Συγκλονίζει η περίπτωση οικογένειας, στην οποία δόθηκαν οστά τεσσάρων ατόμων να θάψει

Η υπόθεση της οικογένειας Φορή θέτει υπό αμφισβήτηση τις διαδικασίες που ακολουθεί η ΔΕΑ, η οποία ζήτησε τη συνδρομή των οικείων για να διαπιστωθεί τι πήγε λάθος

ΔΕΝ ΘΑ αφήσουμε αναπάντητα ερωτήματα, δεσμεύτηκε ο Νέστορας Νέστορος

Η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) ζήτησε χθες από την οικογένεια του αγνοούμενου Γεώργιου Φορή να της διαβιβάσει την έκθεση που ετοίμασε το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής (ΙΝΓΚ), σύμφωνα με την οποία στην οικογένεια παραδόθηκαν για τα ταφή τα οστά τεσσάρων διαφορετικών αγνοουμένων!

Όπως αναφέρεται σε χθεσινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», όταν ένα από τα παιδιά του αγνοούμενου Ασσιώτη μετέβη για να παραλάβει τα οστά του πατέρα του, πρόσεξε ότι στα δόντια του νεκρού υπήρχαν πολλά σφραγίσματα, ενώ ο ίδιος και τα αδέρφια του δεν θυμούνταν ο πατέρας τους να είχε τόσο εκτεταμένες οδοντιατρικές επεμβάσεις, γεγονός που τους έβαλε σε υποψίες.

Η ΔΕΑ, σύμφωνα με την οικογένεια, δεν επέδειξε διάθεση συνεργασίας, για να πιστοποιηθεί κατά πόσον τα οστά αυτά ταυτοποιήθηκαν σωστά και ανήκαν στον Γεώργιο Φορή και έτσι οι οικείοι του, αφού τα παρέλαβαν, τα παρέδωσαν στο ΙΝΓΚ για εξειδικευμένες επιστημονικές εξετάσεις. Όπως αποδείχθηκε από τις εξετάσεις του ΙΝΓΚ, μόνο μέρος των οστών, που υποτίθεται ότι ταυτοποιήθηκαν από το εργαστήριο με το οποίο συνεργάζεται η ΔΕΑ, ανήκε στον κ. Φορή, καθώς δύο μεγάλα μέρη ανήκαν σε δύο διαφορετικούς άντρες και ένα μικρό μέρος σε ένα τρίτο.

Παραδόθηκαν, δηλαδή, στην οικογένεια οστά τεσσάρων διαφορετικών αγνοουμένων, γεγονός που ουδέποτε θα ανακαλυπτόταν, εάν δεν ανέπτυσσε υποψίες και προχωρούσε κανονικά με την ταφή η οικογένεια Φορή. Υπενθυμίζεται ότι όταν αποφασίστηκε από τη ΔΕΑ να σταματήσει η ταυτοποίηση να γίνεται στην Κύπρο από το ΙΝΓΚ και τα οστά να αποστέλνονται στη Βοσνία υπήρξαν αντιδράσεις.

Τώρα θέλει να διερευνήσει

Σε χθεσινή ανακοίνωσή της, η ΔΕΑ ανέφερε ότι ζητά τη συνεργασία της οικογένειας, ώστε να της δοθούν τα αποτελέσματα του ΙΝΓΚ για περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης, καθώς μόνο έτσι θα είναι σε θέση να προσδιορίσει εάν και σε ποιο βαθμό ενδεχόμενα να υπήρξε λάθος. Το γεγονός πως οι αναλύσεις αυτές αμφισβητούν τα αποτελέσματα στα οποία κατέληξε η ΔΕΑ, προκαλεί μεγάλη ανησυχία στην Επιτροπή, αναφέρεται περαιτέρω.

Προστίθεται ότι η ΔΕΑ συμμερίζεται τον πόνο των οικογενειών των αγνοουμένων που για δεκαετίες υποφέρουν λόγω της αβεβαιότητας για την τύχη των προσφιλών τους ατόμων και γι’ αυτό καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες τα τελευταία οκτώ χρόνια, για να διασφαλίσει ότι οι αναλύσεις και οι ταυτοποιήσεις γίνονται με βάση τα διεθνή πρότυπα.

Μιλώντας στο ΚΥΠΕ, ο Ε/κ μέλος της ΔΕΑ Νέστορας Νέστορος επανέλαβε ότι ακολουθούνται διεθνή πρότυπα για την ταυτοποίηση αγνοουμένων. «Θα πρέπει να πάρουμε την επίσημη έκθεση του εργαστηρίου, να τη μελετήσουμε για να δούμε πώς οδηγήθηκε σ' αυτά τα συμπεράσματα, δηλαδή στην ουσία να δούμε τα προφίλ», είπε. Αν και η ΔΕΑ δεν αμφισβητεί τα αποτελέσματα, εξήγησε, πρέπει να προχωρήσει σε δικές της γενετικές αναλύσεις, έτσι ώστε να συζητούν στην ίδια βάση. Γι’ αυτό και η ΔΕΑ θα απευθυνθεί στην οικογένεια, ώστε να λάβει την έκθεση. Τόνισε πως «δεν θα αφήσουμε αναπάντητα ερωτήματα», σημειώνοντας ότι η ΔΕΑ προσπαθεί να κάνει όσο πιο σωστά πρέπει τη δουλειά της.

Θα προσφέρουν στήριξη

Επί του ζητήματος τοποθετήθηκε και ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά Θέματα και Θέματα Αποδήμων Φώτης Φωτίου. Εξέφρασε τη συμπαράσταση και τη συμπάθεια της Κυβέρνησης προς την οικογένεια του αγνοούμενου για τη νέα δοκιμασία που αντιμετωπίζει, τονίζοντας ότι η Κυβέρνηση θεωρεί επιτακτική την ανάγκη στήριξης της οικογένειας στις δύσκολες αυτές στιγμές και οι αρμόδιες Υπηρεσίες θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή. Πρόσθεσε ότι το ζήτημα θα πρέπει να τύχει άμεσης και αποτελεσματικής διερεύνησης από τη ΔΕΑ, ώστε να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις προς την οικογένεια.

Σύμφωνα με τον κ. Φωτίου, τα προβλήματα που δημιουργούνται και ο επιπρόσθετος πόνος και η αγωνία που επωμίζονται οι οικογένειες «οφείλονται στην εγκληματική επέμβαση των κατοχικών δυνάμεων στον χώρο ταφής και στη μετακίνηση και απόκρυψη των οστών». «Ζητούμε όπως η Τουρκία, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, να πληροφορήσει τη ΔΕΑ για το χώρο όπου επανατάφηκαν τα οστά που μετακινήθηκαν από τον τουρκικό στρατό από τους αρχικούς χώρους ταφής των αγνοουμένων της Άσσιας και των άλλων περιοχών. Μόνο με τον τρόπο αυτό οι οικογένειες των αγνοουμένων θα πληροφορηθούν πειστικά και έγκυρα για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων», τόνισε.

Έντονη ανησυχία

Την άμεση διερεύνηση του θέματος που προέκυψε με τις αναλύσεις ζήτησε, πάντως, η Οργάνωση Συγγενών Αδηλώτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων. Σε χθεσινή ανακοίνωσή της εξέφρασε έντονη ανησυχία, καθώς «πέραν από την ψυχική οδύνη και την αναστάτωση που επέφερε στην οικογένεια, τείνει να θέσει υπό αμφισβήτηση τον τρόπο λειτουργίας του προγράμματος εκταφών και ταυτοποιήσεων της ΔΕΑ».

«Αναμένουμε πως το σοβαρότατο θέμα που ανέκυψε θα διερευνηθεί αμέσως και θα δοθούν σαφείς και πειστικές απαντήσεις για τις διαδικασίες που ακολουθούνται, τόσο για τις γενετικές και ανθρωπολογικές αναλύσεις όσο και για την παράδοση των οστών και αν τηρούνται στον ενδεδειγμένο βαθμό τα διεθνώς αποδεκτά επιστημονικά πρωτόκολλα», τόνισε η Οργάνωση.

Να επιστρέψει στην Κύπρο

Όπως ήταν αναμενόμενο, επί της συγκλονιστικής αυτής υπόθεσης υπήρξαν και πολιτικές αντιδράσεις. Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος κάλεσε την Κυβέρνηση να εξετάσει το ενδεχόμενο επιστροφής του προγράμματος ταυτοποιήσεως των λειψάνων αγνοουμένων στο ΙΝΓΚ, για να τερματιστούν τα λάθη και να συνεχιστούν οι ταυτοποιήσεις με ταχύτερους ρυθμούς.

«Οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι στην περίπτωση της ταυτοποίησης των λειψάνων των αγνοουμένων έγιναν τραγικά λάθη», είπε ο κ. Παπαδόπουλος, προσθέτοντας ότι αυτά συνέβησαν επειδή κάποιοι κατάφεραν, μετά από συγκεκριμένη μεθόδευση, να πάρουν από τα χέρια της ε/κ πλευράς το πρόγραμμα ταυτοποίησης των λειψάνων των αγνοουμένων, με επιχείρημα ότι το ΙΝΓΚ ήταν ανίκανο να διενεργήσει τις ταυτοποιήσεις. Δεν έφυγε το πρόγραμμα απλώς, αλλά έγιναν και ολέθρια λάθη, τόνισε.

Τους μετακινούσαν οι Τούρκοι

Για φιάσκο έκανε λόγο ο Πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Γιώργος Λιλλήκας, το οποίο απέδωσε κυρίως στις μετακινήσεις ομαδικών τάφων, που οργάνωσε η κατοχική Τουρκία. «Αυτό το πρόβλημα ενδεχόμενα θα διογκωθεί, αν δεν καταστεί πρώτη προτεραιότητα και δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το ζήτημα των μετακινήσεων των σορών των αγνοουμένων μας», είπε. «Το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί σφαιρικά και στην ολότητά του και το Υπουργείο Εξωτερικών θα πρέπει να κινηθεί αποφασιστικά προς τα Ηνωμένα Έθνη για ουσιαστική ρύθμιση», τόνισε.

Σημείωσε, ακόμη, πως η αδυναμία επαλήθευσης των αναλύσεων DNA από τη ΔΕΑ δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη. «Εγείρονται σοβαρότατα ζητήματα αναφορικά με τα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται», κατέληξε, ζητώντας επανεξέταση των πρωτοκόλλων υπό το φως των νέων δεδομένων.

Η διαδικασία

ΣΗΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ότι στον επίσημο διαδικτυακό χώρο της ΔΕΑ, www.cmp-cyprus.org, αναφέρονται τα ακόλουθα, σε σχέση με τις διαδικασίες που ακολουθούνται, σε ό,τι αφορά τη γενετική φάση:
«Η ΔΕΑ έχει αναθέσει τις γενετικές αναλύσεις και τη δημιουργία του γενετικού προφίλ των οστών για σκοπούς ταυτοποίησης και τον συσχετισμό των σκελετικών στοιχείων, στο Γενετικό Εργαστήριο της Διεθνούς Επιτροπής για τους Αγνοουμένους (ICMP).

Τα δείγματα παραδίδονται στο Γενετικό Εργαστήριο (στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη) όπου δημιουργούνται τα γενετικά "προφίλ" και συγκρίνονται με τα γενετικά "προφίλ" των συγγενών στη "Βάση Δεδομένων Γενετικού Υλικού των Συγγενών". Υπάρχει (γενετική) ταύτιση όταν ο συσχετισμός μεταξύ του οστού και του δείγματος αίματος (από τους συγγενείς) ισούται ή ξεπεράσει το όριο του 99.95%. Ακολούθως τα αποτελέσματα στέλλονται πίσω στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της ΔΕΑ, όπου η δικοινοτική ομάδα γενετιστών ερμηνεύει και επιβεβαιώνει τα αποτελέσματα».

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία ταυτοποίησης, η ΔΕΑ αναφέρει ότι:

«Μετά τις ανθρωπολογικές και γενετικές αναλύσεις, οι επιστήμονες έχουν συνάντηση με τον Συντονιστή Ταυτοποιήσεων στο Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της ΔΕΑ, με σκοπό να "συμφιλιώσουν" (διασταυρώσουν) όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες για κάθε υπόθεση. Κατά τη διάρκεια αυτών των συναντήσεων, τα προθανάτια δεδομένα και οι συνθήκες εξαφάνισης που συγκεντρώθηκαν από τις ερευνητικές ομάδες συγκρίνονται με τα μεταθανάτια δεδομένα και τα γενετικά αποτελέσματα που εξασφαλίστηκαν από τις ανθρωπολογικές και γενετικές αναλύσεις. Σε περίπτωση που κατά τη σύγκριση μεταξύ των προθανάτιων και μεταθανάτιων στοιχείων υπάρχει λογική συνάφεια και εφόσον δεν παρατηρηθούν διαφορές, ο Συντονιστής Ταυτοποιήσεων προχωρά με την ταυτοποίηση του αγνοουμένου».