Ύποπτη αναβλητικότητα για θέσπιση αυστηρών κανόνων για τα οικονομικά των κομμάτων

Υπό το βάρος των εξελίξεων στην υπόθεση Focus, η κοινή γνώμη δεν πείθεται για το αγνό των προθέσεων των κομμάτων που ανέβαλαν ξανά τη συζήτηση για την αυστηρή νομοθεσία για τα οικονομικά τους

ΗΤΑΝ ενσωματωμένες στο κυβερνητικό νομοσχέδιο οι παρατηρήσεις του Γενικού Ελεγκτή, παρά τα όσα επικαλέστηκε η Επ. Θεσμών για αναβολή της συζήτησης

ΘΕΣΠΙΖΟΝΤΑΙ αυστηρότατες πρόνοιες, που θα δυσκολέψουν πάρα πολύ την οικονομική εκστρατεία των κομμάτων πριν από τις βουλευτικές εκλογές

Με αποδείξεις πλέον ξεκαθαρίζεται ότι η αιτιολόγηση της Επιτροπής Θεσμών για νέα αναβολή της εξέτασης του αυστηρότατου νομοσχεδίου για τα οικονομικά των κομμάτων, δεν στέκει. Κάτι που ενισχύει την καχυποψία πως, παρά την αναξιοπιστία στην οποία περιέπεσαν τα κόμματα -με το θέμα των χρηματοδοτήσεων της Focus να συνταράσσει- δεν έχουν την απαραίτητη ακόμη πολιτική βούληση για τομές, ενδεχομένως λόγω και των βουλευτικών εκλογών σε λιγότερο από ένα χρόνο.

Όπως φαίνεται από τα έγγραφα που έχει στην κατοχή της η «Σ», ουδέποτε υπήρξαν ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής δύο ξεχωριστά σχέδια νόμου, όπως είχε λεχθεί (ένα από το Υπουργείο Εσωτερικών και ένα από τον Γενικό Ελεγκτή), ώστε να προκύψει ανάγκη αναβολής της συζήτησης για «πάντρεμά τους».

Ομοίως και τα όσα αναφέρθηκαν για κατηγοριοποίηση των έξι διαφορετικών προτάσεων νόμου, ώστε να διαπιστωθεί αν επικαλύπτονται από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου. Και αυτό γιατί ο ίδιος ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας είχε ήδη αναφέρει στα μέλη της Επιτροπής ότι το σύνολο των προτάσεων νόμου των κομμάτων ενσωματώνεται, πλην αυτής για αναδρομικό έλεγχο που ελέγχεται Συνταγματικά.

Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο υιοθετεί πλήρως τις εισηγήσεις της Επιτροπής Greco του Συμβουλίου της Ευρώπης, που εδώ και χρόνια έχει στο στόχαστρο την Κύπρο για ελλιπές νομοθετικό πλαίσιο, που αφήνει ορθάνοικτα παράθυρα διαπλοκής και διαφθοράς.

Από τον Φεβρουάριο

Με βάση τα έγγραφα που έχει στην κατοχή της και παρουσιάζει σήμερα η εφημερίδα μας, το νομοσχέδιο που έχει ενώπιόν της η Επιτροπή Θεσμών, ημερομηνίας 27 Φεβρουαρίου, ενσωματώνει το σύνολο των προτάσεων/εισηγήσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, κάτι που φαίνεται και από τη συνοδευτική επιστολή. Το εν λόγω σχέδιο νόμου δεν έτυχε τελικής νομοτεχνικής επεξεργασίας, κάτι το οποίο, όμως, δεν απαγόρευε την έναρξη της συζήτησης, αφού σε αυτήν θα παρίστατο και εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας.

Απ' εκεί και πέρα, όντως το νομοσχέδιο που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο από το Υπουργικό Συμβούλιο, λόγω παράλειψης, δεν είχε ενσωματωμένες τις θέσεις και απόψεις του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν μπορούσε το κοινοβουλευτικό σώμα να «συγχυστεί» αφού όπως φαίνεται και στο σχετικό αντίγραφό τους είχε προωθηθεί η αναθεωρημένη μορφή του σχεδίου νόμου από την ίδια την Ελεγκτική Υπηρεσία.

Η επιμονή στις προτάσεις

Ερωτηματικά, αν όχι υποψίες, δημιουργεί και το δεύτερο μέρος της αιτιολόγησης της Επιτροπής Θεσμών για αναβολή της συζήτησης, που αφορούσε στην ανάγκη κατηγοριοποίησης των έξι προτάσεων νόμου που κατατέθηκαν από διαφορετικά κόμματα, ώστε να διαπιστωθεί αν αυτές επικαλύπτονται από την κυβερνητική πρόταση. Είναι άξιον απορίας γιατί αυτή η επιμονή, από τη στιγμή που, όπως ο ίδιος ο Γενικός Ελεγκτής δήλωσε στη «Σ», ενημέρωσε τα κόμματα ότι το σύνολο των προτάσεών τους ενσωματώνονται στο σχέδιο νόμου, πλην αυτής που κάνει λόγο για αναδρομικότητα, αφού κρίνεται ως ανεδαφική και ίσως αντισυνταγματική.

Η ανακοίνωση, δε, ότι πρόθεση είναι όπως το σχέδιο νόμου εγκριθεί πριν από τις θερινές διακοπές, αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη γιατί τα διαθέσιμα χρονικά περιθώρια στενεύουν την ίδια ώρα που ο νόμος ως τέτοιος χρήζει αρκετής μελέτης.

Τα αίτια της καχυποψίας

Όσο παράλογο ή υπερβολικό και αν ακούγεται, η αλήθεια είναι ότι η κοινωνία των πολιτών βλέπει σκοπιμότητες, έχοντας κατά νουν ότι για τις αρχές του 2016 είναι προγραμματισμένες βουλευτικές εκλογές.

«Γνωρίζουμε όλοι πως τα κόμματα δεν αναμένουν την τελευταία στιγμή να αρχίσουν τις οικονομικές τους εκστρατείες, αλλά αρχίζουν από πολύ νωρίς, αν δεν έχουν ήδη αρχίσει», δήλωσε στην εφημερίδα μας εξέχον μέλος μη κυβερνητικού οργανισμού, που ασχολείται με θέματα διαφάνειας. Και υπενθύμισε κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό, ότι «ενόσω ισχύει η σημερινή νομοθεσία, τα κόμματα μπορούν να λαμβάνουν ανώνυμες εισφορές, χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν, κάτι που θα απαγορεύεται, με αυστηρές μάλιστα ποινές, αν υιοθετηθεί η προτεινόμενη αυστηρή νομοθεσία».

Αλλάζουν άρδην

Για σκοπούς μάλιστα ενίσχυσης της πιο πάνω θέσης, η εφημερίδα μας επικοινώνησε με τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, από τον οποίο ζητήσαμε ένα σχόλιο για την αποτελεσματικότητα του προτεινόμενου νόμου. «Με την πρότασή του το Υπουργικό Συμβούλιο έκλεισε όλες τις πόρτες και παραθυράκια της νομοθεσίας, που επέτρεπαν την εκκόλαψη φαινομένων διαπλοκής και διαφθοράς. Εμείς με τις εισηγήσεις μας αυτές τις κλειστές πλέον πόρτες και παράθυρα τις σφραγίσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα της αυστηρότατης αλλαγής που επέρχεται. Ταυτόχρονα, ωστόσο, ίσως έτσι να έδωσε και μια καθόλα λογική απάντηση για τη διακρινόμενη εδώ και καιρό αναβλητικότητα των πολιτικών σχηματισμών να υιοθετήσει τα προτεινόμενα.

Αυστηρότατες πρόνοιες

Η «Σ» μελέτησε και παρουσιάζει περιληπτικά τις νέες αυστηρές πρόνοιες της νομοθεσίας για τα πολιτικά κόμματα:

- Τα οικονομικά των κομμάτων θα ελέγχονται από Ανεξάρτητο Επίτροπο, που θα διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

- Ένα κόμμα θα διαγράφεται από το μητρώο κομμάτων, αν σε περίοδο τριών ετών παραβιάσει περισσότερες από τρεις διατάξεις του νέου νόμου.

- Για κάθε εισφορά που θα λαμβάνουν τα πολιτικά κόμματα ή συνδεδεμένοι με αυτά οργανισμοί, ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ να καταγράφουν σε ειδικό μητρώο που ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ να διατηρούν, τον αριθμό της πολιτικής ταυτότητας (αν είναι φυσικό πρόσωπο) ή τον αριθμό εγγραφής νομικού προσώπου (αν πρόκειται για εταιρεία).

- Απαγορεύονται οι ανώνυμες εισφορές οποιουδήποτε είδους στα πολιτικά κόμματα και συνδεδεμένους οργανισμούς.

- Εισφορές πέραν των €5.000 ανά έτος δεν θα μπορούν να γίνονται αποδεκτές αν το φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν παρουσιάζει αποδεικτικά στοιχεία ότι δεν έχει ανεκπλήρωτες φορολογικές υποχρεώσεις, δεν έχει αποκλειστεί (εταιρεία) από δημόσιες συμβάσεις, δεν έχει λευκό ποινικό μητρώο κ.ά.

- Τα κόμματα μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου δημοσιοποιούν στο διαδίκτυο και αποστέλλουν στον Επίτροπο, το σύνολο των εισφορών άνω των €500 που δέχθηκαν το προηγούμενο έτος. Σε περίπτωση μη δημοσιοποίησης, θα αποτελεί ποινικό αδίκημα και θα επισύρει ποινή ίση με το τριπλάσιο ποσό των εισφορών που δεν δημοσιοποιήθηκαν.

- Θα υποβάλλουν εντός τεσσάρων μηνών τις ενοποιημένες και ελεγμένες οικονομικές τους καταστάσεις (και των συνδεδεμένων τους οργανισμών). Στις καταστάσεις πρέπει να υπάρχει αναλυτική κατάσταση εσόδων από εισφορές, συνδρομές μελών, εκδηλώσεις και κρατική χορηγία.

- Σε περιπτώσεις εκ προθέσεως παράλειψης ή λανθασμένων στοιχείων μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο ίσο με την κρατική χορηγία που απολαμβάνει το εν λόγω κόμμα.

- Ο Γενικός Ελεγκτής θα έχει τη δυνατότητα να ζητεί οποτεδήποτε οποιοδήποτε επιπλέον στοιχείο, η άρνηση παραχώρησης του οποίου θα είναι ποινικό αδίκημα.

- Στις περιπτώσεις εκλογών τα πολιτικά κόμματα υποχρεούνται να τηρούν πλήρη σχετικά οικονομικά στοιχεία και να υποβάλλουν αναλυτικές καταστάσεις εσόδων και δαπανών για την προεκλογική εκστρατεία, το αργότερο δύο μήνες μετά από τις εκλογές.

- Απαγορεύονται ρητώς οι οποιεσδήποτε ιδιωτικές εισφορές σε οποιονδήποτε υποψήφιο σε πολιτειακές εκλογές και τυχόν παράβαση αποτελεί ποινικό αδίκημα τόσο για τον εισφορέα όσο και για τον αποδέκτη της με ποινή τριπλάσια του ποσού της εισφοράς.

- Θα απαγορεύεται η κατοχή από πολιτικά κόμματα, περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό

Θα φέρουν προσωπική ευθύνη

ΟΙ διατάξεις της προτεινόμενης νομοθεσίας είναι τόσο αυστηρές, που απαιτούν και τον καθορισμό των αξιωματούχων του κόμματος που θα φέρουν την ευθύνη σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στις μεταβατικές διατάξεις, μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, το κάθε κόμμα θα έχει τριάντα ημέρες για να δηλώσει στον Επίτροπο Ελέγχου Πολιτικών Κομμάτων τα πρόσωπα που, σύμφωνα με το νόμο, φέρουν ευθύνη για τυχόν πράξεις ή παραλείψεις που συνιστούν διάπραξη ποινικού αδικήματος εκ μέρους του πολιτικού κόμματος.