Ελένη Θεοχάρους: Η Κυπριακή Δημοκρατία καταρρέει εκ των έσω

«Τώρα που η κοινή γνώμη είναι επικεντρωμένη στα σκάνδαλα και τη διαφθορά, στο παρασκήνιο γίνονται μαγειρέματα στο Κυπριακό», αναφέρει σε συνέντευξή της στη «Σ» η ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ

ΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚΟ κλίμα, του οποίου την ύπαρξη παραδέχεται και η Κυβέρνηση, οφείλεται στο ότι οι καλές προθέσεις της Λευκωσίας ερμηνεύθηκαν ότι «είμαστε δεδομένοι»

Σε μια άκρως αποκαλυπτική συνέντευξη η ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ και του ΕΛΚ Ελένη Θεοχάρους σχολιάζει στη «Σημερινή» τις τελευταίες εξελίξεις που συγκλονίζουν την Κύπρο. Όπως τονίζει, η Κυπριακή Δημοκρατία καταρρέει εκ των έσω από τη μεγάλη διαφθορά στην κοινωνία και στους θεσμούς. Όσον αφορά το εθνικό μας ζήτημα, η κ. Θεοχάρους εκφράζει τον φόβο ότι τώρα που η κοινή γνώμη είναι επικεντρωμένη στα σκάνδαλα, στη διαφθορά, στο παρασκήνιο γίνονται μαγειρέματα στο Κυπριακό.

Η Κύπρος συγκλονίζεται από συνεχή σκάνδαλα και οι θεσμοί χάνουν την αξιοπιστία τους. Ο πολίτης διερωτάται εάν υπάρχει ακτίδα σωτηρίας… Υπάρχει;

Η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) καταρρέει εκ των έσω, από τη μεγάλη διαφθορά στην κοινωνία και στους θεσμούς. Στην πολιτική ζωή. Η μακρόχρονη σήψη έχει διαβρώσει τον κοινωνικό ιστό και έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα επιλήψιμες και επικίνδυνες ρωγμές στο κύρος της κρατικής μας υπόστασης.

Το κράτος μας υφίσταται ταυτόχρονα ολομέτωπη επίθεση από μια εξαιρετικά οργανωμένη, αποδοτική και καλολαδωμένη τουρκική μηχανή, αλλά δυστυχώς όσοι ανθίστανται, όσοι υπερασπίζονται με σθένος την ΚΔ και τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτών της, δακτυλοδεικτούνται χαρακτηριζόμενοι ως «εθνικιστές» και «ακραίοι», από όλους εκείνους που έχουν ενδώσει, που έχουν υποταχθεί στην κατοχή, που έχουν δώσει γην και ύδωρ στον κατακτητή, που δεν τους νοιάζει αν θα γίνουν Τούρκοι πολίτες, που εμφανίζουν την επιστροφή υπό κατοχικό καθεστώς «μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης». Όλους εκείνους που θεωρούν ρεαλισμό και προοδευτικότητα την αποδοχή των τουρκικών θέσεων. Η οικονομία παράλληλα καρκινοβατεί.

Δουλειές δεν υπάρχουν και ένα τυφλό μένος με πολύ φανατισμό εναντίον όλων των πολιτικών συλλήβδην και εναντίον των πάντων, παρασέρνει τον κόσμο μες στους ανακατεμένους αέρηδες της άγνοιας και των δόλιων υποσχέσεων. Και ασχέτως του ότι το πύον ξεχειλίζει από παντού και οι αξιωματούχοι βουλιάζουν συνεχώς στο βούρκο, και πάλι ξεκινάει η μετάθεση ευθυνών: Φταίει η Μέρκελ, ο Σόιμπλε, τα Μερκελάκια. Φταίνε. Αλλά πρωτίστως φταίμε εμείς.

Εκτιμώ ότι, εφόσον το σύστημα βρίσκεται στο χάλι που βρίσκεται, οι λύσεις θα πρέπει να δοθούν αρχικά από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που έχει την ευθύνη ως ανώτατος πολιτειακός άρχοντας, καθώς και από την ίδια την κοινωνία, η οποία μόνο όταν ξεσηκωθεί θα μπορέσουν να δοθούν λύσεις.

Συγγνώμη που σας διακόπτω, αλλά εδώ μιλάμε για κατάρρευση; Πώς μπορεί στην πράξη να μαζευτεί η κατάσταση;

Ως πλήρη κατάρρευση των θεσμών του κράτους περιέγραψε την παρούσα κατάσταση ο Υπουργός Οικονομικών. Δυστυχώς αυτό είναι. Προσωπικά εκτιμώ ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξυγίανση κα κάθαρση με όλους να κατηγορούν όλους, να ισχυρίζονται ότι διαθέτουν ενοχοποιητικά στοιχεία, να αποκαλύπτεται διαφθορά πλήρους κλίμακος σε όλους τους τομείς και να μην παραιτείται κανένας για λόγους ευθιξίας. Δυστυχώς, έχουμε βαλτώσει…

Χρειάζεται γενική αλλαγή και όση αξιοπιστία έχει μείνει από τη Γενική Εισαγγελία θα πρέπει να επιστρατευθεί, για να διερευνηθεί η αλήθεια και να διασωθεί ό,τι απέμεινε όρθιο. Η Γενική Εισαγγελία είναι ανεξάρτητη Αρχή, μπορεί να δράσει αποτελεσματικά. Μη φειδόμενη κανενός. Καλώς ή κακώς, όπως είναι το πολιτειακό μας σύστημα, η ευθύνη για να επιβληθεί τάξη ανήκει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Όσο δε για τα κόμματα και τους αρχηγούς, εκτιμώ, με όλο τον σεβασμό, ότι όσο δεν λαμβάνουν τα μηνύματα θα βουλιάζει η κομματική και πολιτική ζωή. Κα όσοι δεν μπορέσουν να αποδείξουν την αθωότητά τους με αδιάσειστα στοιχεία, το ελάχιστο που μπορούν να πράξουν είναι να παραιτηθούν. Αλλά, αργά ή γρήγορα, ο λαός οφείλει να αναλάβει την ευθύνη για την κάθαρση και το ξαναχτίσιμο του κράτους.

Εκτός της οικονομίας, έχουμε και το Κυπριακό... Η Τουρκία είναι κατά γενική ομολογία αδιάλλακτη. Οι τουρκικές ναυτιλιακές οδηγίες και οι απειλές στην ΑΟΖ από τον τουρκικό στόλο και το ερευνητικό σκάφος, αποτελούν την αιτία της διακοπής των συνομιλιών. Εάν στις 6 Απριλίου, που τελειώνει η δεύτερη τουρκική ναυτιλιακή οδηγία, δεν εκδοθεί νέα, το ζήτημα θα έχει λήξει και θα μπορούμε να γυρίσουμε στις συνομιλίες; Και αν δεν επιστρέψουμε, θα μας στήσει στον τοίχο η διεθνής κοινότητα;

Πολύ φοβάμαι ότι τώρα που η κοινή γνώμη είναι επικεντρωμένη στα σκάνδαλα, στη διαφθορά (τα οποία μπορεί και να αποκαλύπτονται ταυτόχρονα ή σε αντιπερισπασμό, για να στρέφουν την προσοχή του κόσμου αλλού και να καλύπτουν το ένα το άλλο), στο παρασκήνιο γίνονται μαγειρέματα στο Κυπριακό. Ας ξεκινήσουμε από το τελευταίο σκέλος του ερωτήματος, δηλαδή από τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, οι οποίες δεν θα καθοριστούν μόνο από τη στάση της Τουρκίας, αλλά και από τη δική μας συμπεριφορά. Το αρνητικό κλίμα, του οποίου την ύπαρξη παραδέχεται και η Κυβέρνηση, οφείλεται στο ότι οι καλές προθέσεις της Λευκωσίας ερμηνεύθηκαν ότι «είμαστε δεδομένοι». Και από τους Βρετανούς και από τους Αμερικανούς. Διότι, προφανώς τα φοβικά μας σύνδρομα οδηγούσαν σε ασαφείς και ασύντακτες αντιδράσεις.

Προσκολληθήκαμε στις μαγικές λέξεις «Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία», έννοια υποταγής και τρομερού συμβιβασμού, που τον αποδεχθήκαμε πριν από 40 χρόνια έχοντας το πιστόλι στον κρόταφο. Κι ενώ η Τουρκία, έχοντας παρασπονδήσει αμέτρητες φορές, ερμηνεύει τον όρο ΔΔΟ ως δύο ισότιμα -δήθεν- κράτη υπό την επικυριαρχία της, στη δική μας πλευρά ο καθένας δίνει όποια ερμηνεία τον βολεύει τη δεδομένη στιγμή. Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι ναυτιλιακές οδηγίες.

Αυτές αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου και εκδόθηκαν επειδή οι Τούρκοι ήθελαν τον τερματισμό των ερευνών στην ΑΟΖ της ΚΔ. Ήθελαν ακόμη να τεθεί το ζήτημα της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου στο τραπέζι των συνομιλιών. Δεν μπορώ να είμαι σίγουρη σε ποιο βαθμό το πέτυχαν οι Τούρκοι, πάντως είναι σαφές ότι με διάφορα προσχήματα και η ΤΟΤΑΛ και η ΕΝΙ «παγώνουν» στην ουσία τις έρευνες, η κατασκευή τερματικού υγροποίησης παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες και αφήνεται ανοικτό, χωρίς όμως επαρκή ακόμη σχεδιασμό, το θέμα της κατασκευής αγωγού προς την Αίγυπτο.

Εύχομαι η συνεργασία με την Αίγυπτο να προχωρήσει. Αλλά πολύ φοβάμαι πως ο αγωγός είναι πιθανό να θυσιαστεί στον βωμό των συνομιλιών, που ήσαν βαλτωμένες ούτως ή άλλως πριν από την εμφάνιση του Μπαρμπαρός. Από την άλλη, είναι αντιληπτό ότι αργά ή γρήγορα θα βρεθεί η φόρμουλα ενός ακόμη «συμβιβασμού», για να μπει στο τραπέζι των συνομιλιών και το φυσικό αέριο. Ήδη έγιναν τα πρώτα βήματα.

Οι συνομιλίες είναι σε αδιέξοδο λόγω της τουρκικής αδιαλλαξίας. Η Άγκυρα σθεναρά και μεθοδευμένα επιβάλλει τους όρους της. Η Τουρκία επιδιώκει κατάλυση της ΚΔ και δημιουργία δύο ισότιμων κρατών κάτω από την τουρκική επικυριαρχία. Πολλοί επικίνδυνα αφελείς ισχυρίζονται ότι η Τουρκία θα συνεργαστεί και θα υποχωρήσει και θα τα βρούμε. Αλλά η Τουρκία δεν τήρησε καμιά από τις παλιότερες υποχρεώσεις της, γιατί να σεβαστεί νέες;

Αυτό το θέμα θα πρέπει να τεθεί ενώπιον της Διεθνούς Κοινότητας: Πρέπει η Τουρκία να κάνει βήματα προς τη λύση. Να επιστρέψει αμέσως την πόλη της Αμμοχώστου. Όπως προνοούν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και οι δεύτερες Συμφωνίες Υψηλού επιπέδου μεταξύ Κυπριανού-Ντενκτάς. Να επιστραφεί η πόλη στους νόμιμους κατοίκους και η απαίτησή μας να μην αφεθεί ή να επιτραπεί να εκληφθεί ως τακτικισμός ή κίνηση αντιπερισπασμού.

Και τότε η ΚΔ να δώσει την έγκρισή της ως κυρίαρχο κράτος, αρμόδιο να ανοίγει και να κλείνει τις πύλες εισόδου στο νησί, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να ανοίξει το λιμάνι υπό την εποπτεία της και να μπορούν από κοινού Έλληνες και Τούρκοι του νησιού να εμπορεύονται. Πού είναι το παράλογο; Εάν η Τουρκία δεν αποδεχθεί αυτή την πρόταση και επιστρέψουμε στις συνομιλίες, η συνέχεια θα είναι η ολοκληρωτική υποταγή. Άνευ όρων.

Η Τουρκία όμως τι λέει;

Δεν παραγνωρίζουμε την Τουρκία, ούτε μας εκπλήττουν οι συμπεριφορές της. Η Τουρκία είναι ανοικτό γράμμα, ανοικτό βιβλίο. Οι Τούρκοι ξεφωνίζουν τι πρόκειται να κάνουν πολλούς μήνες προηγουμένως. Να ακούμε τι λέει η Τουρκία βεβαίως, αλλά να μην είμαστε υποτακτικοί των τουρκικών κελευσμάτων. Διότι τότε δεν έχουμε δυνατότητα να ξεφύγουμε από την ήττα, από τη δουλεία. Είμαι της άποψης πως είναι η Άγκυρα που έχει ευθύνη για την κατοχή και τη διακοπή των συνομιλιών και όχι η ΚΔ. Και έχει σοβαρές υποχρεώσεις απέναντι στον διεθνή νόμο, προς την ΚΔ, προς τη διεθνή κοινότητα, προς την ΕΕ.

Η Τουρκία οφείλει να τερματίσει την παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Άγκυρα έχει υποχρέωση απέναντι στην ΚΔ και την ΕΕ για την αναγνώρισή της, για την εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου και για τον τερματισμό του εμπάργκο, σε βάρος των πλοίων και των αεροσκαφών της ΚΔ. Υπάρχει η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005 για τον σεβασμό και την αναγνώριση της ΚΔ.

Η Τουρκία οφείλει να αποδείξει ότι θέλει λύση και όχι διάλυση του κράτους. Εμείς θέλουμε λύση δημοκρατική, ώστε Έλληνες και Τούρκοι της Κύπρου να ζουν μαζί κάτω από τους νόμους της ΕΕ και όχι να γίνουμε επαρχία της Τουρκίας. Εάν συνεχίσουμε την πολιτική της συμμόρφωσης και του κατευνασμού η Τουρκία θα προχωρεί ανενόχλητη στον εκτουρκισμό του νησιού.

Και αν -ας πούμε υποθετικά- πάμε πίσω στις συνομιλίες όταν εκπνεύσει η ναυτιλιακή οδηγία και η εξέδρα της ΕΝΙ φύγει για «επισκευή», όπως είπε πρόσφατα στο Λονδίνο ο κύριος Μαυρογιάννης, ποιος θα εμποδίσει την Τουρκία να ξαναστείλει το Μπαρμπαρός και τον στόλο, μόλις κρίνει ότι θέλει κάτι ακόμη, και εμείς αρχίσουμε τους λεονταρισμούς - που συνήθως διαρκούν ελάχιστα;

Λέγω λοιπόν ότι δεν πρέπει να επιστρέψουμε στις συνομιλίες, εάν πρώτα δεν επιστραφεί άνευ όρων η πόλη τη Αμμοχώστου. Διαφορετικά, θα πρέπει γίνει σαφές ότι τουρκικές ενταξιακές δεν προχωρούν με τουρκική ευθύνη, αφού η Άγκυρα δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις όχι μόνο έναντι της ΚΔ αλλά και έναντι της ίδιας της ΕΕ.