάζει σήμερα η «Σημερινή». Αν και η πλειοψηφία των Κυπρίων δεν τάσσονται ενάντια στη δυνατότητα οι πολιτικές δυνάμεις να δέχονται εισφορές από ιδιώτες, θεωρούν ότι αυτήν τη στιγμή αφήνονται σκιές, αφού γίνονται με τρόπο αδιαφανή. Στα μάτια του κόσμου, όσο μεγαλύτερη εκλογική δύναμη έχει ένα κόμμα, τόσο μεγαλύτερη ανάμειξη έχει στα θέματα χρηματοδοτήσεων.

Οι πολίτες πιστεύουν ότι για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στο θέμα αυτό, θα πρέπει τα κόμματα να δημοσιεύουν τους ισολογισμούς τους και να τυγχάνουν ελέγχου τα οικονομικά τους από ανεξάρτητους ελεγκτές, ενώ οι περισσότεροι υποδεικνύουν πως θα πρέπει οι ιδιωτικές χορηγίες να δίνονται επώνυμα. Η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ της φορολόγησης των ιδιωτικών εισφορών, ανεξαρτήτως του είδους τους. Σε ό,τι αφορά την υπόθεση Focus, μόνο το 22% αναμένει να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα στις έρευνες.

Ταυτότητα έρευνας

Γραφείο: IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
Ανάθεση: Εφημερίδα «Σημερινή»,
Ημερομηνία διεξαγωγής: 27-28 Μαρτίου 2015,
Κάλυψη: Παγκύπρια - Αστικές & Αγροτικές περιοχές,
Χαρακτηριστικά δείγματος: Άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18+,
Μέγεθος δείγματος: 400 άτομα,
Επιλογή δείγματος: Τυχαία στρωματοποιημένη δειγματοληψία,
Συλλογή στοιχείων: Τηλεφωνικές συνεντεύξεις με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου.

Την αναζητούν

Με εξαίρεση το 5% των Κυπρίων, οι υπόλοιποι πολίτες πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρχει διαφάνεια στη χρηματοδότηση που λαμβάνουν τα πολιτικά κόμματα από ιδιώτες. Η θέση αυτή μπορεί να εκληφθεί και ως αντίδραση στον αυξανόμενο αριθμό οικονομικών σκανδάλων που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, με πρωταγωνιστές πρόσωπα από τον πολιτικό βίο.

Δεν υπάρχει διαφάνεια

Πάντως οι πολίτες θεωρούν ότι αυτήν τη στιγμή διαφάνεια δεν υπάρχει, σε ό,τι αφορά τις χρηματοδοτήσεις πολιτικών δυνάμεων από ιδιώτες. Σε ποσοστό 88%, οι Κύπριοι διαπιστώνουν την απουσία της σε σχέση με το ζήτημα αυτό, ενώ μόλις το 12% πιστεύουν πως οι διαδικασίες είναι επαρκώς διαφανείς.

Επιταγές με υπογραφή

Από τα ευρήματα της έρευνας προκύπτει πως οι Κύπριοι θα ήθελαν να μην παρέχεται η δυνατότητα ανώνυμων εισφορών προς τα κόμματα. Τέσσερις στους πέντε θεωρούν ότι θα πρέπει η ιδιωτική χρηματοδότηση των πολιτικών δυνάμεων να γίνεται μόνο επώνυμα, ενώ το 21% έχουν την άποψη πως θα πρέπει να δίνεται και η επιλογή της ανωνυμίας.

Ανεπαρκείς διαδικασίες

Η πλειοψηφία των πολιτών, σε ποσοστό 85%, θεωρούν τις υφιστάμενες διαδικασίες χρηματοδότησης των κομμάτων ανεπαρκείς και πιστεύουν ότι χρήζουν βελτίωσης. Επαρκείς τις χαρακτηρίζουν ποσοστό 8%, ενώ άγνοια επί του ζητήματος δήλωσαν το 7%.

Συνδυασμός των δύο

Πάντως, παρά το γεγονός πως οι Κύπριοι διαπιστώνουν έλλειψη διαφάνειας στη χρηματοδότηση κομμάτων από ιδιώτες, στην πλειοψηφία τους δεν θα ήθελαν να καταργηθεί αυτή η πρακτική αλλά να βελτιωθεί. Ποσοστό 56% δηλώνουν πως θα πρέπει, πέραν της κρατικής χρηματοδότησης, να υπάρχει και η δυνατότητα χορηγιών από ιδιώτες, ενώ τέσσερις στους δέκα πιστεύουν πως πρέπει να δίδεται μόνο η κρατική χορηγία. Αυτή η τάση ενδεχομένως να σχετίζεται με το γεγονός πως η κρατική οικονομική υποστήριξη αντλείται από χρήματα των φορολογουμένων.

Πολύ απαισιόδοξοι

Οι πολίτες είναι σαφώς απαισιόδοξοι σε ό,τι αφορά το τελικό αποτέλεσμα της αναζήτησης των διαδρομών των χρημάτων που δόθηκαν ως χορηγίες προς τις πολιτικές δυνάμεις. Οκτώ στους δέκα εκφράζουν την πεποίθηση πως δεν θα οδηγήσει σε αποτέλεσμα η διαδικασία αυτή, ενώ πιο αισιόδοξη στάση τηρούν μόλις δύο στους δέκα.

Αρνητικό… Focus

Το ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τις χρηματοδοτήσεις κομμάτων από ιδιώτες επικεντρώνεται τους τελευταίους μήνες στην εταιρεία Focus. Σε σχέση με αυτήν την έρευνα, ποσοστό 78% θεωρούν ότι δεν θα υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα, ενώ την εκτίμηση πως θα υπάρξει αποτέλεσμα διατυπώνουν το 22%. Στα ποσοστά αυτά ενδεχομένως να αντανακλάται και η έλλειψη εμπιστοσύνης από πλευράς Κυπρίων προς τους διάφορους θεσμούς, που εμπλέκονται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στην υπόθεση, η οποία καταγράφεται κατ’ επανάληψιν στις σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης.

Φορολογήστε τους

Πεποίθηση των πολιτών είναι ότι τα κόμματα δεν θα πρέπει να τυγχάνουν διαφορετικού χειρισμού από άλλα νομικά ή φυσικά πρόσωπα, αφού καταγράφεται η άποψη πως θα πρέπει να φορολογούνται οι εισφορές που δέχονται σε όλα τα επίπεδα. Σε ό,τι αφορά τις χρηματικές εισφορές, τη θέση αυτή ασπάζονται σε ποσοστό 80%, ενώ να μην φορολογούνται δηλώνουν μόνο το 15%. Σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες και τον εξοπλισμό, θέση υπέρ της φορολόγησης υιοθετούν το 62% και το 58% αντίστοιχα, με το ένα τρίτο των πολιτών να πιστεύουν ότι αυτών των ειδών οι εισφορές δεν θα πρέπει να τυγχάνουν φορολόγησης.

Να τα βλέπουμε

Σε ό,τι αφορά τους τρόπους αποκατάστασης της εμπιστοσύνης προς τα κόμματα, σε σχέση με τα οικονομικά τους, τα μεγαλύτερα ποσοστά υποστήριξης συγκεντρώνουν διαδικασίες προς την κατεύθυνση της διαφάνειας. Το 63% πιστεύουν ότι θα πρέπει να δίνεται στη δημοσιότητα ο ισολογισμός των κομμάτων και το 55% ότι θα πρέπει να διοριστούν ανεξάρτητοι ελεγκτές για τα κόμματα. Το 28% δηλώνουν ότι η φορολογία στις εισφορές θα συμβάλει θετικά προς αυτήν την κατεύθυνση, ενώ το 13% θεωρούν ότι θα πρέπει να απαγορευτούν οι ιδιωτικές χορηγίες. Το 6% των Κυπρίων είναι, πάντως, της άποψης ότι η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να αποκατασταθεί.

Κατά της δημοκρατίας

Διάχυτη είναι η άποψη πως οι ιδιωτικές εισφορές αυτήν τη στιγμή πλήττουν τις δημοκρατικές διαδικασίες, αφού την ασπάζονται εννέα στους δέκα πολίτες, με την πλειοψηφία να θεωρούν, μάλιστα, πως επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό. Με δεδομένο πως η πλειοψηφία δεν τάσσεται υπέρ της απαγόρευσής τους, γίνεται κατανοητό πως το πρόβλημα που εντοπίζουν είναι στις διαδικασίες και όχι στην πρακτική αυτή καθαυτή.

Χωρίς όριο

Στην ερώτηση κατά πόσον υπάρχει ανώτατο όριο στα ποσά που μπορούν να λαμβάνουν τα κόμματα ως χορηγίες, το 17% δηλώνουν άγνοια. Επτά στους δέκα Κύπριους θεωρούν ότι δεν υπάρχει και 12% θεωρούν ότι υπάρχει. Τέσσερις στους πέντε, πάντως, υποδεικνύουν ότι το όριο αυτό θα πρέπει να υπάρχει, ενώ μάλλον αρνητική άποψη διατηρούν το 7% και αρνητική το 14%.

Αναλογική ανάμειξη

Ενδιαφέρον εύρημα είναι πως όσο πιο μεγάλη είναι η εκλογική δύναμη ενός κόμματος, τόσο πιο μεγάλη θεωρούν και την ανάμειξή του σε θέματα χρηματοδότησης οι πολίτες. Στα μάτια τους, τη μεγαλύτερη ανάμειξη έχει το ΑΚΕΛ (64%) και ο ΔΗΣΥ (61%), τα οποία συγκεντρώνουν επίσης ποσοστά άνω του 30% στην αρκετή και κάποια ανάμειξη. Στον αντίποδα, οι Οικολόγοι είναι το κόμμα που οι Κύπριοι θεωρούν ότι έχει την μικρότερη ανάμειξη (20%), ενώ 23% θεωρούν ότι δεν έχουν καθόλου ανάμειξη.