Με εντελώς κατακερματισμένο τον «ενδιάμεσο χώρο»…

Το Προεδρικό θέλει, μέχρι το τέλος του χρόνου η Κύπρος να «καθαρίσει» με το Μνημόνιο. Το ΑΚΕΛ, από την άλλη, έχει μεγάλη ανάγκη να δείξει ανάκαμψη και να αποδείξει ότι τέλειωσε η «περίοδος τιμωρίας», στην οποία φαίνεται να το έβαλαν οι ίδιοι οι ψηφοφόροι του

ΤΟ ΛΕΓΟΜΕΝΟ «κυβερνών κόμμα», ακόμα και αν δεν το ομολογεί και το αρνείται, κάνει ήδη όνειρα για να «ανέβει κατηγορία», πλησιάζοντας σταθερά την «μπάρα» του 40%.

Ολόκληρο το «βαρύ πυροβολικό» του ευρωπαϊκού χρήματος, οι κεντρικοτραπεζίτες, βρέθηκαν εδώ στη Λευκωσία. Πήραν και μια πολύ σημαντική απόφαση, που συζητήθηκε εδώ και πολύ καιρό. Θα εφαρμόσουν μέτρα νομισματικής πολιτικής για να βοηθήσουν την πραγματική οικονομία, η οποία δεν φαίνεται να πηγαίνει και πολύ καλά στην Ευρωζώνη. Είναι περίπου αυτό που τόσο καιρό τούς έλεγαν ότι κάνει η Fed στις ΗΠΑ, αλλά δεν γίνεται στην Ευρώπη.

Ποια ευρωπαϊκή κεντρική; Εδώ... κυπριακή ατζέντα

Η κυπριακή πολιτική σκηνή δεν συγκινήθηκε όμως και πολύ απ' όλα αυτά. Μεταξύ βομβιστικών επιθέσεων κατά διαιτητών μετά προκηρύξεων ποδοσφαιρικού... αντάρτικου, που υπογράφονται από μια «οργάνωση» που επικαλείται τους οργανωμένους συγκεκριμένου ποδοσφαιρικού σωματείου και εντατικών ερευνών του Γενικού Ελεγκτή για δημοτικά αποχετευτικά σκάνδαλα ή και για στημένες προσφορές ακόμα και σε... πανεπιστήμια, τα πολιτικά κόμματα έκαναν ξανά έναν πόλεμο ανακοινώσεων και δηλώσεων γύρω από το περίφημο «κούρεμα» του 2013. Στο ενδιάμεσο μάς απορρόφησε πλήρως και ένας νέος γύρος δικηγορικού πολέμου γύρω-γύρω από την Κεντρική και την περίφημη Αρχή Εξυγίανσης. Φαίνεται ότι τα όσα απέμειναν ανάμεσα στα ερείπια «προικιά» της Λαϊκής Τράπεζας ακόμα γυαλίζουν.

Με την ευκαιρία που βρέθηκε εδώ στην Κύπρο ο περίφημος «super Mario», ο πρόεδρος Μάριο Ντράγκι, είπε και μια καλή κουβέντα για τη χώρα μας. Είπε ότι τα αποτελέσματα της Κύπρου είναι «καταπληκτικά» αφού φαίνεται ότι η χώρα μπορεί να βγει από το Μνημόνιο νωρίτερα απ' ό,τι προβλεπόταν. Αλλά ούτε και αυτό άρεσε σε όλους. Με την εξαίρεση βέβαια του ΔΗΣΥ, όλοι οι άλλοι επιτέθηκαν στον κεντρικό τραπεζίτη της Ευρώπης και μαζί στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και την «κυβέρνηση της λιτότητας».

Θέλουμε, και πόσο θέλουμε να βγούμε από το μνημόνιο;

Το καταπληκτικό, βέβαια, είναι πως όσοι διαμαρτύρονται καθημερινά για τους «σκληρούς όρους» που επιβάλλονται μαζί με τα δανεικά από τους εταίρους στην Ευρώπη, δεν παύουν να λένε ότι θα ήθελαν... «περισσότερη αλληλεγγύη». Περισσότερη δόση αυτής της αλληλεγγύης, όμως, στην ουσία θα ήταν... περισσότερα δανεικά. Επομένως, περισσότεροι όροι. Είναι η ίδια σύγχυση που υπάρχει και σχετικά με την περιβόητη «έξοδο από το μνημόνιο». Κάποιες φορές η αντιπολίτευση δείχνει να έχει «βολευτεί» με την κατάσταση μνημονίου και με τη δυνατότητα να τα «ψέλνει» κάθε μέρα στην Κυβέρνηση. Έτσι δεν αποφεύγει να δημιουργεί την εντύπωση ότι σχεδόν... δυσαρεστείται άμα ακούει για την «πρώιμη και ανέλπιστη έξοδο».

Κλειδί (και πάλι) το ΔΗΚΟ

Κλειδί, πάντως, των άμεσων εξελίξεων θα είναι για μια φορά ακόμα το ΔΗΚΟ. Τώρα που ολοκληρώθηκαν και τα πέντε νομοσχέδια για το σύστημα αφερεγυότητας, φαίνεται να φτάνει και η ώρα της αλήθειας για τη Βουλή. Τέρμα οι αναβολές και οι συζητήσεις για τη διαδικασία και την καθυστέρηση της Κυβέρνησης. Τώρα θα πρέπει να πει ένα «ναι» ή ένα «όχι». Αλλά το ΑΚΕΛ έχει φανεί από καιρό ότι θα κρατήσει σκληρή γραμμή.

Η ΕΔΕΚ, που στο παρελθόν ακόμα και με σοβαρές αντιρρήσεις συζητούσε εποικοδομητικά το όλο θέμα, τώρα φαίνεται με την προεδρία Σιζόπουλου να έχει σκληρύνει στάση σε άμεσο ανταγωνισμό με το κόμμα του Γ. Λιλλήκα. Η ειρωνία, σχολίαζε παλιός ΕΔΕΚίτης, είναι ότι «ο Σιζόπουλος, που ήταν πρωταγωνιστής της υποψηφιότητας Λιλλήκα και ουσιαστικά του άνοιξε διάπλατα τις πόρτες για να κάνει κόμμα σε βάρος μας, τώρα τρέχει από πίσω του και προσπαθεί να τα μαζέψει».

Τις τελευταίες ημέρες, χωρίς να εγκαταλείπει τους υψηλούς τόνους σε ορισμένα ζητήματα, ο ηγέτης του ΔΗΚΟ δίνει κάποια σημεία που δημιουργούν την αίσθηση ότι δεν έχει την πρόθεση να τα «τουμπάρει όλα». Φαίνεται ότι αφού τώρα πια θα εκπληρωθεί ο βασικός όρος του ΔΗΚΟ και οι εκποιήσεις θα πάνε ταυτόχρονα με την αφερεγγυότητα, το άλλοτε κόμμα της συμπολίτευσης θα βοηθήσει να... «ξεκολλήσει» το Πρόγραμμα της Κύπρου. «Η αλήθεια είναι», ομολογούσε στέλεχος της Πινδάρου, «ότι ο Νικόλας δεν έχει και εντελώς άδικο, διότι το μνημόνιο έλεγε να τα είχαμε περάσει αυτά τέλος πρώτου εξάμηνου του ’14 και πέρασαν εννιά μήνες!».

Από τον Χάρη ξεκίνησε ο νέος γύρος για το «κούρεμα»

Έξω, όμως, από τους κομματικούς κύκλους η διαπίστωση είναι ότι η «έξοδος από το μνημόνιο» είναι το μεγάλο ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις στα επόμενα 2-3 χρόνια. Αν, πράγματι, όπως σχεδιάζει ο Χάρης Γεωργιάδης, η Κύπρος μπορεί μέσα σε αυτόν τον χρόνο να δανείζεται «κανονικά» από τις αγορές και αν πει «σόρι, δεν θα πάρω» για τα όσα διαθέσιμα μένουν από το πακέτο των 10 δις της Τρόικας, τότε μπορεί να αποδειχτεί και ο μεγάλος νικητής. Τουλάχιστον ως προς τις εντυπώσεις. Διότι κάποιοι άλλοι επιμένουν πως αυτό δεν έχει και μεγάλη σημασία αφού το πραγματικό στοίχημα είναι να ανοίξουν δουλειές, να περιοριστεί αρκετά η ανεργία και να αρχίσουν να αυξάνονται τα εισοδήματα των ανθρώπων. Τέτοιες εξελίξεις δεν εξαρτώνται, όμως, μόνο από τον... Χάρη.

Ο τελευταίος, πάντως, όσο και αν ακούγεται περίεργο, ήταν εκείνος που έριξε το πρώτο βόλι για την παλινδρόμηση των ημερών στον Μάρτιο του 2013, το Γιούρογκρουπ και το «κούρεμα». Πράγματι, σε κάποια πρόσφατη παρουσία του στη Βουλή δεν άντεξε και έριξε δυο-τρεις «μπηχτές» στην πλευρά του ΑΚΕΛ. Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε ένας «χορός» και όλοι ανέσυραν φιλμάκια από το YouTube, υπομνήματα και παλιά άρθρα ή δηλώσεις σε εφημερίδες.

Θα πάνε σε εκλογές «καθαροί»;

Πηγές από το Προεδρικό έλεγαν από καιρό ότι το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι μέχρι το τέλος του 2015 η Κύπρος να μπορεί να φανεί ότι «είναι καθαρή» από μνημόνιο. Κάτι τέτοιο, εκτιμούσαν, θα θεωρηθεί μεγάλη επιτυχία της Κυβέρνησης και θα αντανακλά και πάνω στα αποτελέσματα του κόμματος στις εκλογές του Ιουνίου 2016. Εννοείται, βέβαια, ότι οι καλές επιδόσεις του ΔΗΣΥ τούς ενδιαφέρουν όχι μόνο γενικά, αλλά και πολύ ειδικά για να ξεκινήσουν από το τέλος του 2016 να ετοιμάζουν μια δεύτερη πενταετία Αναστασιάδη. Όταν τα έλεγαν αυτά, όμως, υπήρχε και η πρόβλεψη ότι το 2015 θα είχαμε κάποια μικρή ανάπτυξη και έτσι θα έφτιαχνε το κλίμα. Αυτό, τώρα, φαίνεται αμφίβολο.

Το δεύτερο που θεωρούσαν σαν κλειδί ήταν μέχρι τα μέσα αυτού του χρόνου να γίνουν «μερικές τουλάχιστον» από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Επειδή το «στοίχημα του ΓΕΣΥ» φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο και αντίθετα πιο πιθανό είναι να φέρει προβλήματα, είχε ανατεθεί η μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας στον υφυπουργό Κωνσταντίνο Πετρίδη με οδηγίες «να τρέξει με χίλια». Πράγματι, αν καταφέρουν να δείξουν ότι «κάτι αλλάζει» στον καθόλου δημοφιλή χώρο των δημοσίων υπαλλήλων, είναι πιθανό να κερδίσουν έξτρα πόντους.

Έτσι και αλλιώς το φυσικό αέριο έπαψε να είναι η «ατμομηχανή» των προσδοκιών. Μικρά οφέλη μπορεί να προκύψουν και στην εκπαίδευση αν ο Υπουργός κινηθεί λίγο πιο γρήγορα. Υπάρχουν καλές ιδέες, σημείωνε στέλεχος κοντά στην ηγεσία, αλλά το ζητούμενο είναι κάτι να μπει και στην πράξη. Ακόμα και από τις ιδιωτικοποιήσεις περιμένουν ότι μπορεί να υπάρξει όφελος στην κοινή γνώμη, παρά τη λυσσαλέα αντίδραση των αντιπολιτευομένων.

Αυτό όμως δεν είναι τόσο ελεγχόμενο αφού θα εξαρτηθεί και από το ιδιωτικό ενδιαφέρον. Εδώ και καιρό μάλιστα η προσοχή έχει εστιασθεί ουσιαστικά στη ΣΥΤΑ. Πηγές από την Πινδάρου δεν κρύβουν ότι το θεωρούν σχεδόν σίγουρο ότι «ιδιωτικοποίηση της ΑΗΚ δεν πρόκειται να υπάρξει γιατί, απλούστατα, κανείς δεν θα ενδιαφέρεται».

Προεδρικό και Πινδάρου

Από κοντά υπάρχουν πάντα και οι ζηλωτές, που ακόμα επιμένουν ότι «με το καλοκαίρι έρχεται λύση» και θεωρούν πως αυτό θα είναι το «κλειδί» τους...

Στην ίδια την Πινδάρου συμμεριζόμενοι τον ίδιο στόχο με το Προεδρικό για ένα «καλό αποτέλεσμα» στις επόμενες βουλευτικές, διευκρινίζουν ότι «αρκεί να μας επιτρέψει η Κυβέρνηση να μείνουμε εκεί που είμαστε». Θεωρούν ότι τόσο με τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών όσο και στην «τρανταχτή» περίπτωση του Δήμου Πάφου ο Συναγερμός «βρίσκεται σε ιστορικό υψηλό» και θα αρκούσε αυτό να διατηρηθεί για να δώσουν οι βουλευτικές μήνυμα δεύτερης πενταετίας. Θα ήταν αρκετό, έλεγε άλλο γνωστό στέλεχος, να μη μας βάζουν «τρικλοποδιές», δηλαδή να μη γίνουν μεγάλα λάθη... Το «εσωτερικό» ερώτημα ποιος θα ηγηθεί αυτού του κρίσμου προεκλογικού, ως αναπληρωτής πρόεδρος, παραμένει ανοιχτό. Με τις ίδιες πηγές να διαβεβαιώνουν ότι «ο Αβέρωφ δεν πρόκειται να αφήσει κανένα ρίσκο και θα θέλει στερεές λύσεις».

Στ’ αριστερά συνεχίζονται «ασκήσεις ισορροπίας»

Αν είναι τόσο κρίσιμες για την κυβερνητική πλευρά, ακόμα πιο κρίσιμες μπορεί να είναι οι επόμενες εκλογές και για πολλούς άλλους. Το ΑΚΕΛ έχει μεγάλη ανάγκη να δείξει ανάκαμψη και να αποδείξει ότι τέλειωσε η «περίοδος τιμωρίας», στην οποία φαίνεται να το έβαλαν οι ίδιοι οι ψηφοφόροι του. Αυτό το πιστεύουν οι πιο αισιόδοξοι που θεωρούν ότι δεν χάθηκε τίποτα σε σχέση με το παρελθόν και ότι, παρά την «ολέθρια πενταετία», θα καταφέρουν να γυρίσουν σε εκλογικά σκορ γύρω στο 33%. Οι τελευταίες διαθέσιμες μετρήσεις δείχνουν ακόμα όμως ότι το κόμμα δεν έχει περάσει την «μπάρα» του 30% και έχει δρόμο μπροστά του.

Πρώτη επιλογή, όπως δείχνει καθαρά και η επικοινωνιακή στρατηγική, με πολλές αιχμές παραμένει η συσπείρωση. Περισσότερο αγχωτικό φαίνεται να είναι το πρόβλημα της ΕΔΕΚ. Ακόμα και πριν την πρόσφατη «περιπέτεια» στην αλλαγή ηγεσίας, η οποία αναμφίβολα αφήνει κάποιες ανοιχτές πληγές, το κόμμα έδειχνε να έχει χάσει «ιστορικό έδαφος». Με τη φυγή του Γιαννάκη Ομήρου και τον τρόπο που αναγκάστηκε να αποχωρήσει μόνο όφελος δεν προκύπτει.

Πληροφορίες από μετρήσεις που γίνονται λένε ότι η Συμμαχία Πολιτών έχει «πολύ καθαρά ξεπεράσει» την ΕΔΕΚ και ότι η τελευταία κινδυνεύει να βρεθεί στην κατηγορία των «μικρών κομμάτων». Ό,τι και αν συμβαίνει στην πραγματικότητα, ο Μαρίνος Σιζόπουλος έχει φανερά διαλέξει τη στρατηγική «καβάλα στ’ άλογο». Κάθε μέρα που περνά, προσπαθεί να ανεβάσει τους τόνους και να βρεθεί ξανά στην «πρώτη γραμμή» μαζί με τους τρεις πρωταγωνιστές.

Ο νέος «παίκτης» και τα χαρτιά που ξαναμοιράζονται

Εκείνος που χαμογελά με ικανοποίηση είναι ο Γιώργος Λιλλήκας. Μέχρι τώρα όλα δείχνουν ότι το καινούριο κόμμα του μάλλον θα βρεθεί «μέσα στην τετράδα». Οι πιο αισιόδοξοι από τους συνεργάτες του βλέπουν, μάλιστα, τη Συμμαχία να απειλεί να εκτοπίσει και το ΔΗΚΟ από την τρίτη θέση. Κάποιοι, μάλιστα, παρακολουθούν με πολύ ενδιαφέρον τις κινήσεις του Μάριου Καρογιάν, γιατί θεωρούν ότι «κάποιες εξελίξεις εκεί μπορεί να μας ανεβάσουν πολύ πιο γρήγορα».

Όταν όμως γίνεται λόγος για τις εκτιμήσεις στελεχών της Συμμαχίας, αμέσως έρχεται στο τραπέζι και εκτίμηση ενός από τους «νούσιμους» που σημειώνει με νόημα «πάμε αρκετά καλά, αλλά αυτό δείχνει ότι χρειαζόμαστε περισσότερα ετοιμοπόλεμα στελέχη».

Όλη αυτή η συζήτηση στρέφεται τελικά και στο ΔΗΚΟ. Αρκετοί είχαν ερμηνεύσει τελευταία τη σκληρή γραμμή του Προέδρου του ως «αποτέλεσμα ανταγωνισμού με τον Λιλλήκα». Αλλά κάποιοι άλλοι από καιρό μιλούν και για «παγίδα», σημειώνοντας ότι «ο Νικόλας έχτιζε ένα ηγετικό προφίλ ηγέτη και σοβαρότητας και τώρα πάει να το χάσει με ακρότητες». Φυσικά ο νέος πρόεδρος του κεντρώου κόμματος έχει πάντα να χειριστεί και τις πολύ λεπτές εσωτερικές ισορροπίες, που κατά καιρούς φαίνεται να δυναμιτίζονται.

Το παζλ του «ενδιάμεσου χώρου»

Αλήθεια είναι ότι για μια φορά ακόμα ο «ενδιάμεσος χώρος» φαίνεται να είναι εντελώς κατακερματισμένος. Τελευταίο παράδειγμα το ΕΥΡΩΚΟ, που αποτελεί πια ένα πολύ μεγάλο ερωτηματικό. Το γεγονός ότι έσπευσε πρώτο και ένα χρόνο πριν από τις εκλογές να ανακοινώσει καταρτισμό ψηφοδελτίου, κάποιοι το μετέφρασαν ως «άκρα ανασφάλεια». Ηγέτες και δυναμικά πρόσωπα υπάρχουν στον χώρο αυτό. Δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια συνολική κεντρική λύση, που θα έκανε αυτόν τον χώρο αξιόπιστο ως μια «δεξαμενή» ίσης έκτασης με τους δυο «πόλους των άκρων» όπως συνηθίζουν οι ίδιοι να αποκαλούν ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ.

Πάντως το λεγόμενο «κυβερνών κόμμα», ακόμα και αν δεν το ομολογεί και το αρνείται, κάνει ήδη όνειρα για να «ανέβει κατηγορία», πλησιάζοντας σταθερά την «μπάρα» του 40%. Το ερώτημα δεν είναι, αν έχοντας όλους τους άλλους εναντίον θα τα καταφέρει. Αλλά είναι αν θα καταφέρει να συγκρατήσει την ανοχή ή και τις προσδοκίες πολλών μετριοπαθών πολιτών, που περιμένουν «τουλάχιστον να φτιάξουν κάτι»...